Da bismo razumjeli zbog čega nam kosa sijedi, prvo moramo da znamo šta je to što čini da naša kosa raste i šta joj daje boju.

OD ČEGA SE SASTOJI

Boja kose rezultat je pigmenta poznatog kao melanin. Sačinjene od dve aminokiseline, ove pigmente proizvodi posebna grupa ćelija pod nazivom melanociti. One to čine kroz proces melanogeneze. Melanociti se nalaze širom naših tijela i melanin koji proizvode daje boju našoj koži, kosi i očima. Melanociti koji su odgovorni za boju kose nalaze se u mehurima folikula dlake.

Iako postoji širok spektar boja kose i kože, postoje samo dva glavna tipa melanina – eumelanin je ono što proizvodi tamne braon i crne boje, dok feomelanin proizvodi crvenkaste i žućkaste. Kako se ove ćelije spajaju, tako nastaje boja naše kose. Još uvijek nije potpuno poznato šta je to što čini da se melanociti spajaju na način na koji se spajaju da bi činili određenu boju kose svakog pojedinca.

UZROCI

Jedan od najčešćih razloga koji ljudima prvo padne na pamet je prirodno bijeljenje koje se dešava dok starimo. Kako starimo naši melanociti postaju neaktivni, ali su još uvijek prisutni. Što smo stariji, broj melanocita se smanjuje. Rezultat je sve manje i manje melanina, do trenutka kada ih više nema. Zbog toga polako sijedimo, a onda naša kosa postane potpuno bijela na zalasku naših života.

U februaru 2005. godine naučnici sa Harvarda su predočili teoriju vezanu za to zašto se broj melanocita smanjuje kako starimo. Otkrili su da problem leži u radu matičnih ćelija melanocita. Te ćelije prestaju da proizvode adekvatan broj melanocita za zadržavanje boje. U 2009. godini naučnici iz Evrope otkrili su drugi doprinoseći faktor. Otkrili su da folikule dlake proizvode malu količinu vodonik-peroksida. Obično tako mala količina vodonik-peroksida je razložena enzimom pod imenom katalaza.

Dok starimo, proizvodnja katalaze se smanjuje, a rezultat je gomilanje vodonik-peroksida, što blokira proizvodnju melanina u melanocitima.

Postoji još nekoliko drugih stvari koje uzrokuju da nam kosa osijedi. Tačan posredan faktor između njih nije još uvijek poznat. Neki u njih ubrajaju: genetske defekte, abnormalnu proizvodnju hormona kao u slučaju iznenadnog ili hroničnog stresa, abnormalnu distribuciju melanina, klimatske faktore i dr.

ZAŠTO STRES UTIČE NA BOJU KOSE?

Hemičar i dobitnik Nobelove nagrade iz hemije 2012. godine, Robert Lefkovic predvodio je 2011. godine grupu istraživača koji su otkrili mehanizam koji može da objasni zašto stres utiče na kosu da nam sijedi. Obično je oslobađanje ovih neurotransmitera kratkotrajno i ima veoma veliku korist – sposobnost da se pobjegne od lava koji nas juri ili izbjegnu nadolazeća kola, na primjer.

Međutim, dugoročna proizvodnja ovih neurotransmitera može uzrokovati štetu u lancu DNK. Ta šteta uzrokuje starenje, razvoj tumora, pobačaje, psihijatrijska oboljenja i bijeljenje kose. Vreme i brzina kojom ćemo osijedeti variraju. One su određene mnogim, ako ne i svim, pobrojanim faktorima. Naša genetska predispozicija, izloženost hemikalijama i nivo hroničnog stresa tokom života su samo neki od njih.

Izvor: National Geographic Srbija