Nakon praznika obično posežemo za dijetama, jer smo sebi dali malo oduška, a one zdrave dijete uvijek su najbolji izbor za skidanje kilograma. Mediteranska ishrana je postala sveti gral zdrave ishrane, ali se u poslednje vrijeme sve češće govori i o nordijskoj dijeti. Ovaj plan ishrane je zasnovan na kulturama stanovnika nordijskih zemalja Danske, Finske, Islanda, Norveške i Švedske. Veoma je slična mediteranskoj ishrani, ali promoviše nekoliko ključnih razlika. Šta je nordijska dijeta?

Poznata i kao skandinavska dijeta, nordijska dijeta se fokusira na sezonsku, neprerađenu hranu. Prvi put se pojavila kao zvanični plan ishrane 2012. godine kada je Univerzitet Kembridž objavio rezultate studije koje su definisale smjernice za novu nordijsku dijetu. Ona je uključivala sledeća tri načela:

– više kalorija iz biljne hrane, a manje iz mesa

više hrane iz mora i jezera

– više hrane sa sela

Glavne namirnice nordijske dijete: 

– povrće (tamnozeleno lisnato povrće, svježi grašak i zelenilo, kupus, crni luk ili korijenasto povrće)

– mahunarke (pasulj, sočivo ili suvi pasulj)

– voće i bobičasto voće (borovnica, brusnica, jabuka, kruška, suva šljiva)

– orašasti plodovi i sjemenke (sjemenke suncokreta, orasi, sjemenke susama ili kesteni)

– cijela zrna (ovsene mekinje, musli, ječmeno brašno, raženi hljeb ili tjestenine od cijelog zrna)

– riba i morski plodovi (losos, haringa, oslić, štuka, skuša, iverak, som ili tuna)

– mliječni proizvodi s niskim sadržajem masti (sir, puter, fermentisano mlijeko ili jogurt)

– biljno ulje i masni namazi na bazi biljnog ulja (ulje repice)

“Nordijska ishrana je ishrana koja se fokusira na biljke, vlakna i morske plodove, što može izgledati slično mediteranskoj ishrani i često je upoređivana s njom”, objašnjava dijetetičarka Davn Mening za Best Life i navodi koje su glavne razlike. 

Glavne razlike su vrsta ulja; umjesto maslinovog ulja, naglašava se ulje uljane repice (kanole). Nordijska ishrana takođe uključuje više mliječnih proizvoda s niskim sadržajem masti, dok je mediteranska ishrana punija. Kao i mediteranska ishrana, nordijska ishrana uključuje vrlo malo jaja i živine i savjetuje da se smanji crveno meso ili prerađeno meso.

Koje su zdravstvene koristi nordijske ishrane?

Gubitak težine i antiinflamatorna svojstva

Izbegavanjem prerađene hrane, zasićenih masti, mesa s visokim sadržajem holesterola i dodatog šećera, praćenje nordijske ishrane može vamprirodno pomoći da smršate. Ali takođe može smanjiti upalu, za koju je pokazano da doprinosi povećanju tjelesne težine i mnogim hroničnim bolestima. Studija iz 2015. godine objavljena u časopisu “The American Journal of Clinical Nutrition” otkrila je da zdrava nordijska ishrana smanjuje ekspresiju inflamatornih gena u potkožnom masnom tkivu abdomena.

Niži holesterol i šećer u krvi

Nezavisno od gubitka težine, nordijska ishrana može pomoći u snižavanju holesterola i šećera u krvi, prema studiji iz 2022. godine objavljenoj u časopisu Clinical Nutrition.

“Grupa koja je bila na nordijskoj ishrani šest mjeseci postala je značajno zdravija, s nižim nivoom holesterola, nižim ukupnim nivoom zasićenih i nezasićenih masti u krvi i boljom regulacijom glukoze, u poređenju s kontrolnom grupom”, objasnio je autor studije Lars Ove Dragsted, istraživač i šef odjeljenja na Odjeljenju za ishranu, vježbanje i sport Univerziteta u Kopenhagenu. On i njegov tim pretpostavili su da su zdravstvene koristi posledica nezasićenih masnih kiselina iz ulja u nordijskoj ishrani. 

Poboljšano zdravlje crijeva

“Fermentisani mliječni proizvodi, poput skira i kefira, pružaju korisne probiotike za zdravlje crijeva, što zauzvrat podržava hormonsku ravnotežu”, objašnjava Braun.

Kefir je čak nazvan superhranom zbog svoje različite koncentracije zdravih crijevnih bakterija, koje su obilnije nego u običnom jogurtu.

Niži krvni pritisak

Još jedna studija, objavljena u časopisu Journal of Internal Medicine, pronašla je dokaze da praćenje nordijske ishrane poboljšava kardiovaskularno zdravlje, jer “poboljšava profil lipida u krvi i osjetljivost na insulin i snižava krvni pritisak na klinički relevantnim nivoima”.