Digitalni forenzički centar Atlantskog saveza Crne Gore analizirao je ulogu Srpsko-američke konferencije liderstva (SALC) u širenju dezinformacija i lažnih vijesti o našoj državi. Analiza je objavljena na vebsajtu Digitalnog forenzičkog centra.

Srpsko-američka konferencija liderstva privukla im je, kako navode u DFC, posebnu pažnju zbog aktivnosti i retorike na društvenim mrežama – Fejsbuku i Tviteru, predstavljajući američkoj javnosti Crnu Goru u negativnom kontekstu kroz prezentovanje selektivnih činjenica.

– Misija te neprofitne organizacije, kako je istaknuto na njenom zvaničnom sajtu, jeste unapređenje interesa srpsko-američke zajednice na polju obrazovanja, kulture, karijere i života u SAD-u uopšte, kao i očuvanje pravoslavne vjere. SALC u skladu sa tim redovno komentariše situaciju u Crnoj Gori kroz prizmu dešavanja oko Zakona o slobodi vjeroispovijesti, pružajući podršku, kako sveštenstvu i vjernicima, tako i lokalnim aktivistima, navedeno je u analizi DFC.

Tri načina podrške SPC u Crnoj Gori

Analiza diskursa pokazuje da Srpsko-američka konferencija liderstva koristi tri različita načina na internetu da bi se borila protiv vlasti u Crnoj Gori. Retorika i sadržaj argumenata prilagođeni su američkom stanovništvu i trenutnoj situaciji u SAD-u.

Prvo, cilj SALC-a je predstaviti Crnu Goru kao državu koja ljudima brani da praktikuju svoju vjeru, naglašavajući time ugrožavanje njihovog prava na slobodu. Taj agrument se podudara sa stavovima donosioca odluka i javnosti u SAD-u. U cilju što boljeg ilustrovanja tih tvrdnji, promovisano je nekoliko heštagova: #ReligiousFreedom ili #NeDamoSvetinje.

Drugo, SALC je iskoristila trenutni talas protesta u SAD-u i kontekstu poruke „Životi crnaca su važni“ („Black Lives Matter“) da bi napravila paralelu sa navodnim terorom nad pravoslavnim Srbima u Crnoj Gori. U tu svrhu je iskorišćen kolaž fotografija policijskog privođenja iz Budve i SAD-a.

Treći način je lobiranje SALC-a u Kongresu i njihova objava na dan rušenja nelegalno sagrađenog manastirskog konaka u Ulcinju 10. juna. Predsjednik te organizacije Aleksandar Đuričić je pozvao sve zainteresovane građane SAD-a da informišu njihove predstavnike u Kongresu o nedemokratskom i neustavnom Zakonu koji je usvojila Vlada Crne Gore, kao i o opasnim radnjama koje spovodi, uz uputstvo kako da to urade.

Veze SALC-a u Crnoj Gori

Da bi se razumio domet uticaja te organizacije i otkrile nove osobe koje dolaze iz njihove mreže, obrađena je mreža Tviter naloga SALC-a.

Analiza je otkrila naloge sa kojima Tviter nalog SALC ima najjače veze. Riječ je o nalozima Neno Đorđević i Vasilije Vranić.

Neno Đorđević je član odbora Srpsko-američke konferencije liderstva i povezan je sa Narodnom strankom u Srbiji. Njegov Tviter nalog otkriva da on u potpunosti podržava aktivnosti SALC-a o pitanjima aktuelnih političkih prilika u Crnoj Gori. Đorđević najviše piše na engleskom jeziku o situaciji u našoj zemlji.

Vasilije Vranić, koji živi u Vašingtonu, sveštenik je Srpske pravoslavne crkve. Analiza njegovog naloga pokazala je da je izraziti protivnik vlasti u Crnoj Gori. Od kada je kreirao nalog prije mjesec, objavljuje dnevno po nekoliko tvitova, promovišući brojne heštegove koji se odnose na vjerske slobode u Crnoj Gori.

Vranić je u martu 2020. prisustvovao sastanku partijarha Irineja i američkog ambasadora sa specijalnim zaduženjima za religijska pitanja, Semom Braunbekom. Tom prilikom su razgovarali o temama koje uključuju srpski narod i Srpsku pravoslavnu crkvu.

Vranić je podjednako aktivan i na Fejsbuku, gdje takođe često dijeli objave Srpsko-američke konferencije liderstva. Upravo na toj društvenoj mreži je i uočena fotografija koja svjedoči o sastanku Vranića sa predsjednikom SALC-a u Bijeloj kući.

Onlajn brifing opozicionim aktivistima

Analizom Fejsbuk stranice Srpsko-američke konferencije liderstva pronađena je objava o specijalnom onlajn brifingu o situaciji u Crnoj Gori, održanom 16. maja u organizaciji SALC-a.

