Od početka ove godine, nakon izdržane kazne zatvora iz Uprave za izvršenje krivičnih sankcija otpušteno je 1.303 zatvorenika, koji su osuđeni zbog krivičnih djela: protiv života i tijela, protiv imovine, protiv platnog prometa i privrednog poslovanja, protiv životne sredine i uređenja prostora, protiv javnog saobraćaja, protiv javnog reda i mira, protiv službene dužnosti i sl. Prema podacima iz UIKS-a, najduža kazna sa koje je zatvorenik otpušten u ovoj godini je kazna zatvora u trajanju od 20 godina, pišu Vikend novine. Kako je Vikend novinama saopšteno iz Uprave za izvršenje krivičnih sankcija, ove godine nije bilo zatvorenika koji su otpušteni sa izdržavanja kazne zatvora nakon primjene amnestije.

U najvećem crnogorskom zatvoru trenutno je smješteno 43 zatvorenika na izdržavanju kazne zbog teškog ubistva i osam zatvorenika zbog izvršenog krivičnog djela silovanje.

Iz Uprave za izvršenje krivnih sankcija iz organizacione jedinice Kazneno popravni dom Podogirca, gdje se izdržavaju kazne zatvora u trajanju preko šest mjeseci, očekuje se da će se zbog isteka kazne do kraja kalendarske godine otpustiti deset zatvorenika. Kada su u pitanju kazne zatvora koje se izdržavaju u organizacionim jedinicama u Zatvoru za kratke kazne i Zatvoru Bijelo Polje, očekuje se da će veći broj zatvorenika u naznačenom periodu biti otpušteno iz UIKS.

– PROCJENA RIZIKA

Iz UIKS-a su nam pojasnili proceduru procjene rizika, koja zavisi od profila samog zatvorenika.

“Nakon prijema zatvorenika na izdržavanje kazne zatvora vrši se procjena rizika na okolnosti da li zatvorenik predstavlja opasnost za druge zatvorenike, zaposlene u Upravi ili druga lica koja posjećuju zatvor, da li postoji vjerovatnoća da će pokušati da se samopovrijedi ili izvrši samoubistvo i da li postoju vjerovatnoća da će zatvorenik ponovo vršiti krivična djela nakon izdržane kazne zatvora”, naveli su iz Uprave.

Procjena rizika se, kako su pojasnili, utvrđuje na osnovu: vrste i težine krivičnog djela, visine izrečene kazne zatvora, ranije osuđivanosti, načinu dolaska na izdržavanje kazne zatvora, činjenici da li se vodi krivični postupak za drugo krivično djelo protiv zatvorenika, odnosa zatvorenika prema izvršenom krivičnom djelu i kazni, ponašanja zatvorenika, kao i na osnovu ličnih svojstava zatvorenika (obrazovanje, imovni status, socijalni status, porodično i bračno stanje, mentalno zdravlje, stavovi, vrijednosti, kognitivne vještine, sklonost korišćenju psihoaktivnih supstanci i sl.). Stepen rizika se ocjenjuje kao nizak, srednji i visok.

Sama procjena opasnosti i rizika po društvenu zajednicu vrši se u završnoj fazi izdržavanja kazne ili prilikom sačinjavanja izvještaja za uslovni otpust, gdje se mora analizirati cijeli niz faktora koji doprinose relevantnosti procjene.

– RESOCIJALIZACIJA I TRETMANI

Uprava za izvršenje krivičnih sankcija ima za cilj da tokom izvršenja kazne zatvora resocijalizuje zatvorenike kako bi isti po izvršenju kazne zatvora bili spremni da se reintegrišu u društvenu zajednicu.

“Kroz osnovne i posebne vrste tretmana, zaposleni u Upravi rade na vaspitno korektivnom tretmanu, procjeni ličnosti zatvorenika, razvijanju svijesti kod zatvorenika o društveno prihvatljivim normama i obrascima ponašanja. Međutim, i na osnovu visoko postignutog napretka u resocijalizaciji i vaspitno korektivnom tretmanu u toku izdržavanja kazne zatvora, nijesmo u mogućnosti dati odgovor na spremnost zatvorenika za život nakon izdržane kazne zatvora, jer isto u mnogom zavisi od postpenalnog prihvata lica od strane društvene zajednice”, kazali su iz UIKS-a.

Određivanje tretmana zatvorenika vrši se po prijemu na izvršenje kazne zatvora, kao i tokom izdržavanje kazne zatvora. Kakav tretman imaju zatvorenici i da li su za njih potrebne posebne mjere zaštite, zavisi od procjene ličnosti, koja se vrši tokom preliminarnog tretmana u Odsjeku za ispitivanje ličnosti, a zasniva se na visini zatvorske kazne, načinu izvršenja krivičnog djela, ranije osuđivanosti, procjene kriminogenih faktora i rizika, psihološke procjene, bezbjednosne procjene, procjene kapaciteta i potreba zatvorenika, procjene socijalnog statusa i drugih bitnih karakteristika.

“Procjenom ličnosti, procjenom rizika i klasifikacijom određuje se tretman zatvorenika, te na osnovu istoga i status boravka. Tokom izdržavanja kazne zatvora dolazi do izmjena tretmana. Mjere obezbjeđenja zatvorenika uslovljene su statusom klasifikacione grupe zatvorenika i smještajem”, navode iz Uprave.

Tokom izdržavanja kazne, u zavisnosti od vremena provedenog u zatvoru i odgovora na tretman, on se može revidirati, ili se u sklopu postojećeg vrše neophodne intervencije i korekcije.

Milost bivšeg predsjednika Filipa Vujanovića prošle godine tražila su 52 osuđena lica, dok je pomilovanje sadašnjeg predsjednika Mila Đukanovića tražilo njih 75. Od svih zahtjeva za pomilovanje uvažen je samo jedan. Ove godine nijedno lice nije amnestirano.

Đukanović je prošle godine pomilovao jednog osuđenika, a Vujanović je odbio svih 52 zahtjeva koja su mu upućena od 1. januara do 20. maja 2018. godine, kada je otišao sa čela države.

Iz Predsjedništva su kazali da je u periodu od 20. maja do 31. decembra prošle godine godine predsjednik Crne Gore Milo Đukanović odlučivao o 75 molbi za pomilovanje osuđenih lica i donio 74 odluke kojima nije uvažio molbe i jednu odluku kojom je uvažio molbu za pomilovanje osuđenog lica (N.M.), pri čemu je Ministarstvo pravde dalo predlog da se molbi udovolji.

“Odluka o pomilovanju se odnosi na zamjenu izrečene kazne zatvorau trajanju od 11 mjeseci kaznom zatvora u trajanju od šest mjeseci, koja će se izdržavati u prostorijama u kojima osuđeni stanuje”, objasnili su iz Predsjedništva.

Vujanović je odbio osam molbi za pomilovanje lica osuđenih za krivična djela protiv života i tijela, dok je Đukanović odbio 13 takvih zahtjeva. Za lica koja su osuđena za krivična djela protiv sloboda i prava čovjeka i građanina, a tražila su milost predsjednika, Vujanović je donio jednu, a Đukanović četiri odluke kojima nijesu uvažili molbe za pomilovanje.

Vujanović je donio šest odluka kojima nije uvažio molbe za pomilovanje osuđenih lica za krivična djela protiv braka i porodice, a Đukanović je odlučivao po sedam takvih molbi i sve ih je odbio. Nijedno od 21 osuđenog lica za krivična djela protiv imovine nije pomilovano odlukama Vujanovića i Đukanovića.