Video
Inicijativu za formiranje šireg narodnog okupljanja, koje bi se, kako se tvrdi, suprotstavilo aktuelnoj politici i vlasti u Prištini i Beogradu, dolazi iz redova pojedinih opozicionih aktera nezadovoljnih trenutnim položajem Srba na Kosovu.
Lider Srpskog narodnog pokreta, Milija Biševac, poručuje da je došlo vrijeme da se politička borba artikuliše, bez podjela, bez straha i stranačkih kalkulacija, dok Stefan Veljković iz Srpske demokratije ukazuje da se već neko vrijeme ignorišu njihovi pozivi za konkretnim akcijama na terenu, ali ne isključuje mogućnost za saradnju – osim sa visokorangiranim funkcionerima Srpske liste, najveće partije Srba na Kosovu koja ima podršku Beograda, piše Radio Slobodna Evropa.
Politikolog Ognjen Gogić ojcenjuje da kod srpskih opozicionih aktera nije sazrela svijest o ujedinjenju, te da Srpska lista neće biti u velikoj mjeri ugrožena na predstojećim lokalnim izborima.
Centralna izborna komisija Kosova je započela proces prijave za sertifikaciju političkih subjekata i kandidata za predstojeće lokalne izbore, koji će trajati do 13. avgusta.
Kome se upućuje poziv na okupljanje?
Lider Srpskog narodnog pokreta, Milija Biševac, pozvao je prošle nedjelje političke aktere, studente, predstavnike udruženja i organizacija, privrednike, intelektualce da ga podrže, pokažu zrelost i hrabrost za zajedničko djelovanje.
Ipak, on u izjavi za Radio Slobodna Evropa (RSE) objašnjava da ovaj poziv ne važi za predstavnike Srpske liste ili Nenada Rašića – ministra u Vladi Kosova na dužnosti i poslanika u Skupštini Kosova.
“Mi smatramo da ova politika koju je vodila Srpska lista, ali i (Nenad) Rašić, koji je dio institucija u Prištini, nije dobra za naš narod. Sa njima nema prostora za razgovor, oni su doprinijeli pogoršanju stanja na terenu”, smatra Biševac.
Ono što zamjera Beogradu je što godinama unazad favorizuje samo Srpsku listu, koja je, prema njegovim riječima, bila uključena u razne afere i ništa dobro nije donijela ljudima na terenu, .
Priština pak, kako vjeruje Biševac, ne mari za prava Srba na Kosovu, ne želi dijalog i mirno rješenje, već da svojim akcijama “budi nacionalizam” koji pogoršava međuetničke odnose.
Veljković: ‘Da se orijentišemo ko je stožer okupljanja’
Srpska demokratija je u međuvremenu takođe pozvala građane, društveno-političke aktere i ostale zainteresovane da im se priključe, kako su rekli, u daljoj borbi.
Potpredsjednik ove stranke, Stefan Veljković, u izjavi za RSE kaže da oni u poslednjih godinu dana pozivaju opozicione aktere na ujedinjenje “protiv represije” kosovskih vlasti, ali da nisu naišli na razumijevanje.
“Ne vidim prostora sada za neku pretjeranu saradnju jer (parlamentarni) izbori su se desili, mi smo osvojili najviše glasova kao srpska opoziciona partija. Prema tome, treba da se orijentišemo ko treba da bude stožer okupljanja”, kaže Veljković i dodaje da opozicioni akteri moraju da se “dokažu”.
Veljković takođe ukazuje da su članovi Srpske demokratije u nekoliko navrata hapšeni, da se njihov lider Aleksandar Arsenijević “progoni”, a da niko na to nije reagovao. Arsenijević se, inače, ne nalazi na Kosovu jer se za njim traga nakon što je na njegovom imanju pronađeno oružje, za koje je lider Srpske demokratije rekao da mu je “podmetnuto”.
Arsenijević i drugi članovi Srpske demokratije su ranije hapšeni u nekoliko navrata zbog “uznemiravanja” ili “kršenja javnog reda i mira”, uglavnom kada protestuju protiv kosovskih albanskih političara koji obilaze sjever.
‘Do ujedinjenja opozicije će doći ako imaju političku korist’
Politikolog Ognjen Gogić u izjavi za RSE ukazuje da se Srbi na Kosovu nalaze između Vlade Kosova i Srbije i dva sistema, te da je teško da ostanu izvan toga.
“Realno jeste, ali u praksi je to teško ostvariti”, ocjenjuje.
Gogić ocjenjuje i da među srpskom zajednicom na Kosovu nema puno opozicionih aktera, te da će najvjerovatnije mjesto gradonačelnika u deset opština sa srpskom većinom ponovo otići u ruke Srpske liste.
“Ako sa jedne strane imate Srpsku listu koju podržava Beograd, s druge strane postoji Rašić koji je vezan za Prištinu, mislim da kod Srba ne postoji taj neki treći put. Ako dođe do ujedinjavanja, to će biti iz pragmatičnih razloga, da se to isplati politički gledano”, navodi on.
Preporučeno
Prema njegovoj ocjeni, mogućnosti za saradnju srpske opozicije su male i zbog toga što je na lokalnim izborima mnogo lakše osvojiti odborničke mandate u Skupštini opštine. Ipak, podvlači da su predstojeći lokalni izbori važni za srpsku zajednicu na sjeveru Kosova jer će se vratiti u institucionalni okvir, koji su, na inicijativu Srpske liste, napustili novembra 2022.
