Video
Svijest o tome, kako su kazali, rezultirala je određenim oblicima organizovanja pripadnika crnogorskog nacionalnog korpusa.
“Oni svoje nezadovoljstvo zbog poteza nove vlasti u Crnoj Gori ispoljavaju i kroz organizovanje uličnih protesta. Bezbjednosne implikacije takvih procesa su već uočljive kroz pojedinačne incidente, a u narednom periodu, sa rastom nezadovoljstva, moglo bi doći i do ozbiljnijeg usložnjavanja bezbjednosnih prilika. To posebno ako se ima u vidu činjenica da je bezbjednosni sektor potezima nove vlasti učinjen djelimično disfunkcionalnim (ili doveden u stanje histerije, kako je to nedavno ocijenio predsjednik Odbora za bezbjednost i odbranu, Milan Knežević)- navodi se u analizi DFC-a “Srpski svet”, originalno pozajmljen concept”.
Zbog toga je, ocjenjuju u DFC-u, neophodna pojačana pažnja zapadnih partnera i saveznika Crne Gore.
“Potrebna je nova energija i senzibilitet, kako bi trenutni uspjeh Rusije da destabilizuje unutrašnje prilike u Crnoj Gori i u njene institucije i državne organe instalira veliki broj svojih lojalista, u dogledno vrijeme mogao biti posmatran kao epizoda, odnosno osjetljiva faza demokratskog razvoja crnogorskog društva bogatog različitostima”, navodi se u analizi.
SPC i srpski svet
U DFC-u smatraju da su poistovjećivanje religije i nacije, odnosno izjednačavanje srpstva i pravoslavlja snažan su instrument u djelovanju etnofiletistički utemeljene Srpske pravoslavne crkve, ali i vrlo pogodna okolnost za djelovanje ruske meke moći u regionu Zapadnog Balkana.
Posebno, dodaju, ako se ima u vidu činjenica da je odnos crkve i države u Srbiji uređen tako da država ima jači uticaj na SPC nego obrnuto, a slično je i u odnosu Rusije i Ruske pravoslavne crkve.
“Pravilno procjenjujući da bi upravo SPC mogla biti jedan od najefikasnijih instrumenata širenja njenih interesa u regionu Zapadnog Balkana, Rusija je odnosima sa tom vjerskom organizacijom posvetila posebnu pažnju, što za rezultat, pored ostalog, ima i veliku podršku koju SPC daje srpskim organizacijama koje zagovaraju jačanje veza sa Rusijom, kao i sa ruskim organizacijama u Srbiji i regionu.
Najviši velikodostojnici SPC bili su pobornici teze da je srpski narod u Crnoj Gori u težem položaju nego za vrijeme ustaškog režima u NDH (1941-1945), negirajući u kontinuitetu Crnu Goru, njenu državnost, nezavisnost i posebno postojanje crnogorskog naroda. U isto vrijeme, SPC je bila mentor i logističar prosrpskih političkih partija i koalicija, a o stepenu njene involviranosti u političke procese u Crnoj Gori govori i podatak da je aktuelni predsjednik Vlade Crne Gore Zdravko Krivokapić (koji je kao predsjednik NVO Ne damo Crnu Goru predvodio izbornu listu Demokratskog fronta), izabran na insistiranje Crkve, a razgovori političkih lidera pobjedničke koalicije o sastavljanju vlade nakon avgustovskih izbora 2020. godine vođeni su u Manastiru Ostrog, uz aktivno učešće crkvenih velikodostojnika”, navodi se u analizi.
Uticaj SPC na Vladu Crne Gore je, smatraju u DFC-u, očigledan i u aktuelnoj situaciji sa Temeljnim ugovorom čiji će sadržaj ostati nepoznanica javnosti i većini Vlade sve do njegovog potpisivanja, kako je najavio episkop budimljansko-nikšićki i administrator Mitropolije crnogorsko-primorske Joanikije.
Srpski svet i crnogorski izbori
U DFC-u ocjenjuju da je pobjeda prosrpskih i proruskih snaga, koje su imale ideološku, materijalnu, medijsku i infrastrukturnu pomoć Beograda i Srpske pravoslavne crkve (SPC) i da je dovela zemlju u stanje neprekidne političke neizvjesnosti „a od države koja se kotirala kao lider evropskih integracija među zemljama Zapadnog Balkana načinila novo balkansko bure baruta“.
“Crnogorski izbori, prvo parlamentari (avgust 2020), onda i lokalni u Nikšiću (mart 2021), poprimili su karakter unutrašnjeg pitanja Republike Srbije, što je manifestovano otvorenim miješanjem srbijanskih političkih struktura u crnogorske izborne procese, uz učešće aktivista vladajuće partije predsjednika Aleksandra Vučića, Srpske napredne stranke, koji su pružili značajnu terensku podršku prosrpskim političkim partijama u Crnoj Gori”, navode oni.
Iz DFC-a dodaju da je krajnji cilj u ovoj fazi zaokruživanja srpskog sveta više puta saopštio upravo predsjednik Srbije, potencirajući da je za njega od ključnog značaja popis stanovništva u Crnoj Gori.
Na taj način, navode, Vučić je nagovijestio da će Srbija i dalje predano raditi na pokušajima promjene demografske strukture u Crnoj Gori.
“Iz brojnih izjava i javno saopštenih stavova brojnih srpskih političara, intelektualaca, istaknutih pojedinaca u različitim oblastima života, može se zaključiti da bi ovaj svojevrsni inžinjering kao poželjni rezultat trebalo imati ostvarivanje dominantnog uticaja srpskog nacionalnog korpusa u Crnoj Gori. Izvjesno je da bi centar odlučivanja o značajnim pitanjima za sve Srbe u regionu bio u Beogradu.
Iako Aleksandar Vučić nikada javno nije upotrijebio frazu srpski svet, u svojim izjavama insistira na jedinstvu srpskog korpusa na regionalnom principu, što je posebno došlo do izražaja uoči usvajanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti, 26. decembra 2019. godine i masovnih protesta (litija) koji su nakon toga uslijedili u Crnoj Gori u režiji SPC.
Inače, početak kampanje Srbije prema Crnoj Gori najavio je upravo Vučić jula 2018. kada je u jednoj od svojih medijskih tirada optužio bivšu srpsku vlast da je pustila Crnu Goru da ode 2006. godine. Pojasnio je da se ljudi iz Srbije, koji su dozvolili da uoči referenduma o nezavisnosti 2006. godine izgube kampanju u zemlji sa 30% Srba i 60% građana koji govore srpski jezik ne mogu nazvati drugačije nego neodgovornim, uz zaključak da posle toga nijedne reči nije bilo što je Crna Gora otišla.
Preporučeno
Upravo za ovu Vučićevu izjavu može se vezati i početak masovne kampanje prema Crnoj Gori koju Srbija u kontinuitetu realizuje koristeći sve instrumente koji su joj stajali na raspolaganju”, navodi se u analizi.
