U izveštaju “Rat u Evropi i borba za pravo na izvještavanje”, navodi se da je u 2022. najviše slučajeva uznemiravanja i zastrašivanja novinara “zabilježeno u Rusiji, ali i u Srbiji, Italiji, Poljskoj, Hrvatskoj i Grčkoj”.

U prošloj godini u Evropi su zabilježena 94 takva slučaja, što je manje u odnosu na 2021. godinu, kada ih je bilo 110, navodi se u izveštaju 15 međunarodnih organizacija.

Navodi se i da su uznemiravanje i zastrašivanje novinara i kampanje njihovog blaćenja “postali nova normalnost do te mjere da ih pojedini novinari više ne prijavljuju”.

“Među onima koji stoje iza prijetnji su privatne strane i predstavnici javnih vlasti. Počinioci često ostaju anonimni, što dodatno otežava traženje pravne zaštite”, navodi se.

Srbija je, uz Albaniju, Bugarsku, Hrvatsku, Francusku, Italiju i Poljsku, pomenuta i kao zemlja u kojoj se protiv novinara i medija sve češće podnose tužbe za klevetu.

Kao izgovor za pokretanje pravnih postupaka protiv novinara sve više se koristi borba protiv lažnih vijesti, navodi se u izvještaju i dodaje da “sve veći broj pravnih prijetnji usmjerenih ka novinarima podstiču političari, uključujući one koji su trenutno u vladi”.

“U Srbiji, bivša državna sekretarka u Ministarstvu unutrašnjih poslova Dijana Hrkalović, kojoj se sudi za trgovinu uticajem, podnijela je tužbu za klevetu protiv Mreže za istraživanje kriminala i korupcije (KRIK) i njenog urednika Stevana Dojčinovića”, piše u izvještaju.

U dijelu izvještaja se navodi da je “2022. bila godina definisana ratom” i da je u dijelovima Evrope “bilo i rata protiv novinarstva”: od kada je Rusija pokrenula invaziju Ukrajine, najmanje 12 novinara i medijskih radnika je ubijeno tokom obavljanja profesionalnih zadataka i da je 21 ranjen.

Uz ocjenu da je širom Evrope nastavljena degradacija slobode medija, autori izvještaja navode da je u prošloj godini uhapšeno 127 novinara, što predstavlja rast od 60 odsto u odnosu na 2021. godinu.

Najviše novinara uhapšeno je u Turskoj (52), Bjelorusiji (32), Rusiji (22) i teritorijama Ukrajine okupiranim od ruskih snaga (14).

Među 15 organizacija koje su sačinile izveštaj su Evropska federacija novinara, Međunarodna federacija novinara, Asocijacija evropskih novinara, Reporteri bez granica, Komitet za zaštitu novinara, Međunarodni institut za štampu, Evropski centar za slobodu štampe i medija.