Prvi govornik na brifingu bio je Nebojša Medojević, jedan od lidera Demokratskog fronta. Pored njega, poziv za brifing dobio je i opozicioni aktivista Vladislav Dajković. On, međutim, nije mogao da se pridruži video- pozivu, jer je, kako je naveo, ,,na putu za bolnicu zbog povreda dobijenih od policije na protestu u Nikšiću“.

Na brifingu su učestvovali i ambasador Srbije u Crnoj Gori Vladimir Božović i Milojko Spajić, koji je istupio u ime grupe Crnogorci za slobodu vjeroispovijesti (Montenegrins for Religious Freedom). Nakon brifinga, SALC je objavio saopštenje Demokratskog fronta o policijskoj brutalnosti prema opozicionarima u Crnoj Gori.

SALC se inače ne libi da putem Tviter naloga komentariše i vladajuću partiju u Crnoj Gori, upoređujući je sa Komunističkom partijom u Kini. Bitno je naglasiti da je taj tvit, objavljen 19. juna, jedina objava koja govori o političkim partijama u Crnoj Gori od kada je nalog kreiran. To može biti indikativno u kontekstu predstojećih izbora u Crnoj Gori.

Advokatica Ilijana Todorović

Portal IN4S je početkom juna objavio članak o izvjesnoj Ilijani Todorović, advokatici iz SAD-a, koja je video-analizom uništila Zakon o slobodi vjeroispovijesti. U videu koji je na Jutjubu objavljen 30. maja, Todorović tumači članove Zakona i ukazuje na njihove nesuglasice, komentarišući da gotovo ne postoji nijedan član Zakona da nema neku vrstu greške. Taj video istaknut je na Fejsbuk stranici SALC-a, odnosno, to je prva objava na njihovoj početnoj strani.

Dalja pretraga pokazala je da je advokatica Todorović potpredsjednica za pravne odnose u organizaciji SALC.

Jovanović: Činjenica da se Crnoj Gori radi o glavi

Analitičar u Digitalnom forenzičkom centru Milan Jovanović, koji je radio analizu djelovanja Srpsko-američke konferencije liderstva, napominje da smo u Crnoj Gori ali i u regionu vidjeli da je protiv Crne Gore pokrenuta jaka medijska kampanja potpomognuta od raznih političkih krugova.

– Kako je vrijeme prolazilo vidjeli smo da se nije zadržalo na tom nivou, već da se i Srpska pravoslavna crkva uključila u akciju, neprimjereno, jer politika nije njen domen djelovanja ili barem ne bi trebao biti, kaže Jovanović.

Na društvenim mrežama, navodi on, učili su da i u SAD radi jak srpski lobi čiji je jedan od glavnih predstavnika Srpsko-američka konferencija liderstva.

– Istražujući djelovanje ove organizacije zapelo mi je za oko da oni nigdje nijesu u negativnom kontekstu predstavili, niti pomenuli medijski mrak i dešavanja u Srbiji. Oni su jako glasni kada je riječ o kritikovanju Crne Gore i svega što je kod nas, a ćute o medijskom mraku i aktuelnostima u njihovoj matičnoj zemlji Srbiji. Tu se pokazuje jedna doza licemjerstva koja je evidentna, naglašava Jovanović.

Prema njegovim riječima, simptomatično je da je ova organizacija organizovala specijalni onlajn brifing na kojem se razgovaralo o Crnoj Gori.

– O Crnoj Gori govorio je Nebojša Medojević koji je danas prepoznat, ne samo u našoj zemlji, nego i šire, kao glavni teoretičar zavjere. Njegova retorika o „dubokoj državi“, „globalnim satanistima“ i ostalim sličnim pojmovima koje koristi dovoljno govori da on nije kredibilan sagovornik da govori o događajima u Crnoj Gori, ističe naš sagovornik.

Govoreći o uticaju Srpsko-američke konferencije liderstva, Jovanović kaže da je u ovu organizaciju uključena velika mreža aktivista.

– Iako imaju oko 1.500 pratilaca na društvenim mrežama, imaju dobar odziv onih koji ih prate, veliki broj lajkova i komentara. U srpskim medijima i pojedinim crnogorskim često ih citiraju i pozivaju se na ovu organizaciju. Svaka organizacija koja radi na ovaj način, odnosno koja propagira i predstavlja Crnu Goru kroz neke selektivne činjenice i selektivnu istinu, koliko god bila mala, ona je velika, jer svaki ovakav glas koji se objavi protiv Crne Gore, pogotovo u zemlji kao što je Amerika je opasan. Ne bih potcjenjivao ničiji uticaj, pogotovo ovakvih organizacija, samo na osnovu broja pratilaca na društvenim mrežama, kaže Jovanović i neisključuje mogućnost da se uskoro pojavi i drugi dio analize koja će se baviti finansiranjem Srpsko-američke konferencije liderstva.