Video
Članstvo Crne Gore u Evropskoj uniji nije samo politički cilj, već prilika za ekonomsku transformaciju države, razvoj infrastrukture i uspostavljanje sistema u kojem će zakoni važiti jednako za sve, smatra poslanik Pokreta Evropa sad Tonći Janović.
U razgovoru za Standard, Janović je kazao da evropske integracije vidi kao istorijski trenutak za Crnu Goru, posebno zbog mogućnosti korišćenja evropskih fondova, ulaganja u ključne sektore i unapređenja životnog standarda građana.
“Kao građanin, na članstvo u Evropskoj uniji gledam kao na konačno ostvarenje istorijske pravde i povratak Crne Gore tamo gdje civilizacijski i geografski pripada: u porodicu razvijenih evropskih demokratija. Kao političar, to vidim kao apsolutni državni prioritet i garant dugoročne stabilnosti i bezbjednosti za generacije koje dolaze. Članstvo u EU nije samo politička deklaracija, ono donosi direktne, mjerljive promjene u svakodnevnom životu građana. To znači sigurnost za investicije, pristup strukturnim fondovima EU koji će mjerljivo osnažiti našu infrastrukturu, otvorene granice za naše mlade ljude koji će moći da studiraju i rade bilo gdje u Evropi pod jednakim uslovima. Za prosječnog građanina, EU donosi evropske standarde koji su dodatni garant da će zakoni važiti jednako za sve“, kazao je Janović za Standard.
KOHEZIONI PAKET OD 3,2 MILIJARDE EURA KAO RAZVOJNA ŠANSA
Janović je poseban akcenat stavio na finansijsku podršku Evropske unije, navodeći da Crna Gora već tokom pretpristupnog perioda koristi evropska sredstva za razvoj infrastrukture, energetike, obrazovanja i pravosuđa.
Prema njegovim riječima, značaj evropske podrške ogleda se u konkretnim projektima, od saobraćajne povezanosti i energetske tranzicije do unapređenja javne uprave i vladavine prava.
“Evropska unija je već danas, u fazi predpristupnih pregovora, najveći donator i investitor u Crnoj Gori, a konkretni rezultati direktno mijenjaju kvalitet života naših građana. Kroz različite instrumente, a naročito rekordan priliv sredstava u protekle tri godine i novi Plan rasta za Zapadni Balkan, Crna Gora je samo tokom 2025. godine povukla rekordan iznos od preko 245 miliona eura. PES je proevropska i građanska snaga i zato želim da naglasim da se ovaj novac ne troši na administraciju, već na opipljive projekte iz oblasti energetike, željeznice, putne infrastrukture, rekonstrukcije, adaptacije i izgradnje škola i vrtića, za unapređenje javne uprave i zakonske regulative”, naveo je Janović.
On je izdvojio saobraćajnu infrastrukturu kao sektor u koji je, kako tvrdi, uloženo najviše evropskog novca, uz podršku energetici, obrazovanju i pravosuđu.
“Samo za saobraćajnu infrastrukturu dobili smo preko 270 miliona eura i to je sektor u koji je pojedinačno uloženo najviše evropskog novca, sa ciljem fizičkog povezivanja Crne Gore sa Evropom i svijetom. Za energetiku i zelenu tranziciju dobili smo oko 80 miliona eura direktne bespovratne pomoći, javna uprava i upravljanje javnim finansijama podržani su sa 30 miliona eura, prosvjeta, nauka i socijalna inkluzija 50 miliona eura, zakonska regulativa i vladavina prava preko 45 miliona eura“, kazao je Janović.
Ipak, najveću razvojnu priliku vidi u sredstvima koja bi Crnoj Gori bila dostupna nakon punopravnog članstva u EU.
“Danom formalnog ulaska Crne Gore u Evropsku uniju, pred nama se otvara kohezioni paket vrijedan nevjerovatnih 3,2 milijarde eura. To više nijesu pretpristupni fondovi na koje čekamo u redovima, već je to direktno ubrizgavanje evropskog kapitala u našu državu. Za zemlju veličine Crne Gore, taj novac predstavlja istorijski ekonomski zamajac koji će državni budžet za kapitalne investicije praktično udesetostručiti. Sve ovo je tek uvod u ono što nas čeka. Dobijanjem zelenog svjetla za zatvaranje pregovaračkih poglavlja i obezbjeđivanjem paketa od 3,2 milijarde eura iz kohezionih fondova EU, Crna Gora u godinama pred nama dobija istorijsku šansu da u potpunosti transformiše svaku lokalnu zajednicu i obezbijedi istinski evropski kvalitet života“, istakao je Janović.
“CRNA GORA NIKADA NIJE BILA BLIŽA ČLANSTVU”
Govoreći o dinamici pregovora, Janović je ocijenio da se Crna Gora nalazi u završnoj fazi evropskog puta i da je cilj da postane punopravna članica Evropske unije do 2028. godine.
