Širenje obmana da bi se podigle tenzije

Portal FOS media je u juče u 11.56 časova objavio informaciju da će pripadnici ROSU biti na raspolaganju crnogorskim bezbjednosnim organima danas tokom zakazanih okupljanja povodom Banjeg dana. To su ubrzo demantovali Vlada i Uprava policije poručujući da se radi o lažnoj vijesti i o apsolutno neutemeljenim tvrdnjama.

Uredništvo portala FOS media je nepuna dva sata nakon objave povuklo ovu informaciju i izvinilo se čitaocima i javnosti.

Ulje na vatru

U analizi Digitalnog forenzičkog centra Atlantskog saveza, koje prenosi Pobjeda, se tvrdi da je jučerašnje objavljivanje dezinformacije portala FOS media, a koje je izazvalo poplavu negativnih komentara, izazvalo žustru reakciju Tužilaštva i policije.

U dokumentu se ocjenjuje da se ovakvim dezinformisanjem građana doliva ulje na vatru i daje se dodatan podstrek onima koji pozivaju na radikalizaciju, kao što je organizacija Srbska čast, koja javno i direktno poziva na oružje, a predstavlja se kao humanitarna organizacija.

“U svemu ovome pored dobro poznatih dežurnih medija ovaj put su poslužile i stranice na društvenim prežama koje dijele tzv. mim sadržaje u kojima se karikaturalnin pristupom poruka kompresuje i bez kritičkog sagledavanja daje na konzumaciju. Osim ovoga stranice služe i za koordinaciju protesta”, dodaje se u analizi.

Navodi se da od početka cijele priče oko usvajanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti, sve aktivnosti prati koordinisana i planirana dezinformaciona kampanja koja ima za cilj zbunjivanje javnosti i kreiranje haosa.

“Uvod u protestne šetnje i haos u parlamentu bila je skoro dvomjesečna kampanja u medijima u Srbiji, čije su naslovne stranice obilovale lažnim, ali i bizarnim vijestima poput onog ,,medijskog otkrića“ da se u Manastiru Ždrebaonik čuvaju mošti Svetog Save”,  kaže se u analizi.

Propagandni šamar

Podsjeća se da je pred samo glasanje u parlamentu o Zakonu o slobodu vjeroispovijesti, po dobro uhodanom receptu, plasirana informacija o navodnom šamaru koji je visoki službenik UP zadao premijeru Markoviću.

“Tu informaciju je plasirao srpski tabloid ,,Informer“ a odmah su je prenijeli portali Večernje novosti, IN4S, Borba, Kurir kao i portal Pravoslavlje, sa ciljem da se ovom lažnom viješću izazove haos, polarizacija društva. Ključni je cilj da ih jedan broj građana u Crnoj Gori doživi kao istinite. U tom cilju se angažuju i botovi, koji komentarima na portalima i društvenim mrežama podignu tenzije u društvu”, navodi se u analizi.

Dodaje se da su od 1998. godine, kao i za vrijeme bombardovanja, ali i referenduma 2006, priče o bezbrojnim sličnim ,,šamarima“ služile da pokažu da u samom vrhu države Crne Gore o ključnim pitanjima nacionalne bezbjednosti ne postoji konsenzus.

“Da nije riječ samo o strahu o imovini crkve, dokazuje i usijanje narativa koji ima za cilj dovođenje u pitanje crnogorske nezavisnosti i njenog euroatlantskog puta. Negiranje simbola, suprotstavljanje trobojke crvenoj zastavi, narativ koji svodi Crnu Goru na četiri nahije, kao i lažna vijest, koju je plasirao lično predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, o tome da se Crna Gora žalila NATO-u zbog paljenja crnogorske državne zastave, dokaz je da je priča oko crkve mnogo šira od onoga što pokušava da nam se plasira”, upozorava se u analizi.

U analizi se navodi da se za razliku od ranijih kampanja u sličnim stresnim situacijama, ovaj put komunikacijasa javnošću odvija u realnom vremenu, pa se tako plasiranjem priče o navodnoj koordinaciji između Vlade u Beogradu i Podgorici pokušava od svake odgovornosti abolirati vlast u Srbiji. Saopšteno je da je nepreduzimanje nikakvih bezbjednosnih mjera tokom napada na crnogorsku ambasadu bilo evidentno, iako je sam Vučić plasirao neistinu o hiljadu policajaca koji su obezbjeđivali objekat.

“Sa brojnih snimaka incidenta jasno se vidi da ispred objekta skoro da nikog nije bilo. Iako je evidentno da litijama širom Crne Gore prisustvuje značajan broj građana, cifre od 100 pa i 120 hiljada koje se pominju u određenim medijima su daleko od realne slike i situacije”, kaže se u analizi.

Iz Digitalnog forenzičkog centra Atlantskog saveza apeluju na sve građane Crne Gore da ne nasijedaju na ovakve i slične objave koje predstavljaju klasičan primjer lažnih vijesti.

Trifunović: Hibridni rat iza kojeg stoji ruska tajna služba

Direktor Instituta za nacionalnu i međunarodnu bezbjednost profesor Darko Trifunović saopštio je Pobjedi da je objavljivanje i širenje ovakvih dezinformacija, dio specijalnog hibridnog rata koji se vodi protiv Crne Gore, a iza kojeg stoji tajna ruska služba.

“To je zapravo dio hibridnog rata čija je suština upotreba takvih portala i upotreba lažnih medija da bi se širile dezinformacije, da bi se kod strane na koju se odnosi taj hibridni rat razvio osjećaj nesigurnosti, nepovjerenja, straha i da bi se unijela potpuna konfuzija”, kazao je Trifunović Pobjedi.

On je upozorio da Crna Gora jako malo toga čini da se zaista suprotstavi tom hibridnom ratu.

“Ja postavljam pitanje gdje su institucije, gdje je crnogorsko Ministarstvo kulture da prepozna te portale kao učesnike hibridnog rata. Većina takvih portala mora da odgovara za krivično djelo prevare. Gdje su odgovorni ljudi u Ministarstvu kulture, zašto nijesu podnijeli krivične prijave nadležnom tužilaštvu. Ja ne mogu da kažem da je FOS tu kriv, meni je kriv u dužem vremenskom periodu tužilac i onaj ko je dužan da podnese prijavu zato što prepuštaju da teret hibridnog rata na svojim leđima nosi predsjednik Crne Gore Milo Đukanović”, istakao je Trifunović.

On je naveo da iza čitave priče i širenja lažnih informacija nakon usvajanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti stoji Rusija.

Za izazivanje panike novčana kazna ili godina zatvora

U Član 398 Krivičnog zakonika Crne Gore navodi se da ko iznošenjem ili pronošenjem lažnih vijesti ili tvrđenja izazove paniku, ili teže narušavanje javnog reda ili mira, ili osujeti ili značajnije omete sprovođenje odluka i mjera državnih organa ili organizacija koje vrše javna ovlašćenja, kazniće se novčanom kaznom ili zatvorom do jedne godine.

“Ako je djelo iz stava 1 ovog člana učinjeno putem medija ili drugih sredstava javnog obavještavanja ili sličnih sredstava ili na javnom skupu, učinilac će se kazniti zatvorom do tri godine”, piše u zakonu.