Tajne duvanskog dima: Rade Milošević i ekipa ,,moćnih zaštitnika“

Prema informacijama Pobjede, Specijalno državno tužilaštvo ponudilo je Miloševiću – koji je uhapšen 21. decembra u Nikšiću i kojem je određen pritvor do 30 dana – da prizna krivicu i otkrije imena ljudi iz Uprave policije i vrha države koji su, kako se sumnja, učestvovali u švercu cigareta, a da mu se zauzvrat na teret stavi lakše krivično djelo: da je član, a ne šef kriminalne organizacije.

Prema objavi dobro obaviještenog portala Libertas, Milošević je tu ponudu odbio, baš kao što su i privedeni službenici Uprave carina u početku odbijali saradnju sa specijalnim tužiocima.

Osim Miloševića, u akciji SDT-a uhapšeni su i osumnjičeni za članstvo u kriminalnoj grupi, službenici UPC – Elvir Adrović, Milutin Pejović, Dalibor Brnović, Željko Ivanović, Mihailo Saveljić, Radivoje Vujačić, Nebojša Adamović, Zoran Pavićević i Igor Pavićević.

Nakon što je razotkriveno da je od dva šlepera cigareta – koje su navodno spaljivane 29. septembra u maloj peći nikšićke fabrike ,,M Construction“ – volšebno nestao kamion sa robom vrijednom milion eura, uhapšeni su službenici Uprave prihoda i carina u noći između 1. i 2. oktobra. Tadašnji vršilac dužnosti direktora UPC Milošević je nakon privođenja i višesatnog saslušanja pušten na slobodu, a oduzet mu je službeni telefon.

Pobjeda je pisala da je Specijalno policijsko odjeljenje akciju počelo nakon što su dobili precizne podatke i informacije od Agencije za nacionalnu bezbjednost koja je nadgledanje koordinirala sa britanskim kolegama, uz evidentiranje krijumčarene robe, a locirali su i ,,sklonjeni“ kamion ,,Brnović transa“.

U naredbi za proširenje istrage, specijalni tužilac Jovan Vukotić naglašava da je u kriminalnoj operaciji, osim uhapšenih, učestvovalo još, za sada neimenovanih, osoba.

Iz te formulacije nesumnjivo proizilazi da su istražitelji na putu da razotkriju šemu balkanske mafije koja se bavila ne samo krađom zaplijenjenih cigareta, već i internacionalnim nelegalnim tranzitom, uglavnom preko Luke Bar kao glavnog punkta za redistribuciju cigareta koje su pristizale iz Ujedinjenih Arapskih Emirata, Kine i plasirani na crna tržišta, dijelom u Crnoj Gori, a veće količine su „išle“ ka Bosni i Hercegovini, Srbiji, Kosovu…

Prema saznanjima Pobjede, šverc cigareta se odvijao u više krakova: državni preko Nikšića za Bosnu i Hercegovinu, u ,,reeksportu“ prema državama Evropske unije, a klasično krijumčarenje rađeno je u tranzitu za tržište Srbije i Kosova.

PIPCI HOBOTNICE 

Iako akcija lažnog spaljivanja cigareta u Nikšiću, za što se kao neposredni koordinator sumnjiči Rade Milošević, djeluje kao bahata i prilično nepametno izvedena operacija, to je samo dio opsežnog plana koji je začet još krajem 2021. godine. Kojim je državni budžet oštećen za više miliona eura u svega nekoliko mjeseci.

Planiranje akcije vremenski se poklapa sa tajnovitim dolaskom u Podgoricu Stevana Simijanovića, navodnog ,,savjetnika za međunarodnu politiku“ (Foreign Policy Advisor) u Ambasadi SAD, misiji pri OEBS-u u Beču, u stvari američko-srpskog špijuna, sa jakim vezama sa radikalnim sveštenicima Crkve Srbije u SAD, ali i Srbiji i Crnoj Gori. 