“Evropski savjet je pozdravio rad na izradi Ugovora o pristupanju, čime je započeto i formalno koncipiranje dokumenta za pristupanje države. Apsolutno sam siguran da Crna Gora nikada u svojoj istoriji nije bila bliža zatvaranju pregovaračkih poglavlja i formalnom ulasku u Evropsku uniju. Zahvaljujući ogromnim naporima ove parlamentarne većine i Vlade, naš cilj je jasan i spremni smo da zatvorimo preostala pregovaračka poglavlja, s namjerom da postanemo punopravna članica do 2028. godine“, kazao je Janović.
Kao ključne izazove u završnoj fazi pregovora izdvojio je očuvanje političke stabilnosti, jačanje vladavine prava i administrativne kapacitete države.
“Reforme u oblasti vladavine prava, odnosno poglavlja 23 i 24, jačanje nezavisnosti pravosuđa i beskompromisna borba protiv organizovanog kriminala i korupcije ostaju u fokusu. Izazov je i administrativni kapacitet, tako da moramo zadržati i motivisati najbolje kadrove u javnoj upravi koji će iznijeti kompleksan posao usklađivanja sa evropskim pravnim tekovinama. Međutim, uz ovoliki nivo posvećenosti, ti izazovi su potpuno premostivi”, ocijenio je on.
TRAJNO ODUZIMANJE IMOVINE KAO TEST VLADAVINE PRAVA
Za razliku od samog usvajanja evropskih zakona, Janović smatra da će se suštinski napredak najbolje vidjeti kroz njihovu primjenu, naročito u borbi protiv visoke korupcije i organizovanog kriminala.
Kao pokazatelje napretka izdvojio je imenovanja u pravosuđu, rezultate Specijalnog državnog tužilaštva i bezbjednosnog sektora, ali i reformu sistema za oduzimanje imovine stečene kriminalom.
“Pokazali smo političku zrelost i sposobnost za dijalog koji je Crnoj Gori donio institucionalnu stabilnost. Takođe, suštinski dokaz reformi su mjerljivi rezultati Specijalnog državnog tužilaštva i bezbjednosnog sektora u borbi protiv visoke korupcije. Zakoni koje usvajamo u Skupštini više nijesu mrtvo slovo na papiru, već se direktno primjenjuju i daju rezultate koje Brisel visoko vrednuje, što potvrđuju i nikad pozitivniji izvještaji Evropske komisije“, rekao je Janović.
Posebno je naglasio da reforma sistema za trajno oduzimanje imovine stečene kriminalom mora dovesti do vidljivih rezultata, odnosno do oduzimanja nezakonito stečene imovine i njenog vraćanja u državni budžet.
“Reforma sistema za oduzimanje imovine stečene kriminalom, takozvani Anti-mafia zakon, i njegova puna digitalizacija ključni su test političke volje i institucionalne zrelosti Crne Gore u ovoj završnoj fazi pregovora. Iz ugla evropskih standarda, ali i svakodnevnog osjećaja pravde kod naših građana, ovaj izazov nosi nekoliko ključnih dimenzija. Prije svega, pravda koju građani mogu da vide, da se nelegalno stečeni milioni, luksuzne nekretnine i automobili oduzimaju i vraćaju u državni budžet. Kao poslanik Pokreta Evropa sad i predstavnik parlamentarne većine koja je deblokirala naš evropski put, želim jasno da saopštim: reforma sistema za trajno oduzimanje imovine stečene kriminalom nije samo tehničko mjerilo iz Brisela, već je to naš dug prema građanima Crne Gore koji godinama čekaju opipljivu pravdu“, poručio je Janović.
On smatra da je digitalno povezivanje institucija ključno kako bi se ubrzale finansijske istrage i spriječilo skrivanje imovine.
“U Skupštini Crne Gore više nećemo dozvoliti usvajanje polovičnih i neprimjenjivih zakonskih rješenja. Naš fokus u parlamentarnoj proceduri je stvaranje čvrstog, ustavno utemeljenog i modernog zakonskog okvira koji će Specijalnom državnom tužilaštvu i sudstvu dati ubojito oružje u ruke. Ključni dio te reforme, za koji se snažno zalažemo, jeste hitna i potpuna digitalna integracija institucija. Vrijeme u kojem su finansijske istrage trajale mjesecima jer su institucije komunicirale papirnim dopisima mora ostati prošlost. Umrežavanjem baza podataka Katastra, Centralne banke i Poreske uprave u jedan digitalni sistem, omogućićemo da se sumnjivi milioni i sakrivene nekretnine lociraju i blokiraju u samo nekoliko klikova, prije nego što budu prepisani na treća lica. Politička volja ove većine je čelična i u Skupštini ćemo obezbijediti stabilnost i konsenzus da ovaj sistem zaživi u praksi, jer suštinska vladavina prava znači da se nelegalno stečeni novac trajno oduzima i vraća onima kojima i pripada: građanima Crne Gore“, naveo je on.
