Video
Prijedlogom zakona o sankcijama bi se imenovali bivši zvaničnici i pristalice vlade, uglavnom povezane s strankom Fidesz premijera Viktora Orbana.
Zakon je u pripremi od prošle godine i očekuje se da će izaći pred Kongres već sljedećeg mjeseca, gdje će vjerovatno dobiti široku podršku, kažu za Guardian zvaničnici upoznati s procesom izrade.
Nacrt zakona o sankcijama, o kojem je prvi izvijestio RSE, izrađuje se u vrijeme stalnog pogoršanja odnosa između Vašingtona i Budimpešte.
Orban je bio blizak politički saveznik Donalda Trampa, a Fidesz održava jake veze s tvrdolinijaškim američkim konzervativcima. Ove sedmice, dokumenti Pentagona koji su procurili, zasnovani na obavještajnim podacima, izvještavaju da je mađarski premijer opisao SAD kao jednog od tri najveća protivnika svoje stranke.
Mađarska je u četvrtak objavila da planira da napusti Međunarodnu investicionu banku (IIB) koju kontroliše Rusija, dan nakon što su SAD uvele sankcije toj instituciji sa sjedištem u Budimpešti koja se naširoko naziva “trojanskim konjem” Moskve u Evropi.
Ministarstvo finansija je takođe najavilo kaznene mjere protiv bivšeg predsednika odbora IIB Nikolaja Kosova i dvojice visokih rukovodnih zvaničnika, Georgija Potapova i Imrea Laslockog.
Objavljujući odluku da povuče svoje predstavnike iz banke, Mađarska je izrazila frustraciju zbog pritiska SAD.
“Prihvatamo i razumijemo da zastupamo različite stavove, ali ne razumijemo zašto je neophodan pritisak na druge države da promijene svoje”, rekao je ministar vanjskih poslova Peter Sijarto na konferenciji za novinare.
“Mađarska je država, stoga je treba tretirati kao jednu, a ne kao koloniju”, dodao je.
Dan ranije, američki ambasador David Presman rekao je da je, za razliku od drugih saveznika u NATO-u, mađarska vlada ignorisala američka upozorenja o aktivnostima banke.
“Mađarska je odbacila zabrinutost vlade Sjedinjenih Država u vezi sa rizicima koje njeno kontinuirano prisustvo predstavlja za alijansu”, rekao je Presman. “Zabrinuti smo zbog kontinuirane želje mađarskih lidera da prošire i prodube veze s Ruskom Federacijom.”
U martu, Presman je otišao u Vašington kako bi se konsultovao sa državnim sekretarom Entonijem Blinkenom i visokim zvaničnicima Bijele kuće. Američka ambasada je saopštila da su razgovarali o “skorašnjim dešavanjima” u odnosima s Mađarskom, “uključujući jedinstvenu antiameričku retoriku visokih mađarskih zvaničnika i sveprisutnu antiameričku retoriku u medijima pod kontrolom Vlade Mađarske”.
Njegovi kritičari vide Orbana kao najbližeg saveznika Vladimira Putina u EU. Blokiranje njegove vlade za pristupanje Švedske NATO-u dodatno je pokvarilo odnose sa Vašingtonom, a do kraja marta, Budimpešta je odlagala i pokušaj Finske za pridruživanje. Mađarska je takođe blokirala učešće Ukrajine na nekoliko NATO sastanaka na visokom nivou od 2017.
Nakon što je Peter Sijarto, mađarski ministar vanjskih poslova, posjetio Moskvu kako bi potpisao niz energetskih sporazuma u utorak, Politico je objavio da je Oleg Ustenko, ekonomski savjetnik ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog, rekao da će novi energetski sporazumi Budimpešte s Rusijom samo produžiti rat u Ukrajini.
“Ako ste vidjeli snimak na kojem su Rusi odsjekli glavu ukrajinskom vojniku, Mađari plaćaju nož”, rekao je Ustenko.
U najnovijem izvještaju State Departmenta o ljudskim pravima zabilježen je alarmantan nivo korupcije u Mađarskoj.
“Iako je vlada preduzela neke korake da identifikuje, istraži, krivično goni i kazni zvaničnike koji su počinili kršenje ljudskih prava, akcije protiv korupcije na visokom nivou, politički povezane, bile su ograničene”, navodi se u izvještaju.
Istraživanje Transparency Internationala o korupciji, Indeks percepcije korupcije, rangiralo je Mađarsku kao najkorumpiraniju državu članicu EU u 2022. godini.
Preporučeno
Ovo nije prvi put da su SAD uvele sankcije osobama bliskim Orbanu. Vašington je 2014. godine zabranio ulazak u SAD brojnim mađarskim ličnostima, uključujući šefa nacionalnog poreznog ureda, zbog zabrinutosti za korupciju. Tom prilikom, međutim, nisu imenovane osobe koje su bile na meti.
