Video
Nakon što je Rumunija u posljednjih pet godina imala isto toliko premijera usljed rekonstrukcija i izglasavanja nepovjerenja Vladi, većina anketa pokazuje da će birači na današnjim izborima podržati reformski orijentisane političare ujedinjene u riješenosti da državu udalje od bloka drugih postkomunističkih zemalja, kao što su Mađarska i Poljska, na čijem su čelu evroskeptični populisti.
Očekuje se da će vladajuća Nacionalna liberalna stranka (PNL), konzervativna proevropska partija desnog centra, dobiti najviše glasova, ali ne i apsolutnu većinu.
Njen najveći rival je umjereno lijeva Socijaldemokratska partija (PSD) koja je na prethodnim izborima 2016. godine dobila najviše glasova. Ta stranka, koja je dominirala rumunskom političkom scenom od pada komunizma 1989. godine, dala je od prethodnih izbora tri premijera, prije nego što je PNL u oktobru prošle godine formirala manjinsku vladu desnog centra.
Vlade koje je predvodila PSD bile su na meti teških kritika Evropske unije zbog miješanja u rad pravosudnog sistema i brojnih korupcionaških skandala u kojima su akteri bili neki od njenih najpoznatijih članova.
Haotičan period vladavine socijaldemokrata doveo je do dvogodišnjih masovnih protesta na kojima je u prvi plan izbila generacija relativno mladih, proevropskih političara obrazovanih u inostranstvu koji su ukazivali na raširenu korupciju i zloupotrebe u ministarstvima i drugim državnim institucijama.
Neki od njih su kandidati na današnjim izborima za svih 329 članova donjeg doma parlamenta i 136 senatora.
Ankete predviđaju da će PSD dobiti oko 20 odsto, isto koliko i nova progresivna snaga, koalicija USR-PLUS, koju čine i proevropske tehnokrate i aktivisti u oblasti socijalne pravde i borbe protiv korupcije. Članovi te koalicije imaju različite poglede na mnoga kulturna pitanja.
Koalicija USR-PLUS usmjerila je kampanju ka mladim i razočaranim biračima, obećavajući depolitizaciju i temeljnu reformu javne uprave i iskorenjivanje korupcije.
Obećala je i ukidanje poreza na prihod zaposlenima koji rade za minimalnu platu, kao i stvaranje dobro plaćenih poslova kako bi zadržala mlade, visoko obrazovane Rumune koji su u velikom broju napustili zemlju poslije njenog ulaska u EU 2007. godine.
Ta koalicija koja će najvjerovatnije biti tas na vagi u procesu formiranje vlade, obećala je da neće biti dio parlamentarne većine čiji bi dio bila i PSD, ali je nagovijestila i da nema namjeru da bude podređena konzervativnoj PNL u budućoj koalicionoj vladi.
Većina analitičara navodi da će PNL i progresivna koalicija USR-PLUS ipak postići kompromis o novoj vladi.
Pravo glasa na današnjim izborima ima oko 18 miliona građana. Oni će glasati na 18.000 biračkih mjesta širom zemlje.
Na značaj dijaspore ukazuje podatak da je u drugim državama utvrđeno 748 biračkih mjesta, gotovo dva puta više nego prije četiri godine.
Rumunija je i prije pandemije korona virusa bila teško pogođena siromaštvom, pošto više od 25 odsto od 19 miliona stanovnika živi sa manje od 5,5 dolara na dan. Pandemija je dodatno pogoršala strukturne probleme i dovela pred kolaps prenapregnut zdravstveni sistem.
U Rumuniji, sedmoj članici EU po broju stanovnika, zaraza korona virusom potvrđena je kod više od pola miliona ljudi, a od posljedica infekcije umrlo je više od 12.000.
Preporučeno
Očekuje se da će, usljed mjera uvedenih radi suzbijanja korona virusa, rumunski fiskalni deficit porasti ove godine na oko devet odsto bruto domaćeg proizvoda, sa 4,3 odsto koliko je iznosio 2019. godine.
