Video
Još od rane mladosti Milica Sarić je njegovala sklonost ka umjetnosti što je vremenom produbljeno druženjem i prijateljstvima sa umjetnicima – Mirkom Kujačićem, Đorđem Andrejevićem Kunom, Stevanom Bodnarovim, a potom i Petrom Lubardom, Lazarom Vozarevićem, Milom Milunovićem, Ristom Stijovićem, Markom Čelebonovićem, zahvaljujući čemu su se u posjedu Vukmanovića našla neka od najboljih djela iz opusa ovih autora, ali i mnogih drugih. Iako je životni put odveo u drugom smjeru ona je svoju ljubav prema umjetnosti prenijela i na supruga, Svetozara Vukmanovića Tempa, što je vremenom preraslo u ozbiljno kolekcionarstvo. Zahvaljujući otkupima i brojnim poklonima formirana je zavidna zbirka umjetnina.
Dio tog bogatog fonda, koji se nalazi u Umjetničkom muzeju Crne Gore, danas broji 225 radova, uglavnom slika, dok su u manjoj mjeri zastupljene i skulpture, crteži, grafike, tapiserije domaćih (crnogorskih, ali i autora sa prostora bivše Jugoslavije) i stranih autora. Iako su Vukmanovići otkupljivali radove i dobijali na poklon od umjetnika među kojima su pojedini bili tek na početku svojih karijera vrijeme je pokazalo da su osim sklonosti prema umjetnosti imali izuzetan osjećaj da prepoznaju umjetnički kvalitet. Osim onih sa kojima su bili u prijateljskim relacijama, u zbirci su radovi mnogih ključnih ličnosti za razvoj jugoslovenske umjetnosti XX vijeka. Iako je, estetski gledano, kvalitet radova u zbirci neujednačen, najbrojniji su radovi nastali 50-tih i 60 tih godina XX vijeka, u doba munjevitog razvoja moderne umjetnosti i danas predstavljaju nazaobilazne tačke u razumjevanju umjetnosti XX vijeka na ovim prostorima.
Godine 1965, zbirka je poklonjena Cetinju, Tempovom rodnom kraju, a potom ustupljena na čuvanje i izlaganje Narodnom muzeju Crne Gore, gdje se i danas nalazi. Prvi put je javno prezentovana u galeriji u Biljardi iste godine. Nakon toga je bila izložena u Plavom dvorcu, a zatim preseljena u stalnu postavku Umjetničkog muzeja, gdje je, zbog ograničenog prostora, danas izložen jedan njen dio. U okviru galerije, osim posebnog segmenta posvećenog ovoj kolekciji, pojedini radovi upotpunjuju postavku jugoslovenske umjetnosti kao i memorijalne sobe posvećene istaknutim figurama crnogorske moderne umjetnosti – Petru Lubardi i Milu Milunoviću. Zbirka je promovisana i izložbama u Dvorcu Petrovića u Podgorici, Galeriji SANU u Beogradu, Zavičajnom muzeju Nikšiću, Galeriji Velimir Leković u Baru, Nacionalnoj galeriji Makedonije kao i kroz nekoliko tematskih izložbi u Ateljeu DADO.
Ova postavka predstavlja izbor radova koji su privremeno deponovani sa idejom da se zbirka predstavi u što potpunijoj formi i još jednom ukaže na veličinu i značaj gesta koji su supružnici Vukmanović ovim poklonom učinili Cetinju i Narodnom muzeju Crne Gore.
Umjetnice i umjetnici koji su zastupljeni na izložbi su: Đorđe Andrejević Kun, Danica Antić, Stojan Aralica, Antun Augustinčić, Gojko Berkuljan, Janez Bernik, Jovan Bijelić, Marc Chagall, Dragutin Cigarčić, Marko Čelebonović, Salvador Dali, Nikola Graovac, Branko Stanković Lale, Smail Karailo, Danica Dokić, Radoslav Duhović, Miodrag Đurić Dado, Dragoljub Drago Đurović, Miodrag B. Protić, Branko Filipović Filo, Renato Gutuzo, Nedeljko Gvozdenović, Krsto Hegedušić, Milan Konjović, Hajrudin Kujundžić, Lazar Ličenoski, Petar Lubarda, Nikola Gvozdenović Gvozdo, Petar Martinović, Mario Maskareli, Predrag Peđa Milosavljević, Milo Milunović, Olga Bogdanović Milunović, Nikola Kolja Milunović, Zoran Antonio Mušič, Floris O'Blak, Ordan Petlevski, Zora Petrović, Aleksandar Prijić, Miomir Radović, Vuko Radović, Pierre Auguste Renoir, Bogić Risimović Risim, Diego I. Rivera, David Alfaro Siqueiros, Mladen Srbinović, Miljenko Stančić, Vojislav Vojo Stanić, Sreten Stojanović, Branko Šotra, Milena Šotra, Vladislav Todorović Šilja, Stjepan Šćetarić, Luka Tomanović, Uroš Tošković, Dečko Uzunov, Ana Viđen, Lazar Vozarević, Lazar Vujaklija, Nikola Vujošević, Miloš Vušković, Jovan Zonjić.
Preporučeno
Izbor radova napravila je Mirjana Dabović-Pejović koja je koncipirala i postavku, u saradnji sa kustosima Snežanom Ivović, Milošem Marjanovićem i Slobodanom Vušurovićem. Izložba će biti otvorena do 20. septembra 2022. godine.
