Video
Formiranje euroregiona Sandžaka predstavlja šansu za Crnu Goru i Srbiju, u procesu evropskih integracija, da uspostave regionalnu saradnju, valorizuju ekonomske potencijale i stabilizuju odnose na Balkanu, ne ugrožavajući državni suverenitet i teritorijalni integritet te dvije države. To je poručeno na tribini „Sandžak prekogranična regija – Šansa i evropska perpektiva Crne Gore“, koju je organizovala nevladina organizacija ,,Sandžak EU regija” u Bijelom Polju.
Predsjednik SPP Hazbija Kalač je poručio je da pitanje Sandžaka za Crnu Goru ne predstavlja problem, već šansu za povezivanje sa ostatkom regiona.
„Crna Gora ne smije ostati zarobljenik bilo čijih interasa ili ideja, već se njeni interesi moraju uskladiti sa interesima država sa kojima dijeli ovaj prostor. Crna Gora mora biti oslonjena na Srbiju i Bosnu i Hercegovinu, mora se otvoriti prema tim državama. Sandžak kao prekogranična regija je šansa da se te države povežu, valorizuju svoje ekonomske potencijale koje Sandžak, kao zasebna teritorija, posjeduje“, poručio je Kalač.
On je istakao da Crna Gora i Srbija, ali i ostale balkanske države imaju obavezu da pruže prosperitetniju budućnost svojim građanima.
„Sandžak kao prekogranična regija jeste evropski projekat i šansa za Crnu Goru da pruži svoj doprinos regionalizmu kao evropskom projektu, i da kroz taj proces na svom unutrašnjem planu stabilizuje neke odnose kojim se, preko Sandžaka, rješava pitanje odnosa sa Srbijom, Bosnom i Hercegovinom, Kosovom i drugim zemljama”, ocijenio je Kalač.
Kako je istakao, sandžački interes je prepoznat u integraciji regiona i mogućnosti da ta oblast postane „suštinski dio evropskog prostora“.
„Evropa je sama prirstupila regionalizmu, i upravo zato bi trebali pristupiti rješavanju pitanja Sandžaka, jer time pokazujemo kapacitet da uspostavimo regionalnu saradnju i pokažemo poštovanje prema jednoj istorijskoj regiji i šansama koje Sandžak posjeduje“, naveo je Kalač.
On je poručio da je Sandžak plemenita priča, koja garantuje Srbiji i Crnoj Gori državni suverenitet i teritorijalni integritet.
„Međutim, ni Srbiji, ni Crnoj Gori ne treba ovaj prostor bez ljudi. Ako je neko planirao da ovo budu lovišta fazana, bogate turiste, taj je uništio budućnost svoje djece. Iako je Crna Gora mala država, iako ima velike strahove koji se odnose na očuvanje državnog suvereniteta, crnogorskog, političkog i nacionalnog identiteta, ne bi smjela dodatno da se zatvara. Smatram da je to pogrešna politika“, rekao je Kalač.
On je rekao da bi projekat slobodnih carinskih zona u Sandžaku bio povoljan za Crnu Goru i Srbiju, jer bi, kako je ocijenio, podstakao poboljšanje privrede i ekonomije.
„Najveći strah, po svim analizama predstavlja da autoput koji je u izgradnji neće biti rentabilan i da neće imati dovoljno korisnika. To bi bio jedan od motiva Crne Gore i Srbije da stacionira slobodne carinske zone u Sandžaku, središtu spajanja četiri države, i na taj način oživi istorisku regiju, pružajući budućnost stanovnicima“, istakao je Kalač.
Profesor Rejhan Kurtović, rekao je da Sandžak predstavlja „most spajanja“ između Srbije i Crne Gore, ali i ostalih balkanskih država.
„Sandžak predstavlja šansu, evropskoj budućnosti Crne Gore, i to nije problem koji zadire u teritorijalni integritet i suverenitet Crne Gore i Srbije, i to je ideja za koju se brojne države zalažu. Ta ideja postoji u Ustavu Srbije, kao i Crne Gore, i one su obuhvaćene mnogim strategijama i pravima razvoja Vlada tih država”, poručio je Kurtović.
On je kazao da, upkos zalaganjima Crne Gore i Srbije u procesu evropskih integracija, postoje nerazvijene regije u obije države.
„Najveći broj sandžačkih opština u Crnoj Gori nalazi se na sjeveru, koji se označava kao siromašni dio Crne Gore. U aktima Vlade Republike Srbije, najveći broj sandžačkih opština u Srbiji označen je kao nedovoljno razvijena područja“, naveo je Kurtović.
On je pojasnio da Evropska unija izdvaja značajna sredstva za osnivanje novih euroregiona, pomoć postojećim i onim koji se formiraju, što je prilika za prosperitet Crne Gore i Srbije.
„U jednom velikom društvenom problemu, kada mladi napuštaju države, kada ekonomija stagnira, kada nema otvaranja novih fabrika i radnih mijesta, kada nestaje i ono malo što je postojalo, djeluje da se nalazimo u bezizlaznoj situaciji, ali nije tako. Naša šansa i uzlazna putanja iz ove krize jeste formiranje EU regiona Sandžaka, a da bi koristili evropske fondove moramo ga formirati“, rekao je Kurtović.
On je kazao da Sandžak ima velike resurse koji su neiskorišćeni, a koji bi se ulaskom u EU i formiranjem euroregiona Sandžak efikasno iskoristili.
„Rudnik u Pljevljima i Sjenici, kao izvori energenata, predstavljaju veliko bogatstvo Evrope. Rudnik mrkog uglja u Sjenici označen je kao jedan od najvažnijih energetskih mjesta u Evropi. Upravo korišćenjem ovih resursa možu se i dalje razvijati naša privreda“, poručio je Kurtović.
Profesor i istoričar, Maksud Mehmutović, kazao je da je područje Sandžaka uvijek bila veza Istoka i Zapada, a da je razlog za integraciju te regije, kako je poručio, stvaranje povoljnijih ekonomskih uslova, kao i razvoj kulture i turizma.
„Razlog da se formira prekogranična regija jeste taj što su stanovnici tih područja vezani rodbinskim, bračnim, ekonomskim, kulturnim i tradicionalnim vezama koje su trajale vjekovima i bile neraskidive. Ovaj prostor je bio uvijek neka spona povezanosti”, rekao je Mahmutović.
Preporučeno
Prema njegovim riječima, ne postoji autobuska linija na teritoriji Sandžaka, koja vodi od Novog Pazara ka Pljevljima, Plavu i Gusinju, iako je povezanost, kako je zaključio, interes svih stanovnika, bez obzira na vjeru i naciju.
