Video
Iako je zvanični Kremlj to veoma brzo i oštro demantovao, moglo bi se reći da gdje ima dima sigurno postoji i neka vatra. Upravo ta vatra ruskih hakerskih upada u razne, prije svega, zapadne institucije, plamti već nekoliko godina, tako da se može praktično napraviti čitav pregled preuzimanja podataka sa ranjivih platformi mnogih ustanova koja su najčešće bila koordinisana iz direkcije Komiteta državne bezbjednosti (KGB).
Ruska vlada je, dakle, do sada organizovala više desetina značajnih sajber napada na strane zemlje, ponekad kako bi naštetila određenom političkom kandidatu, a nerijetko i kako bi sijala haos, međutim, uvijek je to bilo radi projekcije ruske moći u svjetskim okvirima.
Počev od 2007. godine, Rusi su najprije napali bivše sovjetske države poput Estonije, Gruzije i Ukrajine, a zatim su se obrušili na zapadne nacije poput SAD i Nemačke.
Američki obaveštajni zvaničnici i sajber stručnjaci kažu da je strategiju kojom se hakerski napadi spajaju sa onlajn propagandom ruska obaveštajna služba pokrenula prije više od decenije i da je od tog doba samo usavršena i proširena, naravno, sa Putinovim blagoslovom.
To je potvrdio bivši američki ambasador u Rusiji Majk Mekfaul, koji kaže da postoji suština u obrascu hakovanja.
“Kremlj već godinama traži načine kako da uništi demokratiju, da pomogne ljudima koji vole da dođu na vlast i da podriva kredibilitet demokratskog procesa. Rusija želi da oslabi Evropsku uniju i NATO”, tvrdi Mekfaul.
Pregled dosadašnjih hakerskih upada u režiji ruske vlade pokazuju da je Moskva bila umiješana u nekoliko važnih političkih događaja širom svijeta.
April-maj 2007: Estonija, mala baltička država koja je do 1991. bila dio Sovjetskog Saveza, naljutila je Moskvu planirajući da preseli ruski memorijal iz Drugog svetskog rata i grobove ruskih vojnika. Rusija se osvetila privremenim onesposobljavanjem interneta u čitavoj zemlji, što je bio oštar udarac u najefikasnijoj svjetskoj ekonomiji koja u potpunosti zavisi od interneta. Napad na uskraćivanje ove usluge usredsredio se na vladine kancelarije i finansijske institucije, poremetivši komunikaciju među njima.
Jun 2008: U sličnom napadu Rusija je kaznila još jedan bivši posjed na Baltiku. Kad je litvanska vlada zabranila prikaz sovjetskih simbola, ruski hakeri su vladine veb stranice zasuli srpom i čekićem sa slikama sovjetskih zastava.
Avgust 2008: Nakon što je uspostavljena prozapadna vlada Gruzije, ruske kopnene, vodene i vazdušne jedinice napale su zemlju, dok su ruski hakeri napali gruzijski internet, prvi put kada je Rusija koordinirala vojne i sajber akcije. Svaki vid unutrašnjih komunikacija u Gruziji bio je prekinut i isključen.
Januar 2009: Kao dio napora da se predsjednik Kirgistana ubjedi da izmjesti američku vojnu bazu, ruski hakeri uspješno su ugasili dva od četiri internet provajdera efekasnim hakerskim napadom. Kirgistan je izmjestio vojnu bazu SAD, pa je nakon toga vrlo brzo Kremlj dobio pomoć u vidu kredita od dvije milijarde dolara.
April 2009: Nakon što je jedna medijska kuća u Kazahstanu objavila izjavu tamošnjeg predsjednika kako kritikuje Rusiju, napad na internet mrežu koji se pripisuje ruskim elementima potpuno je ugasio ovaj medij.
Avgust 2009: Ruski hakeri napali su Tviter i Fejsbuk u Gruziji kako bi obilježili prvu godišnjicu ruske invazije.
Mart 2014: Po drugi put je ruska vlada koordinirala vojnu i sajber akciju. Hakerski napad, 32 puta veći od najvećeg napada koji je korišćen tokom ruske invazije na Gruziju, poremetio je internet u Ukrajini, dok su naoružani proruski pobunjenici zauzeli kontrolu nad Krimom.
Maj 2014: Tri dana prije predsjedničkih izbora u Ukrajini, hakerska grupa sa sjedištem u Rusiji je tokom jednog noćnog napada srušila sajt izborne komisije te zemlje. Čak je oboren i rezervni sistem sa podacima, ali su ukrajinski računarski stručnjaci uspjeli da saniraju ovu štetu prije izbornog dana. Ukrajinska policija saopštila je da je uhapsila hakere koji su pokušavali da lažiraju rezultate. Napad je imao za cilj stvaranje haosa i nanošenje povrede nacionalnom kandidatu kako bi se pomoglo proruskom kandidatu.
