Svjetski trend pušenja nargile-šiše sve je popularniji i kod nas, pa se nargila konzumira nesmetano u mnogi kafićima u Crnog Gori. Mladi, čaki i oni ispod 18 godina tokom dana, a posebno u noćnom provodu uz alkohol naruče i nargilu koju najčečešće dijele. Povoljna cijena od 15 eura pa na više, još je jedan razloga popularnosti, ali ono što mnogi ne znaju je sama štetnost šiše.

“Jedna šiša jednaka je 20 popušenih cigareta, što znači da ako djeca jedan sat puše nargilu, to je kao sto i više popušenih cigareta”, objašnjava naša sagovornica prof.dr Agima Ljaljević, direktorica Centra za promociju zdravlja u Institutu za javno zdravlje i nacionalna koordinatorka za kontrolu duvana. Zbog brojnih štetnih dejstava nargila je svrstana u zabranjeno sredstvo i definisane su sankcije za prekršitelje takvih zakonskih propisa, koje će biti regulisane kod nas u narednom periodu.

Popularna unazad par godina, posebno među mladima, konzumacija nargile dovela je do toga da u mnogim kafićima u Glavnom gradu možete nesmetano naručiti istu bez obzira da li ste punoljetni ili ne. 

Mnogi konzumenti zapravo o pomenutoj vodenoj luli ne znaju mnogo, osim da je svuda popularna i da je trendu ako se na društvenim mrežama slikate i snimate kako pušite nargilu. Šta je zapravo nargila i koliko je opasna konzumacije odgovara naša sagovornica.
“Nargila, šiša (shisha), hookah, ili hubbly-bubbly je orijentalna vodena lula, koja ima dugačko savitljivo crijevo putem kojeg do konzumenta dolazi ohlađen duvanski dim koji je aromatiziran dodatkom nekog suvog voća ili aromama nekih biljaka. Vjeruje se da je nargila izvorno nastala u Indiji, a poslije prenesena u arapske zemlje i Tursku. Sve češće je prisutna upotreba među mladima, zbog čega se intezivno raspravlja o opasnostima ove upotrebe, jer su istraživanja potvrdila da su efekti dima od tamnog duvana i karbon monoksida prisutniji prlikom konzumiranja nargila nego cigareta. Svjetska zdravstvena organizacija kaže da je jedna šiša jednaka 20 popušenih cigareta, što znači da ako djeca jedan sat puše nargilu, to je kao sto i više popušenih cigareta. Naime, potvrđeni su štetni uticaji nargila, prevashodno na sistem organa za disanje i nervni sistem, ali i na sve ostale”, kaže Ljaljević.

Ono što dodatno zabrinjava jeste način na koji pušenje nargile utiče na pluća, ali i stvaranje zavisnosti kao kod bilo kog drugog poroka. Evo i na koji način dim djeluje na naš organizam.

“Duvanski dim iz nargila dovodi do proširenja plućnih alveola, smanjuje elastičnost njihovih zidova, što uslovljava restrikciju plućne funkcije, a time i umanjenje ventilacione spsobnosti, kao i duže zadržavanje otrovnih materija u plućnim alveolama. Zbog navedenih uticaja, smanjuje se otpornost organizma, usljed čega organizam postaje podložan djelovanju različitih uzročnika bolesti.

Efekti nargila na zdravlje su povezani sa dužinom i frekfencijom korišćenja, a posebno su intezivni kod mladih, jer se oni nalaze u razvojnom dobu. Ukoliko se nargile uzimaju tokom dužeg vremenskog perioda, dovode do stvaranja zavisnosti, te prestanak uzimanja uzrokuje apstinencijlne simptome”, ističe prof.dr.

Mladi u želji da budu u trendu i da “porastu” prije vremena, a mislimo na one koji imaju ispod 18 godina ne razmišljaju da to što dijele nargilu, a često se desi da ih bude preko četvoro, može biti kobno po njihov organizam. Upravo pri naručivanju nargile podrazumijeva se da je neće konzumirati manje od dvije osobe. U zavisnosti od sastava, arome, zavisi i cijena koja je najčeće od 10 eura pa do 20, dok je tokom ljetnjih mjeseci na našem prmorju ta cijena i do 45 eura. Sve zavisi od mjesta gdje je naručite da li je ekskluzivnije mjesto ili ne.

O riziku prenošenja tuberkuloze i hepatitisa, niko ne misli, ponajmanje kada šiša “udari na mozak”…

“Postoji rizik prenošenja infekcije zbog istovremenog korišćenja više konzumenata, a dodatno postoji opasnost od pada otpornosti organizma, zbog čega postoji rizik od pojave infekcije, kao što je tuberkuloza i druge. O opasnostima je neophodno informisati i edukovati populaciju kontinuirano, a posebno mlade kroz specifične programe namijenjene ovoj posebno osjetljivoj populacionoj grupi”.

Nigdje ne stoji upozorenje na opasnost konzumiranja nargile kao što je to istaknuto na kutijama cigareta. Upravo zbog svih navedenih detalja postavlja se pitanje da li postoji zakonska regulativa ne bi li se ovaj vid konzumacije stavio pod određenom kontrolom.

“Osnovni sastav nargile je duvan, zato je treba zabraniti maloljetnim licima, u skladu sa pozitivnim zakonskim propisima, čime bi se smanjile zdravstvene štete kod mladih. U sastavu novog Zakona o ograničenju upotrebe duvanskih proizvoda, koji treba biti usvojen u nekoliko narednih mjeseci, nargila je svrstana u zabranjeno sredstvo i definisane su sankcije za prekršitelje takvih zakonskih propisa”, kaže Ljaljević.

Nezavisno od toga da li ste maloljetni ili ne konzumaciju nargile svakao je štetna po organizam. Ukoliko birate ukuse koje naručujuete gledajte da budu na bazi voća jer imaju manje štetno dejstvo od aromatičnih biljaka. 

M.Ivanović

Foto: Medical News Today