Naš list je u serijalu tekstova pisao o tajnim vezama Simijanovića i Abazovića, dokumentovali smo da je Ura u dva navrata plaćala smještaj u podgoričkom hotelu ,,Ambasador“ za američkog ,,diplomatu“ i njegovu družbenicu iz srpske nacionalističke organizacije ,,Zavetnici“.

Koliko je srpsko-američki špijun bio važan za operaciju govori i podatak da je, nakon što je uhapšen u Nikšiću sa falsifikovanim dokumentima, volšebno pušten da napusti Crnu Goru i to preko zvaničnog graničnog prijelaza, kao putnik voza na relaciji Bar – Beograd. Uprava policije, kao ni tadašnji potpredsjednik Vlade Dritan Abazović, nikada se nijesu oglasili ovim povodom.

Danas je poznato i zašto: Simijanović je bio isuviše nezgodan svjedok da bi ostao u Crnoj Gori.

Prema informacijama Pobjede, izvršni direktor Ure Zoran Mikić je povezao Simijanovića sa Dritanom Abazovićem, tada potpredsjednikom u Vladi Zdravka Krivokapića i koordinatorom svih službi bezbjednosti.

Iako je formalno Simijanović pokušavao da dogovori neki posao nabavke municije za Ministarstvo odbrane od jedne američke kompanije čiji su vlasnici Rusi porijeklom iz Litvanije (?!), u pozadini su se pravile druge važne veze.

I stvarala tajna savezništva: upravo je Simijanović bio ključni čovjek koji je povezao Dritana Abazovića i Miodraga Daku Davidovića, pred lokalne izbore u Nikšiću prošle godine.

Razvijajući navodno političku saradnju sa liderom Ure, Daka Davidović je imao drugi, važniji, plan: da mu Abazović ,,otvori vrata“ Slobodne carinske zone u Baru. Tada se Abazović povezao i sa Zdravkom Kosanovićem čije će se ime, preko kompanije ,,Kozd“, pojaviti koji mjesec kasnije upravo u akciji ,,Tranzit“ i aferi krijumčarenje cigareta.

Po saznanjima našeg lista, tadašnji premijer Zdravko Krivokapić privremeno je onemogućio Daku Davidovića da se odmah i direktno uključi u posao ,,kontrole poslova“ u Luci Bar, kao najvažnijem transportnom punktu Crne Gore ka unutrašnjosti Evrope, za legalne, ali i ilegalne robe.

Tada je krenula, kako pokazuju operativni podaci stranih službi, jedna posebna operacija: preuzimanje kontrole nad Lukom Bar kako bi se omogućio unosan ilegalan posao!

,,ZAUZIMANJE“ LUKE BAR

Prvi potez bio je uklanjanje Milene Petričević, tadašnje vršiteljke dužnosti direktorke Uprave prihoda i carina, jedne od najvažnijih državnih institucija koja kontroliše promet robe i usluga vrijednosti u iznosu većem od milijardu eura.

Prethodno je napravljena medijska priprema. Tako su Vijesti, pozivajući se na povjerljive izvore iz Krivokapićeve vlade, 11. marta saznale da ,,Petričević pada zbog Brana i Džigija“, navodno zbog postupanja u vezi sa koncesijom za igre na sreću firmi „Džek pot“ koju drže Sava Grbović i Brano Mićunović. Potom su uslijedili natpisi tabloidnih portala da je Petričević u stvari ,,igrač Mila Đukanovića, da toleriše nezakonitosti u Luci Bar“…

Kada je medijska omča napravljena, tadašnji ministar finansija Milojko Spajić tražio je od Petričević da – tiho, bez medijske pompe – podnese ostavku. Nakon što je ona to odbila da uradi – za njenog mandata je raspisan konkurs i nasljednik Milene Petričević bio je – Rade Milošević, tada državni sekretar u Ministarstvu unutrašnjih poslova.

Ništa se, naravno, nije desilo slučajno: još dok je Spajić bio ministar u tehničkom mandatu Abazović je žestoko urgirao da Milošević bude izabran. Iz današnje perspektive jasno je zbog čega je protežirao svog partijskog kolegu.

– Mislim na pojedince koji zloupotrebljavaju svoja državna ovlašćenja, biraju ih moćnici – kratko je tada ocijenila Milena Petričević.

