Za razliku većine zemalja zapadne Evrope, Italija nema problema sa napadima džihadista. Međutim, ne može ni da se hvali time jer je utočište mnogima od njih.

Italijanske snage bezbjednosti, s jedne strane, zaista dobro su organizovane. Hapšenjima i racijama, uspijevaju da spriječe veliki broj džihadista. Neki analitičari tvrde da je to rezultat desetogodišnjeg iskustva u borbi protiv organizovanog kriminala i domaćih terorističkih grupa.

Časopis “Ekonomist” je to jednom opisao kao “efekat mafije”: Tokom takozvanih Olovnih godina, kada je talas političkog nasilja pogodio zemlju krajem šezdesetih i početkom osamdesetih godina, italijanska policija i obavještajne agencije savladale su vještine za nadgledanje organizovanih kriminalaca i terorističke organizacije i njihovu eksploataciju sivih oblasti.

I pravne institucije su trn u oku teroristima, sa širokim zakonima o prisluškivanju te ih lakše otkrivaju. Italija takođe može da lakše deportuje džihadiste nego Francuska, Belgija ili Britanija jer nisu građani. Za razliku od država sa kolonijalnim istorijama, ona se tek od nedavno suočava sa imigrantima iz muslimanskih zemalja. A zatvor slijedi čak i za izražavanje radiklanih mišljenja na Fejsbuku.

Sa odavanjem priznanja Italiji, ipak, postoji problem – mnogi poznati džihadisti dolaze iz Italije.

Na primjer, jedan od trojice koji su izvršili napad na London bridžu 2017. godine bio je Italijan, Jusuf Zagba, rođen u Maroku. Sa majkom italijanskom i ocem Marokancem, živio je u Italiji do 2016. godine. Italijanski organi su bili svjesni njegovih radikalnih tendencija: početkom 2016. godine policija ga je spriječila da se ukrca na avion za Tursku, strahujući od plana da se pridruži Islamskoj državi u Siriji, ali im je nedostajalo dovoljno dokaza da bi ga zatvorili i, pošto je bio građanin, nisu mogli da ga protjeraju.

FOTO: Wikipedia

Napad na Božićnoj pijaci 2016. u Berlinu izvršio je Anis Amri, državljanin Tunisa, koji je ušao u Italiju brodom kada je bio tinejdžer. Proveo je četiri godine u italijanskom zatvoru zbog sitnih zločina. Italijanski organi vjeruju da je postao sklon radikalnom islamu dok je bio u zatvoru i tražio da ga deportuju u Tunis, ali nije uspio. Amri se preselio u Berlin (ilegalno, pošto je imao nalog za progon) 2015. godine i na kraju ga je ubila lokalna policija u mjestu Sesto San Đovani, gradu blizu Milana. Posle njegove smrti, italijanska policija je otkrila da još uvijek ima džihadističke kontakte u zemlji, od kojih su neki nedavno uhapšeni.

U drugim slučajevima, teroristi koji su napali druge evropske zemlje dobili su podršku džihadista iz Italije. Jedan od glavnih iza napada u Parizu, Salah Abdeslam, koji je uhapšen u Briselu sljedeće godine, dobio je lažne dokumente iz falsifikatora u Napulju.

Zašto onda ne napadaju kod kuće?

Poznato je da su italijanske vlasti upozorile duge zemlje, kao u slučaju Zagbe, kojeg su stavile na Šengensku informativnu listu , ali to nije bilo dovoljno da se Britanci alarmiraju, a ništa više nije učinjeno. Nedostatak koordinacije međunarodnog monitoringa džihadisti su vjerovatno uvidjeli, pa se kod svojih kuća od jakog nadzora pritaje dovoljno da ne budu uhapšeni, a djeluju u inostranstvu.

Drugo objašnjenje je da ne vide Italiju kao metu, jer ona ne učestvuje u napadima na strane zemlje (poput izostanka u napadima na Siriju zbog korišćenja hemijskog oružja).

Kada Islamska država spominje “Rim” kao metu, ona ima tendenciju da tu riječ koristi za hrišćanstvo generalno, umjesto reference na stvarni grad. Nasuprot tome, Islamska država tretira vojne sile poput Francuske i Britanije kao direktne neprijatelje u Levantu.

Postoji i pitanje logistike. Zbog svoje geografije, Italija je dugo bila tranzitna tačka od arapskih zemalja do zapadne Evrope i, zahvaljujući organizovanom kriminalu, takođe jedan od svjetskih epicentara za falsifikovane dokumente. Istorijski gledano, međunarodni teroristi imaju tendenciju da vide Italiju više kao “čamac” ili logističku bazu iz koje se kreću u napad na drugim mjestima. Ovo je bilo istinito za palestinske grupe sedamdesetih godina prošlog vijeka i vjerovatno je istinito za današnje ekstremiste koje je inspirisala Islamska država, prenosi Blic.