Isidora Dankan, majka modernog plesa i jedna od najvećih ljubavi slavnog pjesnika Sergeja Jesenjina nastradala je prije tačno devedeset godina kad se šal, njen zaštitni znak, upetljao u točak automobila koji je bio u pokretu.
Preporučeno
Iako osporavana u Americi, u Evropi je postala prava baletska zvijezda, a o njenoj ljubavi sa slavnim pjesnikom i godinama poslije smrti kruže brojne anegdote.
Od one kako su se upoznali na prijemu u ateljeu slikara Georgija Jakulova gdje je ona izvodila svoju tačku, ples sa šalom pa do priča kako je slavna balerina znala svega desetak riječi na ruskom jeziku, a Jesenjin isto toliko na engleskom. Da ljubav ne mari za jezičke barijere, ali ni za godine, najbolji dokaz su upravo njih dvoje koji su postali jedan od najpoznatijih parova tog vremena.
“U jedan sat noću stigla je Isidora. Legla je na divan, a Jesenjin pored njenih nogu. Provukla je ruku kroz njegovu kosu i rekla ‘zlatna glava'”, opisao je Anatolij Mariengof susret pJesnika i balerine koji je predstavljao početak romanse koja je, prema nekim teorijama i jednom i drugom došla glave.
Osamnaest godina starija od svog izabranika, Isidora koja se približavala petoj deceniji, nije znala ništa o njegovoj pjesničkoj slavi.
Zabilježeno je da je balerina rođena 1877. godine, te da je od malih nogu bila upućena na umjetnost i književnost.
Čitala je dela Dikensa, Šekspira i mnogih drugih koji su obilježili evropsku literaturu, a prema zapisima iz autobiografije “Moj život” još u djetinjstvu razmišljala je o odlasku u inostranstvo.
Poslije neuspjeha u Njujorku, u Londonu je imala više sreće i počinje da nastupa na privatnim zabavama pred bogatima i stižu prve kritike u kojima su se nizale riječi hvale o balerini i njenim nastupima. U krug elite u Parizu uvodi je Šarl Hale i ona postaje predmet obožavanja dok se glas o njenoj slavi širi Evropom.
Plesna škola koju je otvorila u blizini Berlina zatvorena je zbog nedostatka finansijskih sredstava, a Isidora se otisnula na turneju Evropom, a kasnije i Amerikom.
Kako se navodi u bilješkama koje su sačuvane o slavnoj balerini, njeno dvoje djece zajedno sa dadiljom poginuli su u saobraćajnoj nesreći kad je automobil uletio u Senu i od te tragedije Isidora se nikad nije oporavila. U novom poglavlju njenog burnog umjetničkog i privatnog života našao se i Sergej Jesenjin, a veza koju su mnogi opisivali kao tešku bila je pomiješana s alkoholom, rastancima i svađama. Iako je izgledao kao da njihovoj ljubavi ništa ne može da stane na put, van granica Rusije Jesenjina nijesu prihvatali kao autentičnog umjetnika već kao “privezak” slavne balerine koja je stekla svetsku slavu, piše Nedjeljnik.
“Jesenjin se zaljubio ne u Isidoru Dankan, nego u njenu slavu, u njenu svetsku slavu. On se i oženio njenom slavom, a ne njom, ne postarijom, uveliko već i otežalom, ali još uvijek lijepom ženom sa ofarbanom kosom. Isidora je bila žena pronicljivog uma, jasnog, oštrog i hrabrog. U tu pedesetogodišnju ženu Jesenjin nikad nije bio zaljubljen“, zabilježio je dramaturg Mariengof.
Njegovo mišljenje ne dijeli pjesnik Sergej Gorodecki.
“Po svim mojim kasnijim utiscima, to je bila duboka uzajamna ljubav. Istina, Jesenjin nije bio toliko zaljubljen u samu Isidoru koliko u njenu slavu, ali uopšte nije bio manje zaljubljen nego što je on bio u stanju da se zaljubi. Uopšte, taj sektor je kod njega bio od manje važnosti. Žene nijesu igrale toliku značajnu ulogu u njegovom životu kao na primjer kod Bloka”, rekao je Gorodecki.
U braku Dankanove i Jesenjina sklopljenom 1922. javlja se razdor i nije bilo izvesno da će balerina i pjesnik ostati zajedno.
“Roman je bio pravi uragan i tako kratak kao i komunistički idealizam Dankanove“, opisao je slikar Jurij Anekov vezu balerine i pesnika.
Jesenjinov život okončan je 28. decembra 1925. godine i do danas javnost ne zna šta se zaista desilo sa slavnim pjesnikom u hotelu “Angleter” u Lenjingradu.
Zvanična verzija bila je da je riječ o samoubistvu iako brojni dokazi ukazuju na to da pjesnik nije sebi oduzeo život.
Isidora se teško suočila sa Jesenjinovom smrću, a dvije godine poslije kobnog događaja napisala je biografiju “Moj život”.
U septembru iste godine poginula je u nesreći kad se njen šal upleo u točak automobila, a njena životna priča ekranizovana je 1968. u filmu koji nosi njeno ime u režiji Karela Rajsa.
Video