Nije se niko obazirao na ovo upozorenje: Krivokapićeva vlada je već bila pala, a Abazović je 28. aprila, uz podršku DPS-a, postao premijer umjesto premijera, kao ,,manje zlo“ od apostolske vlade.

Operacija državnog šverca mogla je nesmetano da počne.

SVE MANJE TAJNI

Prema operativnim saznanjima Agencije za nacionalnu bezbjednost kojom je rukovodio Savo Kentera, istraga koju su partnerski radili sa britanskim kolegama, ukazivala je da je ,,projekat“ državnog šverca mjesecima pripreman.

– Informacije o navedenim dešavanjima posjeduju i međunarodni partneri koji ostvaruju saradnju sa crnogorskim državnim organima na planu suzbijanja krijumčarenja cigareta, posebno službe Velike Britanije – konstatuje se u jednoj analizi iz bezbjednosnog sektora.

Prema tim podacima, krajem jula i avgusta, izvršni direktor Ure Zoran Mikić imao je dva važna sastanka u Budvi, navodno sa dva kontroverzna biznismena koji ,,imaju iskustva u krijumčarenju cigareta“. Shodno toj informaciji, koja žestoko sumnjiči Mikića, ,,razgovarano je o realizaciji posla i dijeljenju profita“ te je navodno funkcioneru Ure rečeno da mogu računati na 150 hiljada eura ,,profita“ po kamionu, ukoliko im svojim uticajem u izvršnoj vlasti ,,otvore kanale“ i ,,spriječe kontrole“.

Operativna saznanja bezbjednosnih službi ukazuju da su, osim nekih funkcionera Ure, prevashodno Rada Miloševića kao čelnika UPC, u čitavu operaciju bili, na različite načine, involvirani Miodrag Daka Davidović, njegov prijatelj Zdravko Kosanović, ali i braća Leon i Viktor Drešaj, kao i vlasnik nikšićke fabrike Mi-Rai Brano Mićković.

Da je ANB duže pratila sumnjive aktivnosti i dogovore o krijumčarenju cigareta, potvrdio je i bivši glavni specijalni tužilac Milivoje Katnić.

– Jedan od rukovodilaca, politički direktor tog entiteta je uspostavio u Ženevi kontakt sa nekim licima i dogovorio šverc. Sjajni službenici ANB koji su konačno došli do izražaja sa gospodinom Kenterom, saznali su ovaj podatak i počeli su da ga prate. Postojao je osnov da je politička grupacija, visokopozicionirana u vlasti, pripremala ovu aktivnost i šverc cigareta iz Luke Bar. ANB je tražila od Vrhovnog suda da joj se omoguće određene mjere tajnog praćenja što su i dobili – rekao je Katnić krajem novembra u emisiji ,,Hej Sloveni“ na Gradskoj televiziji.

Sve ove informacije su, kako Pobjeda saznaje, bile predate u Specijalno državno tužilaštvo još krajem oktobra, a novi glavni specijalni tužilac Vladimir Novović je, od zapadnih izvora Pobjede, dobio važnu potvrdu tokom svog nedavnog boravka u Londonu.

Novović i njegov tim boravili su u službenoj posjeti Ujedinjenom Kraljevstvu 18. decembra, u cilju, kako je istaknuto, jačanja saradnje između Specijalnog državnog tužilaštva Crne Gore i službi Vlade Ujedinjenog Kraljevstva u oblasti borbe protiv korupcije i teškog i organizovanog kriminala na Zapadnom Balkanu i u Evropi“.

Tri dana kasnije, uhapšen je Rade Milošević.

GORI VATRA, NE GORE CIGARETE 

Pobjeda je još sredinom avgusta u serijalu tekstova otkrila sumnjiva dešavanja prilikom državne akcije uništavanja zaplijenjenih cigareta.

Prema informacijama našeg lista, teške zloupotrebe i manipulacije bile su evidentne od 30. juna kada je u nikšićkoj privatnoj fabrici ,,Javorak“ organizovano paljenje 1.200 paketa zaplijenjenih cigareta pred četvoročlanom komisijom koju je imenovao direktor UPC Rade Milošević – ali bez prisustva policije.