Janović je dodao da je potrebno usvojiti i primijeniti zakonska rješenja koja omogućavaju efikasno utvrđivanje porijekla imovine, uz poštovanje ustavnih garancija i prava na pravičan postupak.
“CRNA GORA VIŠE NIKADA NEĆE BITI NA PERIFERIJI”
Govoreći o zastupljenosti države u Evropskom parlamentu, Janović je ocijenio da veličina Crne Gore ne mora biti prepreka za uticaj na evropske politike. Smatra da će stručnost predstavnika i saradnja sa srodnim političkim grupama biti važni za zastupanje nacionalnih interesa.
“Iako je Crna Gora mala država, u institucijama Evropske unije princip ravnopravnosti i uvažavanja glasa svake članice je zagarantovan. Crnogorski evroposlanici imaće priliku da ravnopravno sjede u odborima i političkim grupama Evropskog parlamenta, kreirajući politike koje se tiču cijelog kontinenta. Primjeri država poput Malte ili Estonije pokazuju da aktivni, obrazovani i posvećeni poslanici mogu imati ogroman uticaj i izboriti se za interese svoje zemlje. Adekvatnu zastupljenost ćemo osigurati tako što ćemo u Evropski parlament slati stručne, elokventne i vrijedne ljude koji razumiju evropske procese. Kroz umrežavanje sa srodnim evropskim partijama, kao što je naš Pokret Evropa sad usmjeren ka evropskim naprednim i centrističkim strukturama, glas Crne Gore će se čuti glasno i jasno. Naši interesi, posebno u oblastima pomorstva, turizma, poljoprivrede i ekologije, biće visoko na evropskoj agendi“, kazao je Janović.
VEĆE ZARADE, NOVA RADNA MJESTA I BOLJE MOGUĆNOSTI ZA MLADE
Kao najveću korist članstva za građane, Janović je izdvojio rast životnog standarda, uz otvaranje novih radnih mjesta. Istovremeno, naglasio je da država mora očuvati institucije i vladavinu prava kako bi bila kredibilan partner unutar Evropske unije.
“Najveća korist za građane biće ekonomski preporod i evropski životni standard. Kroz programe kao što je Plan rasta za Zapadni Balkan, naša ekonomija se već integriše u jedinstveno evropsko tržište, a punopravnim članstvom te mogućnosti postaju neograničene. S druge strane, najveća odgovornost države jeste beskompromisno očuvanje institucija i vladavine prava. Kada uđemo u EU, moramo biti kredibilan partner koji poštuje pravila igre i doprinosi kolektivnoj bezbjednosti i stabilnosti Evrope“, istakao je Janović.
Kao konkretne pokazatelje uspjeha naveo je bolju kupovnu moć građana, nova radna mjesta, direktnu podršku poljoprivrednicima i veće mogućnosti za obrazovanje mladih.
“Kada crnogorski poljoprivrednik dobije direktne evropske subvencije, kada naš student dobije besplatno školovanje na prestižnom univerzitetu u Parizu ili Berlinu bez administrativnih barijera, i kada naš penzioner bude imao njegu po najvišim evropskim medicinskim standardima, tada ćemo znati da je misija uspješno završena. Crna Gora u EU je garancija da više nema povratka unazad”, kazao je Janović.
On je, ipak, upozorio da samo članstvo neće preko noći riješiti sve probleme, već da predstavlja priliku koju država mora iskoristiti kroz reforme i stvaranje boljih uslova za život i rad.
“Važno je da znamo da ulazak u Evropsku uniju 2028. godine neće donijeti promjene preko noći sam po sebi, već nam donosi istorijske šanse i alate. Našim studentima se otvaraju vrata najprestižnijih evropskih univerziteta bez administrativnih barijera, a našim mladim preduzetnicima direktan pristup evropskim fondovima za inovacije i tržištu od 450 miliona potrošača. Crna Gora više nikada neće biti na periferiji geopolitičkih dešavanja. Mi preuzimamo sudbinu u svoje ruke kao punopravna, građanska i ekonomski stabilna 28. članica Evropske unije. Budućnost je tu, pred nama, i zajedno je gradimo”, poručio je on.
Na kraju, Janović je uputio poruku mladima, studentima i preduzetnicima da budućnost grade u Crnoj Gori i pripremaju se za mogućnosti koje donosi evropsko tržište.
“Sve ekonomske reforme koje danas sprovodimo, zaključno sa Euromodelom, od rasta životnog standarda do digitalizacije javne uprave, imaju samo jedan cilj: da stvore ambijent u kojem mlad čovjek ne mora da napusti Crnu Goru da bi živio evropskim kvalitetom života“, zaključio je Janović.
Preporučeno
TEKST JE IZRAĐEN U OKVIRU PROJEKTA “ŠTA GRAĐANI DOBIJAJU ULASKOM CRNE GORE U EVROPSKU UNIJU“, KOJI JE PODRŽAN OD FONDA ZA PODSTICAJ MEDIJSKOG PLURALIZMA MINISTARSTVA – MINISTARSTVA KULTURE I MEDIJA CRNE GORE.
