“Škaljari” i “kavčani”: Surovi rat nekadašnjih prijatelja

Dvostruko ubistvo koje se dogodilo 31. marta u centru Podgorice u podne, naočigled brojnih gostiju lokala, pokrenulo je pitanje bezbjednosti građana Crne Gore. Podgoričanin Radivoje Jovanović platio je životom, ni kriv ni dužan, jer je ubica, ciljajući Miloša Šakovića, ispalio hitac u njega.

Iako je motiv ovog stravičnog ubistva nastavak obračuna kriminalnih grupa, ono što je dodatno zastrašilo crnogorsku javnost je podatak da je jedina “krivica” ubijenog Radivoja Jovanovića što se u pogrešnom času našao na pogrešnom mjestu: u neposrednoj blizini mete – Miloša Šakovića, čovjeka bliskog kavačkom klanu.

To je posljednje upozorenje: u obračunima kriminalnih klanova u Crnoj Gori stradalo je i četvoro crnogorskih građana koji nijesu bili povezani sa djelovanjem kriminalaca već su se našli na “liniji vatre”.

Ispostavilo se da je ubistvo Šakovića, jednog od članova takozvane škaljarske grupe, bila prva operativna kriminalna akcija u kojoj su igrali “domaći igrači”.

Mnogo ranijih kriminalnih akcija bile su dio organizovanog djelovanja kriminalnih klanova, iz Crne Gore i regiona. Iako se ubistva dešavaju na teritoriji Crne Gore, očito je da postoji međunarodna saradnja kriminalnih grupa.

Izvori iz bezbjednosnih službi tvrde da rat kriminalnih grupa ima potporu regionalnih kriminalaca i organizovanih kriminalnih grupa koje djeluju na prostoru Zapadnog Balkana, prvenstveno na teritoriji Crne Gore, Srbije i Bosne i Hercegovine.

To je nedavno gostujući u emisiji „Kontrast“ na Al Jazeeri saopštio sekretar Vijeća za nacionalnu bezbjednost i nekadašnji prvi čovjek Uprave policije Veselin Veljović.

“Mi imamo saznanja i informacije da su kriminalne strukture iz Crne Gore, a vjerujem i iz nekih drugih država, povezane sa vojnim i paravojnim strukturama, kriminalnim i parakriminalnim strukturama i nekih drugih država regiona. Da su vrlo često u bliskim konekcijama sa pojedinim političkim strukturama i nekim drugim subjektima i da pokušavaju u Crnoj Gori određenu situaciju destabilizovati. U Crnoj Gori u zadnje dvije godine određene strukture, i u Crnoj Gori i van Crne Gore, pokušavaju destabilizovati državu u vojnom, političkom, ekonomskom i svim drugim segmentima”, kazao je Veljović.

Sa njegovom konstatacijom saglasan je i profesor na fakultetu bezbjednosti Univerziteta u Beogradu Darko Trifunović. On je kazao da segmenti organizovanog kriminala imaju uporište u vlasti i zato ostaju nedodirljivi, s obzirom da se radi o ozbiljnim kriminalnim strukturama koje podržavaju ne samo u lokalnoj vlasti već i ljudima u policiji, Agenciji za nacionalnu bezbjednost, političarima u Crnoj Gori i regionu.

Jedan od primjera koji potkrepljuju Trifunovićeve tvrdnje je i hapšenje kotorskog policijskog inspektora Zlatka Samardžića u maju prošle godine. Samardžić se optužnicom Tužilaštva tereti da je prenosio poruke za „kavačane“, odnosno da je odavao detalje tajnih policijskih akcija. Trifunović navodi da je jasno da mnoge grupe koje su porijeklom iz Crne Gore imaju jaka uporišta u Srbiji, Bosni i Hercegovini i na Kosovu.

“Za njih ne postoje granice”, kazao je Trifunović.

Dodao je da će on i njegove kolege iz Srbije iz obavještajnih službi pružiti podršku da građani Crne Gore imaju miran san jer je to obostrana korist.

“Ako su te kriminalne grupe, koje obitavaju u Crnoj Gori, spriječene u svom djelovanju, onda je njima smanjen manevarski prostor da ugrožavaju bezbjednost i Srbije i zemalja u regionu”, kazao je Trifunović.

Istakao je da ćemo vidjeti da li će Srbija uspjeti da parira mjerama koje donosi Vlada Crne Gore jer je”opšte poznato da Srbija ne isporučuje Crnoj Gori osobe koje su na crvenim potjernicama”.