Tada smo objavili preciznu procjenu stručnjaka da u nikšićkoj fabrici nije bilo moguće, za nekoliko sati, da se spali tolika količina cigareta, a i naši pouzdani izvori sa mjesta događaja, konstatovali su da je spaljeno tek nešto više od 100 paketa od 1.300 predviđenih za uništenje.

Pitali smo UPC za pojašnjenje. Umjesto odgovora Uprava prihoda i carina je, po nalogu direktora Miloševića, prekinula svaku komunikaciju sa Pobjedom. Rade Milošević tada nije znao da je na mjerama tajnog nadzora još od kraja avgusta.

Zato je mirno ,,odradio“ još dva javna uništavanja cigareta – 18. avgusta i 29. septembra, sve slikajući se sa partijskim drugovima, premijerom Dritanom Abazovićem, ministrom Filipom Adžićem, uz ,,gostovanje“ još nekih državnih funkcionera poput ministra bez portfelja Zorana Miljanića.

Pobjeda je precizno izračunala: u tri zvanične akcije uništavanja cigareta od 27. aprila do 29. septembra, u mandatu direktora Uprave prihoda i carina Rada Miloševića, spaljeno je u Nikšiću najviše 700 paketa od ukupno više od oko 5.400 koji su transportovani na uništavanje!

Prema do sada prikupljenim podacima, cigarete koje nijesu bile spaljene prebacivane su u dva kraka, jedan je vodio ka inostranstvu – preko Nikšića dalje za Bosnu i Hercegovinu, uz koordinaciju tamošnjih ,,jakih“ ljudi iz vrha entiteta Republika Srpska. Prema informacijama Pobjede, u obezbjeđivanju tansporta neuništenih cigareta za ekipu iz entiteta Republika Srpska učestvovali su i neki policajci iz Nikšića (dvojica) dok su robu doturali ,,povjerljivi“ ljudi iz fabrike MiRai.

Manji dio ilegalnog kontingenta poslije je ubacivan na ulično tržište, uhodanim kanalima, u saradnji sa jednom grupom stacioniranom u opštini Tuzi.

TUŠKA VEZA I ,,ČAŠE“ IZ UAE

Operativna saznanja obavještajnih službi ukazuju na vezu Miloševića sa bezbjednosno interesantnim osobama iz Tuzi, već pominjanom braćom, Leonom i Viktorom Drešajem.

Prema tim operativnim podacima, osoba koja je bila link između Miloševića i njih je – Sofija Bulatović koja se u javnosti često pojavljivala u društvu čelnika Uprave prihoda i carina.

Ekipa iz Tuzi se pominje vezano za čudan uvoz preko Luke Bar. Krajem juna ove godine kompanija ,,Thermo d.o.o.“ uvezla je kontejner čaša iz Ujedinjenih Arapskih Emirata, kako je glasila i carinska deklaracija. Stoprocentni vlasnik firme ,,Thermo“, koja je inače registrovana za trgovinu na veliko elektronskim i telekomunikacionim djelovima je Viktor Nikprelević, a izvršni direktor i ovlašćeni zastupnik je Arben Berišaj. Ime Berišaja se i nalazi na carinskoj deklaraciji koja prati posao uvoza čaša.

Prema opažanjima ljudi iz ANB-a, suprotno pravilima, kontejner sa čašama je u junu propušten bez carinske kontrole, bez obzira na činjenicu da je u Luci Bar u maju zaplijenjen tovar cigareta, sakrivenih u isporuci čaša iz UAE?!

Da sve bude intrigantnije, početkom jula carinske vlasti u Grčkoj su zaplijenile jednu pošiljku čaša iz UAE u kojoj su bile sakrivene – cigarete marke ,,Ashima“.

Za sada nema podataka što se desilo sa junskom isporukom čaša iz UAE, da li su to stvarno bile čaše ili neka druga roba maskirana u paketima.

