Nezavisno od toga kako tumačite brojke, Južna Koreja je jedina zemlja koja iskače od drugih.

Krajem februara i početkom marta broj novozaraženih u zemlji eksplodirao je s nekoliko desetina na prvo nekoliko stotina, a potom i na nekoliko hiljada.

Na vrhuncu, 29. februara, potvrđeno je bilo 909 novih slučajeva zaraze u samo jednom danu i činilo se da će zemlja s 50 miliona stanovnika biti pokošena.

Međutim, sedam dana posle broj novih slučajeva zaraze smanjio se upola. Za četiri dana takođe se prepolovio te idući dan isto tako.

Bez drakonskih ograničenja

Južna Koreja jedna je od samo dvije zemlje s velikim epidemijama, uz Kinu, koja je uspjela da izravna krivulju širenja zaraze, prenosi Al Jazeera Balkans.

Ali to je postigla bez drakonskih ograničenja govora i kretanja kakve je uvela Kina te po ekonomiju štetnih mjera ograničavanja kretanja kakve su uvele Evropa i SAD.

Dok je broj umrlih u svijetu od novog korona virusa prešao 18.000, zvaničnici i stručnjaci u cijelom svijetu proučavaju primjer Južne Koreje ne bi li iz njega izvukli pouke.

A te pouke, iako daleko od toga da su lagane, izgledaju relativno jednostavne i finansijski izvodive: brzo djelovanje, testiranje širokih razmjera i utvrđivanje bliskih kontakata zaraženih te, ključno, podrška građana.

Glavni direktor Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) Tedros Adhanom Gebrejesus odao je priznanje Južnoj Koreji na tome što je dokazala da je suzbijanje virusa „moguće“. Pozvao je i druge države da „primijene lekcije naučene u Južnoj Koreji“.

Bivši funkcioner američke Agencije za hranu i lekove (FDA) Skot Gotlib ističe Južnu Koreju kao primjer toga da se Covid-19 može pobijediti pametnim, agresivnim javno zdravstvenim mjerama.

Intervenisati brzo, prije krize

Samo sedam dana nakon što je krajem januara dijagnostifikovan prvi slučaj zaraze u zemlji, vladini činovnici sastali su se s predstavnicima nekoliko medicinskih kompanija. Zatražili su od njih da odmah počnu da razvijaju testove za korona virus za masovnu proizvodnju.

Dvije sedmice kasnije, iako je Koreja imala samo dvocifreni broj zaraženih, svakog dana isporučivalo se na hiljade testova. Zemlja ih sada proizvodi 100.000 na dan i funkcioneri pregovaraju sa 17 drugih država o njihovom izvozu.

Takođe, odmah su uvedene vanredne mjere u Deguu, gradu od 2,5 miliona ljudi gdje se zaraza brzo proširila preko lokalne crkve.

„Južna Koreja mogla je to sprovesti bez ograničavanja kretanja ljudi jer je prilično rano otkrila glavni izvor infekcije, crkvenu zajednicu“, rekao je Ki Mo-Ran, epidemiolog koji savetuje vladu u vezi reakcije na korona virus.

„Da smo kasnije saznali, stvari su mogle biti daleko ozbiljnije“, zaključuje on.

Južnokorejanci, suprotno od Evropljana i Amerikanaca, bili su pripremljeni na to da se epidemiju korona virusa tretira kao vanredno stanje jer su imali iskustva s MERS-om, sličnom respiratornom bolesti, od koje je 2015. u zemlji umrlo 38 ljudi.

Vjeruje se da je period inkubacije novog korona virusa pet dana, nakon čega često slijedi razdoblje blagih simptoma koji se mogu zamijeniti za prehladu, a tada se virus jako lako prenosi na druge ljude.

Zbog toga izbijanje zaraze postaje očito tek nakon sedmice ili dvije. Čini se da je zaražena tek šačica ljudi, a zapravo ih mogu biti stotine. Ako su ih zaražene stotine, mogu ih zapravo biti hiljade.

„Tradicionalne mjere, poput karantina i izolacije, zbog takvih karakteristika virusa nisu efikasne“, kazao je zamjenik južnokorejskog ministra zdravlja Kim Gang-Lip.

Testirati rano, često i sigurno

Južna Koreja testirala je daleko više ljudi na korona virus nego bilo koja druga zemlja, a to je omogućilo da se izoluje i leči puno ljudi odmah nakon što su se zarazili.

Zemlja je sprovela više od 300.000 testova, što je po glavi stanovnika 40 puta više nego u SAD-u.

„Testiranje je ključno jer omogućuje rano otkrivanje zaraze, minimalizuje dalje širenje i omogućuje brzo lečenje zaraženih“, rekao je južnokorejski ministar spoljnih poslova Kang Kjung-Va za BBC, istakaaši da to objašnjava i njihovu jako nisku stopu smrtnosti.

Iako se za Južnu Koreju sada govori da je suzbila epidemiju, zarazile su se hiljade ljudi i vlada se u početku optuživala za pasivnost. Njen pristup s testiranjem bio je osmišljen kako bi se okrenulo širenje zaraze koje je već nastupilo.

Kako bi se sprečilo da se bolnice i klinike izlože prevelikom pritisku, otvoreno je 600 centara za testiranje kako bi se što više ljudi testiralo što brže i zaštitili zdravstveni radnici.

Građane su neumorno pozivani da zatraže testiranje ako su oni ili neko koga poznaju razvili simptome.

Utvrđivanje bliskih kontakata, izolacija i nadzor

Kada je osoba pozitivna na testu, zdravstveni radnici analiziraju njeno nedavno kretanje kako bi pronašli, testirali i, bude li potrebno, izolovali osobe s kojima je možda bila u kontaktu.

Tako mogu rano da identifikuju mreže moguće transmisije virusa, odstranjujući ga iz društva precizno kao što hirurg odstranjuje rak.

Zdravstveni radnici prikupljaju podatke o kretanju pacijenta koristeći se snimcima sigurnosnih kamera, podacima o transakcijama kreditnim karticama, čak GPS podacima njihovih automobila i mobilnih telefona.

„Sprovodili smo epidemiološka istraživanja poput policijskih detektiva“, rekao je dr. Ki. „Kasnije smo revidirali zakone kako bi sigurnost društva u vrijeme kriza izazvanih zaraznim bolestima imala prioritet nad zaštitom privatnosti“.

Kada je zaraza postala prevelika da bi se pacijenti tako intenzivno pratili, lekari su počeli više da se oslanjaju na masovno slanje SMS poruka.

Mobilni Južnokorejaca vibriraju s upozorenjima kad god se u njihovom susjedstvu otkriju novi slučajevi zaraze.

Internetske stranice i aplikacije za pametne telefone iz sata u sat, ponekad iz minuta u minut, objavljuju podatke o kretanju zaraženih, kojim su se autobusima vozili, kada i gde su ušli i sišli, čak i da li su nosili maske.

Ljudi koji smatraju da su možda imali bliski kontakt sa zaraženima treba se javiti u centre za testiranje.

Južnokorejanci uglavnom su prihvatili gubitak privatnosti kao nužan kompromis.