Video
Bilčik je rekao da od samita Evropska unija-Zapadni Balkan, koji će biti održan 6. oktobra na Brdu Kod Kranja, očekuje “jasne signale” po pitanju evropske perspektive Zapadnog Balkana, za koju je naveo da “mora da bude opipljiva”.
“Nadam se da će biti jasnih signala i po pitanju pomirenja i okretanja budućnosti. Moramo da učinimo mnogo više i u EU i regionu kako ne bismo izgubili duše i umove svih ljudi koji žele da ovaj proces (proširenja Unije) uspije”, rekao je Bilčik na panelu 21. Beogradskog ekonomskog foruma.
Bilčik je na panelu “EU – Zapadni Balkan: Što možemo da očekujemo od samita u Sloveniji” ocijenio da će samit biti održan u “izuzetno važnom trenutku” za evropsku budućnost Zapadnog Balkana. Izrazio je nadu da će Brisel do kraja godine, odnosno slovenačkog predsjedavanja Uniji, otvoriti pregovore sa Sjevernom Makedonijom i Albanijom, i da će doći do napretka Srbije na evropskom putu.
“Treba da se osvrnemo na napredak zemalja kandidata, naročito u slučaju Srbije, i da otvorimo nove klastere u okviru nove metodologije”, rekao je Bilčik.
Izrazio je očekivanje da će na samitu biti riječi i o učešću zemalja Zapadnog Balkana na Konferenciji o budućnosti Evrope, rekavši da je to “važno, jer diskusija bez učešća regiona ne bi bila smislena”.
Žofre: Države Zapadnog Balkana da osmisle projekte
Šef Delegacije EU u Srbiji Emanuele Žofre rekao je da ovonedjeljni samit daje mogućnost za potvrđivanje evropske perspektive Zapadnog Balkana i za pokretanje određenih aktivnosti, prije svega u pogledu primjene ekonomsko-investiocionog plana.
“Taj plan je osnova naših aktivnosti u regionu, to je veliki instrument za obnovu od pandemije korona virusa. Oporavak od pandemije je moguć jedino uz pomoć strateških investicija. EU će uložiti devet milijardi eura, ali zemlje Zapadnog Balkana moraju da osmisle konkretne projekte tako da zajedno podignemo još 20 milijardi eura i da ukupni paket bude oko 30 milijardi”, rekao je Žofre.
Žofre je naveo da je EU ove godine “aktivno radila sa regionom” i dodao da to “pokazuje svijest Unije o značaju regiona i potrebu za napretkom”.
“Za sve to su potrebne reforme, jačanje vladavine prava, poštovanje slobode izražavanja i medija, dobrosusjedski odnosi i veći stepen ekonomske integracije u regionu”, rekao je Žofre.
On je ukazao na značaj posjete predsjednice Evropske komisije Ursule fon der Lajen regionu.
“Uz Beograd, Fon der Lajen je u Srbiji posjetila i Niš i tamo je sa predsjednikom (Aleksandrom) Vučićem pokrenula modernizaciju Koridora 10, što je važno jer povezivanje evropskih građana povećava i trgovinu. Važan je i autoput mira Niš-Priština”, kazao je Žofre.
EU najveći donator regiona
Ambasador Slovenije u Beogradu Damjan Bergant rekao je da je stabilnost Zapadnog Balkana strateški interes EU i ukazao na povezanost sprovođenja reformi u zemljama regiona sa procesom proširenja Unije.
“Slovenija želi da pošalje poruku o evropskoj perspektivi regiona i evropsku podršku vjerodostojnom procesu proširenja. Glasovi iz regiona moraju da budu saslušani u EU, jer svi treba da osjete da su dio tog procesa”, kazao je Bergant.
Bergant je ukazao na veliki značaj samita iz više razloga, među kojima su smanjivanje jaza u razvoju između regiona i EU, borba protiv socio-ekonomskih posledica pandemije i podrška ekonomskom opravku Zapadnog Balkana.
“Na samitu će biti riječi o zelenim koridorima, o COVID-19 sertifikatima. Očekujemo dalje produbljivanje saradnje na polju zajedničkih bezbjednosnih politika koje se tiču migracija, dezinformacija, borbe protiv terorizma i radikalizacije, borbe protiv organizovanog kriminala”, rekao je slovenački ambasador.
Vicepremijer Sjeverne Makedonije Nikola Dimitrov izjavio je da predstojeći samit nije skup na kojem će biti donošene odluke, ali je ukazao na njegov značaj, rekavši da je “važno ostaviti trag posvećenosti, jer onda slijede konkretne aktivnosti”.
“Biće mnogo diskusija o zelenoj agendi i posvećenosti regiona ekološkim pitanjima kako bi on bio uskladjen sa ostalim dijelom Evrope. Krajnje je vrijeme da krenemo dalje, Srbija je u procesu godinama, niko ne može da kaže kada će taj proces biti okončan”, rekao je Dimitrov.
Naveo je da je, ako sadašnji proces pristupanja Zapadnog Balkana Uniji ne funkcioniše, potrebna “alternativna politika kako bi region bio više evropski”, uz ocjenu da je EU “na ispitu” upravo u tom dijelu Evrope.
“EU je najveći donator na Balkanu, ali cijela situacija sa proširenjem negativno utiče na njenu reputaciju u regionu”, dodao je Dimitrov.
Predsjednica nevladinog Evropskog pokreta u Srbiji Jelica Minić ukazala je na promjenu konteksta u regionu u poslednjih mjesec dana, odnosno u vrijeme pripreme samita EU i Zapadnog Balkana.
Minić je kazala da je kontekst znatno promijenjen od Bledskog strateškog foruma, održanog početkom septembra, jer je u međuvremenu izbilo nekoliko kriza, prije svega oko ustoličenja mitropolita Srpske pravoslavne crkve Joanikija na Cetinju u Crnoj Gori, kao i spor Srbije i Kosova nakon odluke Prištine o reciprocitetu za registarske tablice.
“Procesi koji su se desili u poslednjih mjesec dana zamračili su lijepu sliku sa Bleda”, navela je Minić.
Preporučeno
Posjeta predsjednice Evropske komisije državama zapadnobalkanske šestorke protekle sedmice imala je za cilj da pripremi samit Evropska unija-Zapadni Balkan u Sloveniji.
