Obrazlažući termin održavanja popisa, iz Socijaldemokrata su istakli da su, shodno meĐunarodnim preporukama a i dosadašnjoj praksi, dva mjeseca odgovarajuća za popis kad je Crna Gora u pitanju su aprili i novembar jer treba voditi računa da to bude period kada većina stanovnika boravi u uobičajenom mjestu boravka, da treba izbjegavati zimu s obzirom da, usljed vremenskih uslova, može biti teško ili nemoguće doći do određenih naseljenih područja, kao i da popis treba održati u periodu kada nema značajnih političkih zbivanja, tj. izbora.

“S obzirom da u prvoj polovini iduće godine Crnu Goru očekuju predsjednički i vanredni parlamentarni izbori, popis je adekvatno održati najranije u novembru 2023. godine”, ističe SD.

Govoreći o izbacivanju pitanja o nacionalnoj, odnosno etničkoj pripadnosti, vjeri i maternjem jeziku, Socijaldemokrate ističu da je popis neophodno sprovesti u atmosferi koja je lišena tenzija, te da je cijeli proces neophodno osloboditi političkog uticaja.

U tom smislu, a navodeći praksu u brojnim zemljama EU, te činjenicu da Uredbom Evropskog parlamenta ova pitanja nijesu definisana kao obavezna prilikom održavanja popisa,Socijaldemokrate predlažu da se ona, prilikom idućeg popisa, ne postavljaju.

Iz te partije navode da podatke o nacionalnoj pripadnosti ne prikupljaju: Njemačka, Francuska, Italija, Danska, Švedska, Norveška, Finska, Belgija, Holandija, Švajcarska, Luksemburg, Španija, Portugal, Grčka, Austrija, Slovenija, Island. Podatke o vjerskoj pripadnosti ne prikupljaju: Francuska, Italija, Danska, Švedska, Norveška, Finska, Belgija, Holandija, Luksemburg, Austrija, Poljska, Španija, Slovenija, Island, Sjedinjene Američke Države, Kanada, Rusija. Podatke o jeziku ne prikupljaju: Njemčka, Francuska, Italija, Danska, Švedska, Norveška, Finska, Belgija, Holandija, Španija, Portugal, Grčka, Austrija, Slovenija, Island, Sjedinjene Američke Države.

“Praktično samo 1/3 zemalja EU prikuplja sva navedena tri podatka”, ističe SD.

Prema njihovim riječima, ono čemu, svakako, treba posvetiti posebnu pažnju, jeste zaštita i afirmisanje prava naroda koje crnogorsko zakonodavstvo definiše kao manjinske.

“U tom smislu, a s obzirom da procenat pripadnika ovih nacionalnih zajednica ne bilježi značajnije promjene o čemu govore brojna relevantna istraživanja, mogu se koristiti podaci sa prethodnih popisa”, smatraju u SD-u.

Kako su dodali, u slučaju da dođe do većih demografskih promjena, a što redovno prati zvanična statistika, procenti manjinskih naroda na državnom i lokalnim nivoima mogu biti provjereni kroz sprovođenje prikladnih zvaničnih istraživanja, kako to predviđa EU legislativa.

“Popis stanovništva je veoma značajna aktivnost za svaku državu, jer se na osnovu dobijenih rezultata kreiraju brojne javne politike, poput politike regionalnog razvoja, socijalne politike, obrazovne i zdravstvene politike, populacione odnosno politike demografskog razvoja, politike zaštite životne sredine i dr. Zato je neizmjerno važno da se kroz popis stanovništva dobiju kvalitetni podaci neophodni za kreiranje ovih politika i da se kroz prikupljanje nekih drugih podataka u popisu ne utiče negativno na one koje treba da posluže za planiranje ključnih javnih politika”, ističu u SD-u.

Predložena amandmanska rješenja, kako navode u SD-u, imaju za cilj da Crna Gora prati moderne statističke prakse ubjedljive većine razvijenih država, odnosno društava gdje je ostvaren do sada najveći stepen razvoja demokratskih vrijednosti i praksi.

“Zbog svega navedenog, od velike je važnosti da se popis održi i da Crna Gora dobije kvalitetne i vjerodostojne podatke, ali isto tako i da popis bude lišen neprimjerenih političkih uticaja i stavljanja u prvi plan pitanja koja nemaju nikakvu statističku važnost”, ističu u SD-u.