Video
“Primjedbe, predlozi i sugestije se tiču prava osoba s invaliditetom (OSI) na produženo roditeljsko i očinsko odsustvo, zabrane raskida ugovora o radu s OSI od strane poslodavca i garantovanja većeg iznosa otpremnine OSI kojima se stepen invaliditeta povećao tokom zaposlenja kod poslodavca od koga dobijaju otkaz”, navode iz NVO I MI Boke.
Nacrt Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o radu je izrađen radi usklađivanja sa Direktivom EU 2019/1158 o ravnoteži između poslovnog i privatnog života roditelja i pružaoca njege, te propisuje očinsko odsustvo u trajanju od 10 ili 70 dana od rođenja djeteta i roditeljsko odsustvo za oba roditelja u trajanju od dva mjeseca. Međutim, ovaj Nacrt Zakona ne propisuje nijednu posebnu mjeru za postizanje ravnoteže između poslovnog i privatnog života OSI koje su roditelji.
“Zbog toga je I MI Boke predložila da se Nacrtom Zakona propiše da, u slučaju kada je jedan od roditelja OSI roditeljsko odsustvo može trajati do tri godine od dana rođenja djeteta, što je za dvije godine duže nego kod roditelja bez invaliditeta. Takođe, predloženo je da očevi s invaliditetom, očevi kojima se rodi dijete s invaliditetom i oni čija supruga ili partnerka ima invaliditet, imaju pravo na očinsko odsustsvo u trajanju od 70 dana, kao što je već predviđeno za očeve kojima se istovremeno rodi dvoje ili više djece”, navode u saopštenju.
Zakon o radu zabranjuje poslodavcima da raskinu ugovore o radu sa samohranim roditeljima koji imaju dijete do sedam godina života ili dijete s invaliditetom, kao i sa roditeljima koji ostvaruju pravo na porodiljsko, roditeljsko, očinsko i drugo odsustvo radi njege i brige o djetetu, u slučaju da oni/e ispunjavaju obaveze u skladu sa zakonom, kolektivnim ugovorom i ugovorom o radu. Iako ovaj Zakon članom 118 garantuje posebnu zaštitu OSI, ova zabrana raskida ugovora o radu nije propisana i za ovu grupu.
“Zbog toga je I MI Boke predložila da se Nacrtom Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o radu zabrana poslodavcima da raskinu ugovor o radu propiše i u slučaju kada OSI ispunjavaju svoje radne obaveze. Takođe, I MI Boke je predložila da, osim OSI sa najmanje 50% invaliditeta, koji je nastao tokom rada kod poslodavca koji više nema potrebu za njihovim radom, pravo na uvećanu otpremninu u odnosu na osobe bez invaliditeta imaju i OSI kod kojih je došlo do povećanja stepena invaliditeta tokom rada kod poslodavca koji ne može da ih rasporedi na odgovarajuće radno mjesto”, navode u saopštenju.
Nadamo se da će Ministarstvo rada i socijalnog staranja usvojiti Primjedbe, predloge i sugestije I MI Boke i uvrstiti ih u konačan tekst Predloga Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o radu.
“Na taj način bi se omogućila zaštita OSI, koje redovno izvršavaju svoje radne obaveze od otkaza, a u slučaju kada ih poslodavac ne može rasporediti na odgovarajuće radno mjesto imao bi obavezu da im isplati odgovarajući iznos otpremnine. Dodatno, OSI bi se podstakle da se ostvare u ulozi roditelja produženim trajanjem roditeljskog odsustva, a očevi bi sa svoje strane mogli pružiti njegu i brigu o svojoj djeci s invaliditetom, ili bi kao očevi s invaliditetom ili muževi i partneri majke s invaliditetom imali više vremena da se brinu o djetetu tokom produženog očinskog odsustva”, navode u saopštenju.
Preporučeno
Ove Primjedbe, predlozi i sugestije su izrađene u okviru projekta „Krajnje vrijeme za unaprjeđenje ljudskih prava OSI”, koji je podržan kroz subgranting program u okviru projekta „U pravo vrijeme – Podrška zaštitnicima/ama ljudskih prava i OCD u oblasti promocije ljudskih prava i razvoja demokratske političke kulture”, koji realizuju nevladine organizacije Juventas, Help – Hilfe zur Selbsthilfe, Centar za monitoring i istraživanje – CeMi, Kvir Montenegro i Otvoreni centar Bona fide, finansira Delegacija Evropske unije kroz program Evropski instrument za demokratiju i ljudska prava za Crnu Goru 2022 (EIDHR) – ctr. 438-535, a kofinansira Ministarstvo javne uprave. Stavovi u ovim Primjedbama, predlozima i sugestijama ne predstavljaju stavove Konzorcijuma koji realizuje projekat niti finansijera i kofinansijera.
