Dugo najavljivana deklaracija o opstanku Srba u regionu pretvoriće se u Aneks sporazuma o specijalnim i paralelnim vezama između Srbije i Republike Srpske što će biti njen konačan naziv. Ime dokumenta govori daje sva pažnja i zaštita Srba u regionu od strane Srbije usmjerena isključivo prema Srbima u Republici Srpskoj, odnosno pomoći njenom predsjedniku Miloradu Dodiku u izbornoj godini, piše Pobjeda.

“Formalni dokument će se zvati Aneks sporazuma o specijalnim i paralelnim vezama jer mi želimo da to usvoje dva parlamenta i da se to potpiše. Taj dokument je gotov. Polovinom februara je Sretenje i Dan državnosti Srbije. Nekoliko dana prije toga bi parlamenti usvojili deklaraciju, a na Sretenje bi to promovisali. To je definitivni dogovor“, saopštio je Milorad Dodik u intervjuu za beogradski Blic.

Početak

Avgusta prošle godine predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik najavio je stvaranje dokumenta sa radnim imenom deklaracija o opstanku srpskog naroda u regionu, a ideju su kasnije potvrđivali i razrađivali predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, premijerka Ana Brnabić, savjetnik predsjednika Srbije i nekadašnji ministar pravde Nikola Selaković.

Prvobitno je bilo najavljeno da će dokument biti usvojen 1. decembra u parlamentima Srbije i Republike Srpske jer je to dan proglašenja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, odnosno dan nestajanja Crne Gore kao države.

Obećanje je prekršeno jer do tada ni slovo nije napisano od najavljenog dokumenta, koji je trebalo da “štiti Srbe od asimilacije van matice i pomogne izučavanje srpskog jezika i kulture među Srbima u okruženju”. Podsjetimo, Pobjeda je objavila tri teksta u kojima otkriva da je najava pisanja ove deklaracije samo politička pomoć Srbije prvom čovjeku Republike Srpske i da njeni autori najavljivani u medijima zapravo nijesu počeli nikakav rad na dokumentu koji je Dodik propagirao.

U ,,izradu dokumenta, kako je bilo najavljivano, trebalo je da učestvuju i Srbi iz regiona, ali su izostali uprkos sastanku koji je Vučić sa njima održao 4. avgusta u Novom Sadu. Nakon tog sastanka njih niko više i nije zvao niti ih je obavještavao šta se sa najavljenim dokumentom dešava.

Kako se završava

Prema riječima dr Sima Avramovića, dekana Pravnog fakulteta u Beogradu, koji radi na dokumentu, ostalo je da se usaglase neke male korekcije. Međutim, iznenađenje je što se dokument neće zvati deklaracija o pravima Srba, kako je bilo najavljivano, već Aneks sporazuma o specijalnim paralelnim vezama između Srbije i Republike Srpske, što govori da nikakvog novog dokumenta i nema, već daje stari sporazum o specijalnim vezama između Srbije i Republike Srpske iz 2006. godine samo dopunjen nekim detaljima koje Avramović nije otkrio. Prema tom sporazumu o specijalnim paralelnim vezama od 26. septembra 2006. godine, između Srbije i Republike Srpske razvija se saradnja u oblastima privrede, privatizacije, nauke i tehnologije, obrazovanja, kulture, sporta, zdravstva, socijalne politike, turizma, informisanja, zaštite prava i slobode građana i suzbijanje kriminala. Cilj sporazuma je, kako je navedeno, “obnova prirodnih veza između jednog naroda koje su nasilno pokidane”.

Ovom sporazumu je prethodio Sporazum o specijalnim paralelnim odnosima između Republike Srpske i SRJ, koji je potpisan 5. marta 2001. godine u Banjaluci i koji je ratifikovala Skupština SRJ 10. maja 2001. godine. Ono što je za Aneks budućeg sporazuma bitno je da će imati više pravni nego politički karakter, kao i da će se naslanjati na pomenuti sporazum iz 2006. godine, kako je objasnio dr Avramović.

Prema novim naj avama, Aneks sporazuma bi trebalo da bude predstavljen 15. februara, na Dan državnosti Srbije. Ali, neizvjesno je da li će se to i desiti kao i pitanje zašto se veoma bučno najavljivana deklaracija o zaštiti Srba u regionu, pa kasnije o opstanku Srba u regionu svela samo na proširenje sporazuma sa Republikom Srpskom.