Video
Ovo je prije nekoliko dana u autorskom tekstu napisao hrvatski novinar Vlado Vurušić, komentarišući kampanju na društvenim mrežama pred popis naredne godine u kojoj se negira postojanje crnogorske nacije, a Crnogorci nazivaju “milogorcima”, pišu Dnevne novine. Cilj Srbije jeste da se dostigne procenat od 40 odsto srpskog stanovništva u Crnoj Gori, čime postaju najbrojnija nacija, što za sobom povlači dalekosežne posljedice.
Srpska vlast ne krije da joj je popis stanovništva u drugoj, suverenoj, nezavisnoj državi prioritet, te da će se u skladu sa tim i ponašati.
Srpski predsjednik Aleksandar Vučić je još prije desetak mjeseci 23. januara ove godine, i to iz Jerusalima, poručio da je za njega popis stanovništva u Crnoj Gori 2021. godine “od ključnog značaja”, jer bi “bila katastrofa da se pokaže ono što neki misle da Srbi u Crnoj Gori nestaju”.
“Ja ne mislim da je to istina i da je to tačno. Mi ćemo dati sve od sebe da ohrabrimo srpski narod da se izjasni kako su se njihovi očevi i djedovi izjašnjavali”, poručio je tom prilikom Vučić naglašavajući da je njegova “obaveza i pravo da brine o sunarodnicima i o srpskoj crkvi, o sve četiri eparhije koje pokrivaju tertoriju Crne Gore”.
Polovinom maja ove godine otišao je korak dalje, pa je konstatovao da se mnogi na popisu u Crnoj Gori 2011. godine nijesu deklarisali kao Srbi “da bi sačuvali posao i porodice”. Tada je pomenuo i procente, izjavljujući, kako su prenijeli srpski mediji, sljedeće: “Mi kroz prethodna istraživanje nismo mogli da nađemo 15 odsto Srba, a po posljednjem istraživanju ih ima preko 20 odsto…”.
Šta je Vučić htio da kaže? Da je uz 28 odsto Srba koliko ih se izjasnilo na posljednjem popisu ostalo još 15, čak 20 odsto novih koje treba pronaći?
Prije nego što se predsjednik Srbije počeo javno oglašavati oko popisa stanovništva u Crnoj Gori, donijeta je Strategija o saradnji sa srpskom dijasporom koju mnogi analitičari nazivaju memorandumom 3 SANU, dok je ambasador Srbije u Crnoj Gori Vladimir Božović najavio otvaranje srpskog konzulata u Beranama.
Potezi Srbije u susret novom popisu identični su sa kampanjom koja je vođena protiv Crne Gore i Crnogoraca uoči prethodnog popisa 2011. godine. Tada je takođe usvojena „Strategija očuvanja i jačanja odnosa matične države i dijaspore i matične države i Srba u regionu”, koja je podigla tenzije na relaciji Podgorica – Beograd.
Crnogorska vlada je tada uložila demarš Vladi Srbije zbog odredbi koji su predstavljaje miješanje u unutrašnje stvari Crne Gore, nakon čega je uslijedila korekcija teksta ovog dokumenta.
Tadašnji premijer Igor Lukšić poručio je da je indikativno što se Strategija srpske vlade usvaja uoči popisa, ali i da se u Crnoj Gori organizuju razne vrste tajnih sastanaka koji bi trebalo da pomognu jednom dijelu građana da se izjasne na predstojećem popisu”.
No, na tome se nije stalo. Kao potvrda brige o navodno ugroženim Srbima, tadašnji predsjednik Srbije Boris Tadić, zajedno sa bivšim predsjednikom Crne Gore Filipom Vujanovićem otvorio je 16. marta, mjesec pred popis, konzulat u Herceg Novom. Uslijedile su oštre reakcije SDPa i tadašnjeg predsjednika parlamenta Ranka Krivokapića koji se javno usprotivio tvrdeći da taj događaj ima direktan uticaj na popis stanovništva, te da se radi o nepoštovanju zdravog razuma građana Crne Gore.
“Svi znaju da niko ne dolazi da otvara konzulat navrat-nanos, koji nije ni završen, a da nema neki politički motiv”, izjavio je tada Krivokapić.
Dakle, sve što je bilo uoči 2011. godine imamo prilike da vidimo i danas, s tom razlikom što će se žestoka kampanja, za razliku od decenije ranije, voditi i na društvenim mrežama, i u ambijentu velike netrpeljivosti prema svima koji se izjašnjavaju kao Crnogorci, za što se pobrinula prije svega Srpska pravoslavna crkva koja je, zajedno sa prosrpskim partijama, pobjednik parlamentarnih izbora u Crnoj Gori.
A rezultati izbora, prema ocjeni prof. dr Ljiljane Vujadinović u razgovoru za “Novosti”, stvorili su, kako navodi, ” novi društveni ambijent za nacionalno izjašnjavanje”, te da se godinama “vještački gradio tzv. crnogorski identitet…”
Analitičari stoga upozoravaju da će naredni popis biti nova istorijska bitka za Crnu Goru, referendum o identitetu, te da od njegovog ishoda zavisi budućnost Crne Gore, ali i promjene koje bi mogle uslijediti u regionu. Zato prepručuju široku međunarodnu aktivnost kako bi se na vrijeme spriječile manipulacije i ideologizacija popisa.
Preporučeno
Vesna Šofranac
