Francuski umjetnik Marsel Dišan, dadaista, je ostao najviše zapamćen po tome što je, pod pseudonimom R. Mat, poslao pisoar nazvan “Fontana”, na izložbu Društva nezavisnih umetnika 1917., gdje je on sam bio član žirija. Tim postupkom on je izmislio tzv. ready made umjetnost, koja je krajem 20. veka postala naročito popularna. Evo šta je sada izmislio i odlučio da unovči!
Poznat po svojoj duhovitoj umjetnosti upustio se hrabro u izazov da jednu od najpoznatijih umjetničkih djela Leonarda da Vinčija, reprodukciju slike Mona Lize dočara na svojstven način – nacrtavši joj bradu i brkove. Pored ovog, još 8 drugih autorovih radova našlo se na aukcijskoj prodaji u kući Sotheby's u Parizu.
Kada su 1917. godine Sjedinjene Države ušle u Prvi svetski rat, Dišan je otišao u Pariz, obnovio je veze sa dadaistima i tada je nastala njegova Đokonda (Mona Liza – prilog dadaističkom ruganju i gnijevu protiv kulture koja je, po njima, bila kriva jer nije sprečila užase Prvog svetskog rata. U „ready made” tvorevine spada i L.H.O.O.Q. koja je usledila 1919.- dvije godine posle Fontane.
To je reprodukcija Đokonde kojoj je Dišan docrtao brčiće i bradicu, koji su mogli sugerisati i transseksualnost, ali veća provokacija se nalazila u skraćenici naslova rada L.H.O.O.Q. – što je bilo u duhu onovremenog argoa („elle a chaud au cul” – što u slobodnom prevodu znači “ona je napaljena”).
Sa ovakvom obradom Đokonde izazvao je i veću provokaciju nego što je pisoar to uspio. U pitanju je dvostruko ruganje – Da Vinčiju (tj. ideji genija) i kultnoj slici visoke umetnosti, kao i ukusu i „uzvišenoj poruci” umetnosti i umetnika.
Predviđena cijena ove slike bila je između 400.000 i 600.000 dolara međutim slika je ipak prodata po cijeni od 750.000 dolara.
Preporučeno
Za Mona Lizu sa brkovima i bradom, stvarno je previše.
Video