“Jedno od pitanja koje je bilo ključno je pitanje promjene granica, Srbija se zalaže za princip nemenjanja granica u skladu sa rezolucijom Ujedinjenih nacija. Ta naša inicijativa nije prihvaćena, ali smo mi ostatkom teksta zadovoljni”, rekao je Vučić.
Regionalni samit Brdo-Brioni, koji okuplja predsjednike država Zapadnog Balkana i dvije članice Evropske unije (EU) – Slovenije i Hrvatske, održan je u Brdu kod Kranja u Sloveniji.
Slovenački predsjednik Borut Pahor saopštio je da je zajednička deklaracija usvojena nakon trosatnih pregovora. On je na Twitteru objavio i tekst zajedničke deklaracije, u kojoj se Evropska unija poziva da ubrza pregovore sa državama članicama Zapadnog Balkana.
“Pozivamo Evropsku uniju da region Zapadnog Balkana posmatra u cjelini, a ne samo kao pojedinačne države sa kojima pregovara. To je recipročan proces. Evropska unija mora ubrzati proširenje, a zemlje Zapadnog Balkana moraju ubrzati reforme”, rekao je Pahor na konferenciji za novinare nakon sastanka.
O sadržaju deklaracije prije zvanične konferencije za medije govorio je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić. On je izjavio da se granice pominju u dijelu deklaracije gdje stoji da bi “trebalo da se brišu granice unutar regiona”, zbog lakšeg kretanja ljudi, kapitala, roba i usluga.
Vučić je dodao da su se regionalni lideri usaglasili da je cijeli region na evropskom putu i da države regiona treba da sarađuju. Dodao je i da su podržane “namjere, želje i pretenzije drugih na Zapadnom Balkanu i za otvaranje datuma za pregovore i za viznu liberalizaciju”.
“Da li smo mogli oko svega da se dogovorimo, naravno da nismo”, istakao je on.
On je rekao i da je sastanak bio “pristojan i dobar”, ali da je bilo “mnogo replika, prije svega između Beograda i Prištine”.
“Nema posebnog zaključka, mi to vidimo na dva različita načina”, napomenuo je Vučić.
Ko je prisustvovao samitu?
Slovenački predsjednik Borut Pahor i hrvatski predsjednik Zoran Milanović su bili domaćini samita. Sastanku su prisustvovali članovi Predsjedništva Bosne i Hercegovine (BiH) Milorad Dodik, Šefik Džaferović i Željko Komšić, predsjednica Kosova Vjosa Osmani i predsjednici Albanije Ilir Meta, Crne Gore Milo Đukanović, Sjeverne Makedonije Stevo Pendarovski i Srbije Aleksandar Vučić.
Proces Brdo-Brioni je zajednička slovenačko-hrvatska inicijativa koju je 2010. godine pokrenuo Borut Pahor, tada premijer Slovenije, radi jačanja uzajamnog povjerenja i pomoći zemljama Zapadnog Balkana na putu ka Evropskoj uniji.
Predsjedništvo BiH: Evrointegracije prioritet
Iz Predsjedništva Bosne i Hercegovine saopšteno je da su na sastanku usvojeni zaključci kojima se potvrđuje da je proširenje Evropske unije na Zapadni Balkan prioritet.
“Istaknut je značaj procesa (Brdo-Brijuni) u jačanju dobrosusjedskih odnosa, te u promoviranju evropske perspektive Zapadnog Balkana. Proširenje EU na zemlje regije je geopolitička nužnost i najvažniji predslov za stabilnu, perspektivnu i održivu budućnost Evrope, rečeno je na susretu”, stoji u saopštenju tročlanog Predsjedništva BiH.
U saopštenju se navodi i da “treba ubrzati i osigurati aktivniji angažman EU sa svim zemljama članicama regije, kako bi ispunile uslove za članstvo u EU”.
“Pozdravljena je namjera Slovenije da održi Samit EU – Zapadni Balkan tokom svog predsjedavanja Vijećem Evropske unije, te namjera da uključi zemlje Zapadnog Balkana u Konferenciju o budućnosti Evrope”, naveli su u zajedničkom saopštenju članovi Predsvedništva BiH.
Osmani: Od Srbije tražiti da procesuira ratne zločince
Govoreći o evropskoj perspektivi regiona i dobrosusvedskim odnosima, predsvednica Kosova Vjosa Osmani je u svom obraćanju na samitu izjavila da je potrebno priznati istinu šta se tokom ratova devedesetih desilo u regiji.
“Kada govorimo o onome šta se zaista desilo žrtvama, preživvelima, nestalima tokom rata. I najvažnije, kada govorimo o tome da počinoci zločina tokom Miloševićevog režima (Slobodana Miloševića, predsvednika SR Jugoslavije tokom rata na Kosovu) nisu iza rešetaka”, rekla je ona.
Dodala je da su se na Kosovu dogodili “ratni zločini, zločini protiv čovvečnosti i genocid”.
“Najbitnije je da od našeg svevernog susveda, Srbije, tražimo da pred lice pravde izvede počinioce strašnih zločina protiv nevinog civilnog stanovništva”, rekla je Osmani.
Milanović: Hrvatska podržava suverenitet Kosova
Predsvednik Hrvatske Zoran Milanović izjavio je tokom susreta sa predsvednicom Kosova Vjosom Osmani da Hrvatska podržava integritet i suverenitet, kao i liberalizaciju viznog režima i evropski put Kosova.
Milanović i Osmani sastali su se na marginama samita Brdo-Brioni.
“Sagovornici su odnose ocijenili kao odlične i izrazili spremnost da ih intenziviraju u mnogim oblastima od zajedničkog interesa. Pomenuta je mogućnost saradnje u rasvjetljavanju sudbine nestalih tokom rata”, stoji u saopštenju iz kabineta predsjednice Kosova.
Dalje se navodi da je “Milanović rekao da Hrvatska podržava integritet i suverenitet Kosova, kao i liberalizaciju viznog režima i evropski put”.
Preporučeno
Samit Brdo-Brioni se od 2013. godine održava jednom godišnje, svake godine u drugoj zemlji. Prošlogodišnji samit trebalo je da bude održan na desetu godišnjicu inicijative, ali je dva puta odložen zbog pandemije koronavirusa.
Video