,,DOBRAKOVO ROAD“

Registrovan je još jedan krak krijumčarenja cigareta tokom Miloševićevog mandata na čelu UPC, koji je vodio ka – Srbiji.

Sve je počelo velikom pompom: Rade Milošević je, sve u društvu Dritana Abazovića, na konferenciji za medije 16. maja u Luci Bar slavodobitno saopštio da je u akciji ,,Tranzit“ zaplijenjeno 4.000 paketa cigareta. Potom su dopustili da se kontejner otvori i uslika. Radilo se o kontingentu cigareta koje su zaplijenjene i kojima je istekao rok za skladištenje.

Ispostavilo se da je velika akcija zapljene cigareta u Luci Bar u stvari bila kamuflaža. Cigarete koje su zaplijenjene bile su prethodno uredno ocarinjene i otpremljene 1. juna kao reeksport za Srbiju preko graničnog prijelaza Dobrakovo. No, srpska carina je otkrila prevaru i vratila kontingent (tri šlepera – oko 4.000 paketa) za Crnu Goru.

Nekoliko dana kasnije, Rade Milošević i Dritan Abazović su se dičili ,,najvećom zapljenom cigareta u istoriji“. Međutim, u izvještaju Uprave prihoda i carina od 4. avgusta se ni na jednom mjestu ne pominje zapljena tih famoznih 4.000 paketa.

Osnovano se sumnja da su poslate na uništenje u fabriku kompanije ,,M Construction“ u Nikšiću čiji su vlasnici, biznismeni Dragomir Miljanić i Rade Dendić, bliski prijatelji već pominjanog Zdravka Kosanovića.

A Kosanović će na vidjelo izaći kao prikriveni vlasnik cigareta koje je kompanija ,,Kozd“ uvozila i namijenila za reeksport. Carinarnica u Baru je 6. septembra donijela rješenje kojim se oduzima roba – 5.124 paketa cigareta – od vlasnika, ,,KOZD Company“ iz Srbije, koju je u Crnoj Gori zastupala firma ,,Montenegro Shipping Company“ iz Bara.

Riječ o kontingentu robe koji je stigao brodom još 19. jula ove godine i bio je smješten u Slobodnoj zoni Luke Bar. No, prema odluci Vlade Crne Gore od 31. decembra prošle godine, zabranjeno je skladištenje i ,,svako zadržavanje duvanskih proizvoda“ u Slobodnoj zoni, osim pretovara, odnosno tranzita.

Zašto je kompaniji ,,Kozd“ bilo dozvoljeno skladištenje u Slobodnoj zoni punih skoro mjesec, ako je odluka Vlade o zabrani izričita i nepovratna i kako to da ,,Kozd“ nije uspio da robu u tranzitu prebaci preko crnogorsko-srpske granice ako je imao urednu carinsku uputnicu za tranzit?

Novinarska ekipa Pobjede je tada doznala vlasničku strukturu srpske kompanije kojoj su zaplijenjene cigarete. Ovlašćeno lice je, javnosti nepoznati, Veselin Vuletić, crnogorski državljanin. Stvarni vlasnik je bio interesantnija ličnost: Zdravko Kosanović, čovjek sa razgranatim poslovnim vezama u Srbiji i u Crnoj Gori.

KRUG (NI)JE ZATVOREN 

Pitanje je koliko će trajati ,,proširena“ istraga Specijalnog tužilaštva. Prema informacijama kojima Pobjeda raspolaže od izvora iz ove institucije, postoje mnogi dokazi koji upućuju na krivicu Rada Miloševića.

Prije svega, terete ga njegovi bliski saradnici iz Uprave prihoda i carina, odnosno svjedočenja Elvira Adrovića, šefa Komisije za uništavanje cigareta UPC, člana te komisije Nebojše Adamovića, kao i Željka Ivanovića, načelnika Odjeljenja za sprečavanje krijumčarenja u UPC.

Na saslušanju nakon hapšenja 3. oktobra, Adrović je, piše u rješenju u koje je portal Libertas imao uvid, priznao da je izvršio krivično djelo.

