Na jugu Peloponeza leži planinsko selo Pera Melana. Dok mu se približavate čućete samo zujanje skutera koji vijugaju niz put i cvrkut ptica. Ali kad se približite baru u samom centru mjesta zbuniće vas konverzacija mještana koji govore 3.000 star jezik “cakonika” (tsakonika).
Oni su lingvistički potomci drijevne Sparte, kultnog grčkog grada-države i dio bogatog kulturnog nasleđa populacije “Cakonijanaca”.
Danas samo 2.000 od 10.000 Cakonijanaca, mahom starijih, i dalje govore cakonijski, a ovaj jezik se može čuti u 13 gradića i sela u blizini Pera Melane, piše BBC.
Iako je grčki zvaničan jezik, cakonika se uglavnom priča kod kuće i samo povremeno napolju. Njegova budućnost je neizvjesna.
“Gubimo cakonijski bez autentičnih učitelja. Pokušavam da ga sačuvam posljednjih 40 godina, to mi je dužnost”, rekao je jedan mještanin Pera Melane.
I iako se čini da je njegovo održanje važno za relativno malu zajednicu, ne treba zaboraviti da je to jedini “živ” trag Spartanaca. Takođe je najstariji živ jezik u Grčkoj i jedan od najstarijih u Evropi.
Cakonika se temelji na dorskom jeziku kojim su govorili drijevni Spartanci i jedini je preostali dijalekt zapadne dorske grane helenskih jezika. Nasuprot tome, grčki potiče od jonskog i atičkog dijalekta. Iako oba koriste sličnu abecedu, cakonika ima više fonetskih simbola i razlikuje se u strukturi i izgovoru.
Važno je naglasiti i da neko ko govori grčki ne bi razumio cakonijski.
Čuvenu frazu o kojoj se uči u istorijskim udžbenicima, a koja ima veze sa cakonikom, izgovorio je spartanski kralj Leonida I 480 godine prije nove ere. Tada je poveo 300 svojih ljudi i još 1.000 Grka u bitku kod Termopila protiv 500.000 Persijanaca.
Pošto su po broju vojnika bili nadmoćni,Persijanci su tražili od Leonide da preda svo oružje ili da umre. On je tada na lakonskom odgovorio “Dođite i uzmite ga”. Lakonski je bio dorski dijalekt koji se govorio u spartanskoj državi Lakoniji, a kasnije je postao poznat kao cakonijski.
Preporučeno
U selu Pera Melane danas živi samo 12 djece, pa se starije generacije koje govore cakonijski s razlogom plaše da će njihov jezik uskoro ostati izgubljen i zaboravljen.
Video