Video
Prema njegovim riječima, uključivanje Zapadnog Balkana i borba protiv klimatskih promjena, čime se Rusija lišava prihoda od nafte i gasa, najmoćniji su koraci koje je EU mogla da preduzme da održi red u Evropi, ali je Zapad trebalo da se bori i sa sopstvenim demonima, poput nacionalističkog populizma u Mađarskoj i Poljskoj, kako bi imao geopolitički uticaj.
Osvrćući se na to šta je posljednjih 17 godina ponovnog ujedinjenja poslije hladnog rata značilo za Evropu, 73-godišnji bivši diplomata koji je u vrijeme velikog proširenja EU bio pomoćnik šefa evropske diplomatije Havijera Solane, rekao je da i kao „EU nikada neće biti vojna sila u tradicionalnom može biti ‘Ordnungsmacht’ (njemački izraz za silu koja stvara red)…“.
„EU je velika sila u smislu da je reorganizovala Evropu“, rekao je on dodajući da misli na EU kao na civilizacijsku silu i zato je, naglasio je, „proširenje najveći doprinos koji EU može dati zapadnom liberalnom poretku“.
Briselski portal navodi da sa Kuperom razgovara usred pauze u nastavku proširenja EU, u trenutku kad Danska, Francuska i Holandija blokiraju bezvizni režim za Kosovo iako je Priština ispunila sve uslove, Bugarska stavlja veto na pregovore sa Sjevernom Makedonijom iako je Skoplje ispunilo zahtjeve EU, dijalog Kosova i Srbije, koji je počeo uz pomoć Kupera, u zastoju je, a Srbija postaje zastrašujuće neevropska pod svojim nacionalističkim predsjednikom Aleksandrom Vučićem.
Ali, jedini način za postizanje mira između Beograda i Prištine i rješavanje ostalih nezadovoljstava na balkanskim granicama je uvođenje svih njih u EU, rekao je Kuper. „Proširenje je zapravo jedino pravo rješenje svih sukoba na Balkanu na kraju“, naglasio je.
U svijetu bez granica EU, kome je potrebna velika Srbija?
„Jednom kada se nađete u svijetu bez granica (EU) kome je potrebna velika Srbija? Kome treba velika Albanija? Svi ovi problemi prestaju da postoje“, dodao je on.
Kuper vjeruje da bi Vučić mogao da vrati Srbiju u demokratiju ako vjeruje da je članstvo u EU zaista u igri i „ako želi da bude upamćen kao neko ko je dobro služio svojoj zemlji“, dok za novog kosovskog premijera Aljbina Kurtija kaže da je „vrlo: pametan kao političar“ iako ga je svojvremeno tokom posjete Prištini gađao paradajzom.
Kuper vjeruje da bi zajednička akcija Zapada sa američkim predsjednikom Džozefom Bajdenom takođe mogla da pomogne da se stvari pokrenu i dodaje da polaže velike nade u Bajdena.
Osvrćući se na pregovore Kosova i Srbije uz posredovanje Ketrin Ešton, Kuper je rekao da činjenica da je u sobi uvijek bio „veoma poštovan“ američki zvaničnik kada bi se sastali kosovski i srpski lider daje težinu dijalogu uz posredovanje EU, iako američki delegat „nije bio vidljiv“ u očima javnosti.
„To je potpuno prestalo pod (bivšim američkim predsjednikom Donaldom) Trampom“, rekao je Kuper.
EU pokušala da bude „sila koja zavodi red“ i za Rusiju
Udaljavajući se sa Zapadnog Balkana, EU je takođe pokušala da bude „sila koja zavodi red“ i za Rusiju, namećući joj sankcije zbog invazije na Ukrajinu i nasilja nad opozicionim disidentom Aleksejem Navaljnim. A kineske zvaničnike Evropa je stavila na crnu listu zbog nehumanosti prema ujgurskoj muslimanskoj manjini.
Ali, za Kupera koji je nedavno objavio knjigu o istoriji diplomatije, EU se zavaravala ako je mislila da će to navesti ruskog predsejdnika Vladimira Putina ili Komunističku partiju Kine da se predomisle.
„To (sankcije EU zbog Navaljnog) neće promijeniti Rusiju … takve stvari neće uspjeti“, rekao je. „Besmisleno je ako mislimo da će Kina promijeniti svoj unutrašnji poredak (prema Ujgurima) jer nam se to ne sviđa“, dodao je Kuper.
On je ocijenio da bi sankcije mogle biti krajnji potez ako bi Rusija ponovo napala Ukrajinu ili Kina napala Tajvan. Ali više strateški potez prema Rusiji bio bi zaustavljanje sagorijevanja fosilnih goriva primjenom dalekosežnih smanjenja emisija CO2, rekao je Kuper.
On je dodao da uvijek, kada je o Rusiji riječ, klimatske promjene vidi kao veliku nadu.
Preporučeno
„Svi ćemo prestati da koristimo gas i naftu, uz malo sreće, a onda će to primorati Rusiju da sve više počne da postaje zemlja slobodnog tržišta, a ne Saudijska Arabija sa (nuklearnim) raketama, što im omogućava da imaju politiku poput Saudijske Arabije“, rekao je Kuper.
