Ispod površine relativnog mira koji na Balkanu traje posljednjih deset godina i dalje su prisutne etničke tenzije i nacionalističke strasti.

Pregovori Beograda i Prištine o normalizaciji odnosa mogli bi mir da stave na probu – pogotovo kontroverzna ideja razmjene teritorija, ocjena je “Stratfora”, platforme koja se bavi geopolitičkom analizom.

“Zapadni Balkan relativno je miran u posljednih deset godina, ali postojeći napori za normalizaciju odnosa Srbije i Kosova mogli bi da stvore uslove za povratak političke nestabilnosti i etničkog nasilja u regionu“, navodi se u tekstu “Stratfora”.

“Strafor” ocjenjuje da će jedna od najspornijih tema na predstojećim pregovorima Beograda i Prištine u Briselu 7. septembra biti formiranje Zajednice srpskih opština (ZSO), uz opasku da je ta ideja začeta 2013. ali da je od tada malo postignuto.

Još jedna, moguće još spornija tema, biće razgovor o mogućoj “korekciji granica” o kojima su u proteklih nekoliko nedjelja govorili i predsjednik Srbije Aleksandar Vučić i kosovski predsjednik Hašim Tači, navodi se u tekstu.

Objašnjavajući šta bi tačno “korekcija granica” mogla da znači, “Stratfor” navodi da je naširoko prihvaćeno da se radi o razmjeni teritorija., prenosi B92.

“Ideja razmjene teritorija, koja bi načinila i Srbiju i Kosovo etnički homogenijima, razmatra se u akademskim i političkim krugovima još od 90-ih godina. Opozicione partije i političari sa obje strane osudili su ovakav prijedlog, koji bi mogao da dovede do jačanja etničkih nacionalista u drugim djelovima Balkana… Ali u ovom trenutku, nije jasno koje bi teritorije korekcija granica o kojoj su pričali Vučić i Tači mogla da obuhvati”, navodi se u tekstu.

“Stratfor” ocjenjuje da će obje strane pokušati da dobiju što više teritorije, a da naprave što manje ustupaka.

“Čak i ako se dogovor postigne, komplikovani logistički, politički, ekonomski i etnički problemi učinili bi bilo kakvu veliku razmenu teritorija teško izvodljivom“, navodi se u tekstu.

Protivnici moguće razmjene teritorija u pregovorima Beograda i Prištine brinu da bi takva razmjena mogla da inspiriše slične promene granica u regionu, navodi se u tekstu.

Osvrćući se na međunarodni odgovor na situaciju, u tekstu “Stratfora” se navodi da je Evropska unija bila oprezna o ideji razmjene teritorija, dok je krajem avgusta evropski komesar Johanes Han rekao da bi Brisel mogao da prihvati sporazum Beograda i Prištine, ali je upozorio da to “ne bi trebalo da služi kao plan za druge probleme”, misleći verovatno na Bosnu.

Sa druge strane, njemačka kancelarka Angela Merkel odmah je odbila ideju o korekciji granica, rekavši da je teritorijalni integritet zemalja Zapadnog Balkana “neprekršiv”.

Savjetnik za nacionalnu bezbjednost SAD Džon Bolton izjavio je da bi Bjjela kuća bila voljna da prihvati razmjenu teritorija, dok je Rusija saopštila da će zauzeti srpsku stranu u pregovorima.

Uzimajući sve ovo u obzir, “Stratfor” navodi da će srpska diplomatija biti zauzeta u predstojećim nedjeljama, jer će predsjednik Vučić posjetiti Kosovo 9. septembra, a potom se sastati sa predsjednikom Rusije Vladimirom Putinom 15. septembra u Moskvi.

“Stratfor” takođe smatra da je vjerovatno da će se Vučić sastati i sa predsjednikom SAD Donaldom Trampom na marginama Generalne skupštine Ujedinjenih nacija, koja se održava od 24. do 28. septembra.

“Podrška Bjele kuće i Kremlja biće ključna za izlazak iz zastoja u pregovorima između Srbije i Kosova, pogotovo zbog toga što bi svaka teritorijalna razmjena bila podložna glasanju pred Savjetom bezbjednosti UN”, zaključuje “Stratfor”.