On je naveo i nekoliko primjera gdje se Srbija nije pokazala kao saveznik Crnoj Gori u borbi protiv organizovanih kriminalnih grupa.

“Poznato je i da ulicama Srbije albanski narko kartel šparta nesmetano, da je nedavno u Beogradu poslije dužeg vremena priveden sin Nasera Keljmendija, koji je procesuiran u Crnoj Gori. Ćazim Osmani i njegova grupa imaju ograničena kretanja kad dođu u Crnu Goru, a ovdje nesmetano dolaze”, podsjetio je Trifunović.

Kako je rekao, jasno je da postoje različiti pristupi narko kartelima i važno je, kako kaže, da Crna Gora nema tolerancije za njih.

Trifunović je kazao da su dvije kriminalne grupe koje se obračunavaju škaljarski i kavački klan vezani sa kriminalnim grupama iz Srbije, odnosno da su im centri moći u regionu.

“Oni u regionu imaju određene političare i ljude iz bezbjednosnih službi i preko njih dobijaju falsifikovane, a i originalne pasoše”, upozorava Trifunović.

Osobe iz kriminalnog miljea obično “kradu” identitet ljudi koji nijesu imali pasoše ili kojima su pasoši istekli. Takav lažan identitet košta i do 10.000 eura.

Naravno, za izvođenje takvog plana neophodna je saradnja sa nekim ljudima iz policije. Procjenjuje se da je za stotinu lažnih pasoša ,,zarađivano“ oko milion eura.

Dr Trifunović navodi da članovi kriminalnih grupa lažnim pasošima uspješno prikrivaju identitet. Mijenjaju lični opis, puštaju bradu, kosu, koriste naočare bez dioptrije, farbaju kosu…

Ističe da se često dešava da granice napuštaju ilegalno, a “najpodobnij” država geografski gledano za to je Crna Gora.

On zamjera crnogorskim pravosudnim vlastima jer, kako kaže, ne pritiskaju srpske vlasti da im isporuče osobe koje su u Srbiji, a za njima su raspisane crvene potjernice.

Trifunović dodaje da je pitanje kako je Jovica Vukotić, jedan od istaknutih članova škaljarskog klana, dobio srpsko državljanstvo kada je Crna Gora raspisala potjernicu za njim.

Osim Vukotića, na čelu škaljarskog klana je Igor Dedović, a suparnički klan predvode Radoje Zvicer i Slobodan Kašćelan.

Do 2014. godine kavački klan nije postojao. Istražitelji su znali za ,,škaljarce“, ali zbog sukoba unutar grupe, borbe za prevlast nad prljavim poslovima, nastale su dvije grupe. Nekadašnji prijatelji iz prigradskog naselja Škaljari počeli su međusobno da se sukobljavaju. Prema informacijama iz bezbjednosne službe, ,,škaljarcima“ se ubrzo pridružila grupa iz Budve, koju predvodi Marko Ljubiša Kan, kao i barska grupa Alana Kožara, koju je ranije predvodio Luka Đurović. Dodatne članove su dobili i od grupe iz Podgorice na čijem čelu se nalaze Minja Šaković i Stevan Stamatović, a povezani su sa Beograđaninom Lukom Bojovićem.

Prema analizama bezbjednosnih službi, škaljarski klan je ogranak nekadašnjeg zemunskog klana. Iste takve ekipe djeluju i u drugim zemljama okruženja, prevashodno u Bosni i Hercegovini, Republici Srpskoj.

U sukobu škaljarske i kavačke grupe ubijeno je do sada 20 osoba u Crnoj Gori. Za operativce crnogorske policije nema dileme da su u većini slučajeva direktni egzekutori stigli iz regiona.

Stručnjaci iz bezbjednosnih krugova odavno govore o dva “kampa” koji se nalaze u Republici Srpskoj, odakle se regrutuju plaćenici za obavljanje prljavih poslova u BiH, ali i širem regionu Srbiji, Crnoj Gori i u Hrvatskoj.

“Kamp” su oformili bivši učesnici ratnih dešavanja, uglavnom pripadnici brojnih paravojnih formacija, s ciljem izvođenja “crnih operacija”, koja uglavnom radi za naručioce likvidacija u mafijaškim obračunima, ali su se specijalizovali i za razne druge akcije iznude, otmice, podmetanja eksplozivnih naprava…

Ta ekipa veterana regrutuje mlađe ljude koji su se već ogriješili o zakon i obučavaju ih za surove akcije egzekucija.

Prema procjenama stručnjaka, iz ovog centra u Republici Srpskoj obavljeno je više od petnaest likvidacija u regionu.