Video
Kako piše RSE, u zajedničkom saopštenju Danska, Finska, Francuska, Njemačka, Holandija, Norveška, Švedska i Velika Britanija ističu:
,,Prijetnje tarifama potkopavaju transatlantske odnose i nose rizik opasne silazne spirale. Nastavićemo da budemo ujedinjeni i koordinisani u našem odgovoru. Posvećeni smo očuvanju našeg suvereniteta“.
Ove države naglašavaju da su posvećene jačanju bezbjednosti u Arktiku i da vojna vježba „Arctic Endurance“, sprovedena u saradnji sa saveznicima, ne predstavlja prijetnju ni jednoj zemlji.
„U potpunosti smo solidarni sa Kraljevinom Danskom i narodom Grenlanda. Spremni smo da se uključimo u dijalog zasnovan na principima suvereniteta i teritorijalnog integriteta, iza kojih čvrsto stojimo,“ navodi se u saopštenju.
Američki predsjednik Donald Tramp je 17. januara najavio da će od februara uvesti tarife od deset odsto na robu uvezenu iz osam evropskih država zbog njihovog protivljenja njegovom postupanju prema Grenlandu. Najava je izazvala oštre reakcije evropskih država.
Za večernje sate 18. januara najavljen je hitan sastanak ambasadora država članica Evropske unije, na kojem će se raspravljati o situaciji. Iz kabineta francuskog predsjednika Emanuela Makrona potvrđeno je da Francuska planira da zatraži aktiviranje tzv. evropskog „instrumenta protiv prisile“ ukoliko SAD uvedu tarife.
Šta je „EU instrument protiv prisile“?
Riječ je o alatu Evropske unije koji omogućava EU da reaguje i suprotstavi se ekonomskom pritisku trećih zemalja. Instrument se može koristiti ako neka država pokušava da kroz trgovinske, investicione ili druge ekonomske mjere prisili EU ili neku njenu članicu da promijeni politiku ili odluku.
Instrument je stupio na snagu u decembru 2023. godine, ali do sada nije bio aktiviran.
Zašto Tramp prijeti tarifama?
Predsjednik SAD-a najavio je tarife jer su neke evropske države javno odbile njegov pokušaj da preuzme kontrolu nad Grenlandom i poslale vojno osoblje na ostrvo u znak podrške Danskoj i NATO prisustvu.
Preporučeno
Danska je, zajedno sa saveznicima, sprovela koordinisane vojne vježbe na Grenlandu kako bi ojačala bezbjednost u Arktiku. Pojačanja i raspoređivanje vojnih snaga počelo je 14. januara, a uključile su se i zemlje koje su sada na meti američkih tarifa.
