Američki kongresmen Ted Po, uručio je Ani Brnabić pismo u kome “u duhu prijateljstva između SAD i Republike Srbije”, upućuje zahtjev da se objelodani materijal koji se odnosi na suđenje i ubistvo Draže Mihailovića.

Kopredsjedavajući srpskog Kokusa u američkom Kongresu, kongresmen Po iz Teksasa premijerki Srbije uručio je pismo protekle nedjelje, tokom njenog boravka u Vašingtonu, pišu Večernje novosti.

U njemu se navodi da je Dragoljub Draža Mihailović imao značajnu ulogu u spasavanju stotine stranih pilota tokom Drugog svjetskog rata, uključujući i američke.

“On i ljudi kojima je komandovao pokazali su izuzetnu hrabrost u odbrani naših pilota za vrijeme misije ‘Halyard’, tako da vjerujem da bi u čast i uspomenu na njega trebalo da se učine javnim okolnosti njegove smrti“, navodi se u pismu, za koje je u kabinetu premijerke potvrđeno da će biti proslijeđeno u redovnu proceduru.

Premijerka je rekla da pismo nije zvaničan zahtjev Vašingtona, a da je Ted Po mnogo uradio za dobre odnose SAD i Srbije.

“To pismo nam je relevatno. Odmah sam ga predala našoj ambasadi u SAD, da kao i sva relevantna zvanična pošiljka ide ka svim resornim ministrima i u skladu sa insitutcionalnim mehanizmima odgovorićemo na to pismo“, rekla je Brnabić.

“Amerikanci nikada neće zaboraviti hrabrost i drugarstvo Srba, posebno Draže Mihailovića pokazanog tokom Drugog svjetskog rata. Nadam se da ćemo zajedničkim radom uspjeti da edukujemo buduće generacije Amerikanaca i Srba o našem dugom istorijskom prijateljstvu kako bi opstalo u godinama koje dolaze“, navodi se u pismu.

Ted Po

Neutvrđen grob najsporniji

Po riječima istoričara Srđana Cvetkovića, sva postojeća dokumentacija vezana za Mihailovićev slučaj, objelodanjena je tokom rada Komisije za utvrđivanje okolnosti njegove smrti, 2009. i 2010. godine, a jedini nepoznat podatak jeste mjesto na kome je Mihailović sahranjen.

Mihailović je pogubljen na Adi Ciganliji 1946. godine, a rehabilitovan je 2015. godine.

“Jedino nerazjašnjeno ostalo je mjesto gdje je komandant Jugoslovenske vojske u otadžbini sahranjen, a toga u zvaničnim arhivama nema“, kaže Cvetković, koji je u ime državne Komisije učestvovao u traženju Dražinih posmrtnih ostataka na Adi Ciganliji, na mjestu gdje je utvrđeno da je 1946. godine strijeljan, pišu “Večernje novosti”.

On je dodao i da ga ne čudi zahtjev američkog kongresmena Teda Poa, jer SAD već dugo obilježavaju u Pranajnima spasavanje američkih pilota.

“Dražinoj ćerki Gordani 2005. je posthumno uručen orden kojim ga je odlikovao američki predsjednik Hari Truman još 1948. godine. Američka vojna misija je ostala u Dražinom štabu sve do kraja 1944., i pripadnici Ravnogorskog pokreta su tretirani kao saveznici“, kaže Cvetković za “Novosti”.

Takođe član Komisije, istoričar Bojan Dimitrijević, kaže da je tokom istrage pronađen originalni primjerak Dražine optužnice.

Da li ga je izdao Kalabić?

Oko ovog slučaja postoji još kontroverzi. Nerazjašnjeno je pitanje da li je Mihailovića izdao Nikola Kalabić ili je Kalabić i sam bio žrtva.

Međutim, zapisnik sa izvršenja smrtne kazne je nestao, a ne zna se da li je uništen ili u nečijem privatnom posjedu. Komisija koja je utvrđivala okolnosti, iako nije otkrila istinu, ipak je rasformirana.