Video
Dok se očekuje da u narednim danima budu otvorene finansijske ponude za nastavak gradnje dionice autoputa od Mateševa do Andijevice, ASP je istakla da ukupna cijena prve dionice uključuje sve građevinske radove, četiri vrste nadzora, eksproprijaciju, kamate i naknade po kreditima, kao i fiskalna oslobođenja.
,,Ova oslobođenja podrazumijevaju izuzimanje od PDV-a, carine, poreza i doprinosa na zarade stranaca angažovanih na izgradnji, te povraćaj dijela akciza na gorivo”, kažu u ASP.
U saopštenju dodaju da su glavni i naknadni građevinski radovi iznosili 881,5 miliona eura.
,,U naknadne radove uračunati su troškovi napajanja strujom gradilišta, izgradnja petlje Smokovac, vodosnabdijevanje, kablovska kanalizacija, sistem snabdijevanja strujom dionice, kao i rekonstrukcija prilazne saobraćajnice ka Kolašinu”, napominju u ASP.
Podsjećaju da je Ugovor sa kineskom kompanijom China Road and Bridge Corporation (CRBC) zaključen je 2014. godine za 809 miliona eura, kasnije korigovan na 801 milion, uz rok završetka od četiri godine. Radovi su, dodaju, međutim, kasnili više od tri godine, a dionica je svečano puštena u promet u julu 2022.
Četiri vrste nadzora, koje su se preklapale i prema ASP nepotrebno preplaćivale, koštale su preko 30 miliona eura.
,,U pitanju su međunarodni konzorcijum Ingerop Geodata, dvije državne ekspertske komisije, posebna jedinica pri državnoj kompaniji Monteput i posebna implementaciona jedinica Ministarstva saobraćaja. Za eksproprijaciju prve dionice izdvojeno je oko 22 miliona eura, dok su izdaci za kamate, obradu kredita i naknade za nepovučena sredstva iznosili preko 80 miliona eura. Kredit u iznosu od 944 miliona američkih dolara zaključen je sa kineskom EXIM bankom, uz dvostruko hedžovanje zbog valutnog rizika”, ističu u ASP.
Ukupna fiskalna oslobođenja premašila su 266 miliona eura, uključujući oslobođenja od poreza i doprinosa za strane radnike (preko 36 miliona eura).
ASP je ukazala da su u isto vrijeme kineski radnici CRBC primali značajno više plate od domaće prosječne zarade – 2018. godine prosječna plata kod CRBC iznosila je 5.500 eura, dok je prosječna zarada u Crnoj Gori bila 770 eura, a top menadžeri zarađivali i do 45.000 eura mjesečno.
,,Zakonom o autoputu predviđena su i oslobođenja od plaćanja koncesione naknade za tehnički građevinski kamen, ali detalji o količini i vrijednosti kamena nisu javno objavljeni”, naglašeno je u saopštenju.
Preporučeno
ASP je upozorila da će prihod od naplate putarine na prvoj dionici verovatno biti dovoljan samo za redovno održavanje autoputa, što postavlja pitanja o efikasnosti i ekonomičnosti cijelog projekta.