April 2015: CNN je objavio da su ruski hakeri posljednjih mjeseci prodrli u osjetljive djelove računara Bijele kuće. Rečeno je da su FBI i druge američke obavještajne agencije svrstale napade među najsofisticiranije ikad pokrenute protiv američkih vladinih sistema.
Maj 2015: Nemački istražitelji otkrili su da su ruski hakeri probili u softver njemačkog Bundestaga, što je bio najznačajniji sajber napad u njemačkoj istoriji. Njemačka domaća obavještajna služba objavila je kasnije da Rusija stoji iza ovog napada, da traže informacije ne samo o radu Bundestaga, već i o odnosu njemačkih lidera sa NATO alijansom. Stručnjaci za bezbjednost rekli su da su hakeri pokušavali da prodru u računare stranke CDU kancelarke Angele Merkel.
Jun 2015: Pariski medijski servis TV5Monde napali su hakeri koji su koristili zlonamjerni softver za napad, izbacivši svih dvanaest njegovih kanala iz etra. Odgovornost za napad je u početku preuzela grupa koja je sebe nazivala “Sajber kalifat”, ali je dublja istraga francuskih vlasti otkrila da je napad na mrežu imao veze sa APT28, hakerskom grupom povezanom sa ruskom službom GRU.
Jun 2015.-novembar 2016: U SAD su ruski hakeri prodrli u računare Demokratske stranke i dobili pristup ličnim mejlovima demokratskih zvaničnika, koje je kasnije Vikiliks distribuirao globalnim medijima. I CIA i FBI sada vjeruju da su ovi ruski napadi namjeravali da potkopaju izbore, načine štetu Hilari Klinton i pomognu Donaldu Trampu da pobjedi.
Oktobar 2015: Stručnjaci za bezbjednost vjeruju da je ruska vlada pokušala da napadne računare holandske vlade kako bi izvukla izvještaj o rušenju aviona MH17 nad Ukrajinom. Holandski odbor za bezbjednost vodio je istragu o malezijskoj aviokompaniji, zaključivši da je putnički avion oboren raketom ruske proizvodnje, ispaljenom iz područja u kome su se nalazili proruski pobunjenici.
Decembar 2015: Hakeri za koje se vjeruje da su Rusi preuzeli su kontrolni centar ukrajinske elektrane, zbog čega je 235.000 domova ostalo bez struje.
Januar 2016: Jedna finska bezbednosna kompanija objavila je da vjeruje da su ruski hakeri stajali iza napada na finsko ministarstvo spoljnih poslova prije nekoliko godina.
Decembar 2016: Ranije tog mjeseca, šef njemačke obavještajne službe Hans-Georg Masen upozorio je da je sve više dokaza o pokušajima uticaja na savezne izbore, misleći na izbore koji su bili u planu u septembru 2017. Masen je posebno naveo Rusiju kao izvor napada, dodajući da se očekuje povećanje sajber napada u vrijeme pred izbore. Stručnjaci smatraju da su Rusi pokušali da naštete kancelarki Merkel, koja je podržala sankcije protiv Putinovih ličnih saradnika nakon što je Rusija anektirala Krim.
Maj 2017: Uoči francuskih predsjedničkih izbora, više od 20.000 mejlova koji su pripadali kampanji Emanuela Makrona stavljeno je na anonimnu veb stranicu za dijeljenje datoteka, ubrzo nakon što su predstavnici kampanje objavili da su hakovani. Analiza američke kompanije za sajber bezbjednost utvrdila je da grupa APT28 stoji iza ovog hakovanja.
Jun 2017: Gardijan je izvjestio da je zagovornik Bregzita Najdžel Faraž bio obavještajno interesantna osoba u FBI zbog ruskog miješanja u predsedničke izbore u SAD 2016. U oktobru naredne godine su članovi parlamentarnog Odbora za kulturu, medije i sport zatražili su da Fejsbuk, Tviter i Gugl objave sve oglase i detalje plaćanja Rusije u kampanji za Bregzit.
Maj 2018: Američki tim za odgovore na računarski sadržaj u kriznim situacijama objavio je upozorenje da je ruska vlada sprovela višesatnu kampanju sajber upada koji su ciljali na mreže malih komercijalnih objekata gdje su postavljali zlonamjerni softver, vršili lažno predstavljanje i dobijali daljinski pristup energetskom sektoru. Hakeri su ciljali na najmanje desetak američkih elektrana, uz objekte za preradu vode, vazduhoplovstva i vlade.
Preporučeno
Januar 2019: Trogodišnja proruska dezinformaciona kampanja na Fejsbuku sa oko 4,5 miliona pratilaca otkrivena je u Poljskoj početkom 2019. Kampanja je objavljivala lažne vijesti i podržala tri poljska proruska političara i njihove veb stranice.
