Video
Na 112. sjednici Vlade usvojene su izmjene Zakona o finansiranju lokalne samouprave i Zakona o koncesijama, kojima se suštinski ukida dosadašnje zakonsko pravo Tivta i Zete da zadrže veći dio koncesionih prihoda aerodroma na svojoj teritoriji. Do sada je 70 odsto ukupne koncesione naknade i fiksne i varijabilne pripadalo lokalnim zajednicama, ali izmjenama tog modela ovaj princip je u potpunosti ukinut.
U tenderskom postupku za davanje aerodroma Crne Gore pod koncesiju, južnokorejska kompanija Incheon International Airport Corporation rangirana je kao prvorangirani ponuđač. Njihova ponuda obuhvatala je fiksnu koncesionu naknadu od 100 miliona eura, uz varijabilni dio od 35 odsto godišnjeg prihoda aerodroma. Upravo taj varijabilni dio bio je ključni finansijski parametar koji je, prema važećem zakonu, trebalo da donese značajne prihode lokalnim samoupravama.
Pored finansijskih uslova, Incheonova ponuda obuhvata i ideju strateškog razvoja infrastrukture aerodroma kroz dugoročne investicije i jačanje kapaciteta oba objekta, sa ciljem da Crna Gora postane regionalni centar vazdušnog saobraćaja. Incheon je predložio i različite inicijative za modernizaciju terminala, unapređenje usluga, kao i povezivanje sa lukama i drugim transportnim sistemima, uz fokus na efikasnost i rast putničkog i teretnog saobraćaja kroz crnogorske aerodrome.
Prema projekcijama njihove ponude za koncesiju na period od 30 godina, uz godišnji rast broja putnika od pet odsto, opštinama Tivat i Zeta bi po ranijem zakonskom rješenju pripalo oko 667 miliona eura po osnovu varijabilne koncesione naknade, kao i dodatnih oko 70 miliona eura iz fiksne naknade. Ukupan iznos budućih prihoda za ove dvije opštine iznosio bi približno 737 miliona eura.
Novi zakonski okvir sad taj princip briše. Cjelokupna koncesiona naknada i fiksna i varijabilna, sada se usmjerava direktno u državni budžet, dok opštinama formalno i suštinski ne ostaje nijedan euro garantovanog prihoda.
Vlada ovu odluku pokušava da ublaži narativom o „namjenskim prihodima“, uz obećanja da će se dio sredstava vraćati lokalnim zajednicama kroz infrastrukturne projekte. U praksi, to znači da se opštinama prvo oduzima zakonsko pravo na sopstvene prihode, a zatim im se obećava povrat dijela tog novca pod uslovima koje određuje centralna vlast. Istovremeno, Tivat i Zeta se faktički izbacuju iz redovnog kapitalnog budžeta države, jer će se voditi kao opštine koje već imaju posebnu pomoć.
OTPOR SA LOKALNOG NIVOA
Iz lokalnih samouprava stižu jasne poruke da na ovakav model neće pristati.
Iz Opštine Tivat poručuju da ne prihvataju smanjenje udjela u koncesionoj naknadi i da lokalna vlast nije bila informisana o razlozima ni posljedicama izmjena zakona. Kako su naveli, sredstva od aerodroma predstavljaju ključni osnov za planiranje i realizaciju lokalnih projekata – od komunalne i saobraćajne infrastrukture do obrazovanja i zaštite životne sredine.
Za razliku od Opštine Tivat iz Opštine Zeta su bili oštriji pozivajući na proteste, ako se ne odustane od koncesije.
Ta opština je zatražila od premijera Milojka Spajića da odustane od davanja aerodroma pod koncesiju, upozoravajući da novi zakonski okvir predstavlja direktan udar na fiskalnu stabilnost najmlađe crnogorske opštine. U suprotnom, najavljeni su protesti i okupljanja građana.
Iz Opštine Zete saopšteno je da je jučerašnjim utvrđivanjem Predloga zakona o izmjeni Zakona o finansiranju lokalne samouprave, Vlada Crne Gore izvršila direktan udar na opštine Zeta i Tivat na čijoj teritoriji se nalaze aerodromi.
Ovakav predlog zakona, prema njihovom mišljenju, nije nikakvo iznenađenje s obzirom na ranije odluke koje su direktno usmjerene protiv interese Zete, te da predstavlja još jedan u nizu zakona kojim se želi usporiti rast i razvoj najmlađe opštine.
Sve u cilju, kako ističu “disciplinovanja naše opštine koje je započelo sramnom policijskom akcijom u Botunu krajem godine”.
PARADOKS
Iako je Vlada izmjenila Zakon o lokalnim samouprava ukidajući koncesiju za Opštine Tivat i Zetu, paradoksalno je to da je Vlada povukla taj potez iako formalno odluka o najboljem ponuđaču za dodjelu koncesije za Aerodrome Crne Gore nije donešena.
Uprkos značaju projekta, Vlada Crne Gore i dalje ne saopštava u kojoj je fazi postupak davanja Aerodroma Crne Gore pod koncesiju. Tender je završen još prije više vremena i Incheon je rangiran kao prvi ponuđač, ali zvaničnih informacija o konačnoj odluci i dalje nema.
Vlada Crne Gore nije odgovorila ni na pitanja portala Standard kada će odluka biti donešena i u kojoj je fazi cijeli postupak, sada kad je doskorašanj ministarka Maja Vukićević podnijela ostavaku na tu funkciju.
Osim imenovanja ministra pomorstva na mjeto koordinatora Ministarstva saobraćaja Filipa Radulovića, Vlada se nije oglašavala.
Njihova jedina rekacija uslijedila je nakon prozivki predsjednika DNP-a Milana Kneževića da je posao koncesije za Aerodrome Crne Gore već dodjeljen kompaniji Incheon, te da je neko uzeo novac, kako bi ta firma iz Južne Koreje dobila posao.
Da trenutno Vlada konfuzija oko priče sa koncesijama ACG, najbolje pokazuje njihova reakcija u kojoj odbacuju navode Kneževića kao neistinite, te navode da još čekaju izvještaje i zaključke Ministarstva saobraćaja, kako bi se odluka o koncesijama finalizovala.
Imajući sve ovo u vidu postavlja se pitanje zašto je onda Vlada odlučila da mijenja Zakon o lokalnim samouprava i to isključivo u dijelu koncesionih naknada za Opštine Zeta i Tivat, kad ni sama još ne zna što će se sa tim istim koncesijama desiti.
Preporučeno