On je istakao da su četiri puta uništavane cigarete po nalogu Rada Miloševića, ali da ,,sva četiri puta nijesu spaljene sve cigarete koje su bile predviđene za uništenje“.

Za to su, priznao je Adrović, dobili po 10.000 eura!

To je bila nadnica za zloupotrebu položaja. Očito je da su organizatori državnog šverca cigareta bili ubijeđeni da imaju ,,besprijekornu“ zaštitu vrha vlasti i da će biti nedodirljivi, sve dok se zarađuju ogromne količine novca kriminalnim biznisom.

Planeri, međutim, nijesu računali da će u akciji obavještajnih službi, ANB-a i bezbjednosnog sektora Ujedinjenog Kraljevstva, mnoge tajne izaći na vidjelo. Na osnovu podataka kojima Pobjeda raspolaže, krug istrage nije zatvoren i neki će ljudi na važnim političkim ili državnim funkcijama uskoro morati da odgovaraju na brojna pitanja iz Specijalnog državnog tužilaštva.

Nadnica za ,,žmurenje“: po 10.000 eura za svaku akciju spaljivanja cigareta

Uhapšeni službenici Uprave prihoda polako u svojim iskazima sklapaju sliku o lancu državnog šverca cigareta.

– Prilikom uništenja jedan kamion bismo propustili da se ne uništi. Prilikom prvog uništenja u kojem sam učestvovao kao predsjednik komisije, radnici preduzeća „Javorak“ su ukrali 80 do 300 paketa cigareta, što su članovi komisije pravdali kroz zapisnik o uništenju. Prilikom drugog kruga u Nikšiću, uništeno je možda samo 10 odsto od ukupne količine i ostalo je oko 500 paketa koje smo odvozili. Na te radnje je kompletna komisija zažmurila – rekao je Elvir Adrović, predsjednik Komisije za uništenje cigareta UPC.

Naglasio je da je ista procedura bila prilikom svake akcije fingiranja uništavanja cigareta.

Član Komisije Nebojša Adamović je, kako navodi portal Libertas, u odbranama 12. oktobra i 21. decembra potvrdio da je uništeno 10 odsto od zaplijenjenih cigareta.

– Ostalo je otišlo u nepoznatom pravcu – kazao je Adamović i naglasio da je uputstva dobijao od Elvira Adrovića, „koji je bio u direktnoj komunikaciji sa Radem Miloševićem ili sa Željkom Ivanovićem“, te da mu je Adrović napomenuo da je iznos od po 10.000 eura obezbijedio ,,izvjesni Dimitrije Perunović iz Nikšića, koji je prijatelj Rada Miloševića“.

Već pominjani Željko Ivanović je u svom iskazu tvrdio da „za te poslove i radnje u vezi sa službenom dužnošću“ nije primao novac.

Sve što je prenosio Komisiji, kaže, bile su poruke od Miloševića.

Željka Ivanovića je za upravnika carinarnice Bar svojevremeno postavio Aleksandar Damjanović, sadašnji ministar finansija, tada u svojstvu v. d. direktora Uprave prihoda i carina. Očito je – ništa se u ovom lancu nije dešavalo kao plod slučajnosti.

Za sve cigarete, koje je zaplijenila Uprava prihoda i carina, naveo je sudija za istragu Goran Šćepanović u odluci o određivanju pritvora Radu Miloševiću, sačinjavan je scenario.

– Transport cigareta je bio praćen neophodnom dokumentacijom i Komisija je za sve njih konstatovala da su uništene sačinjavanjem odgovarajućeg zapisnika. Međutim, iz odbrana okrivljenih Elvira Adrovića, Nebojše Adamovića i Željka Ivanovića, proizlazi da je uništavana manja količina od onih koja se nalazi u dokumentaciji nadležnih organa. Na osnovu interpretiranih dokaza, potvrđeno je postojanje osnovane sumnje da je Rade Milošević izvršio krivično djelo kako je to bliže opisano u naredbi o proširenju istrage, čime je utvrđeno postojanje materijalno pravnog osnova za određivanje pritvora – obrazložio je sudija za istrage Goran Šćepanović.