Video
Prema Eurostatovim indeksima nivoa cijena, cijene hrane i bezalkoholnih pića u Crnoj Gori iznose oko 84–87 odsto prosjeka EU, gdje je prosjek EU postavljen na vrijednost 100. Drugim riječima, osnovne namirnice u Crnoj Gori su svega 13 do 16 odsto jeftinije nego u prosječnoj državi Evropske unije.
To znači da su police u crnogorskim prodavnicama, barem kada je hrana u pitanju, već vrlo blizu evropskih, ali se isto ne može reći za plate.
PLATE NA TREĆINU EVROPSKOG PROSJEKA
Dok su cijene hrane blizu evropskih, zarade su višestruko niže. Prosječna neto plata u Crnoj Gori danas iznosi nešto više od 1.000 eura, dok se prosječna bruto plata kreće oko 1.200 eura.
Za poređenje, prema podacima Eurostata, prosječna bruto plata u Evropskoj uniji iznosi oko 3.200–3.300 eura mjesečno. To znači da je prosječna plata u Crnoj Gori tek oko 35–40 odsto EU prosjeka.
Jednostavno rečeno građanin Crne Gore zarađuje otprilike tri puta manje od prosječnog radnika u EU, ali hranu plaća prilibližno isto.
GDJE NESTAJE RAZLIKA?
Na prvi pogled, moglo bi se reći da niže cijene ukupno ipak donekle ublažavaju jaz u platama. Eurostat navodi da su ukupne potrošačke cijene u Crnoj Gori oko 63 odsto EU prosjeka. Međutim, problem je u strukturi potrošnje.
Hrana čini znatno veći dio mjesečnih izdataka prosječnog crnogorskog domaćinstva nego što je to slučaj u EU. Dok evropska domaćinstva, sa višim primanjima, veći dio prihoda troše na usluge, štednju ili kvalitet života, u Crnoj Gori se veliki dio plate troši na osnovne namirnice.
U takvim uslovima, čak i relativno mala razlika u cijenama hrane ima veliki uticaj na životni standard.
PLATE NE PRATE CIJENE
Ovakav odnos cijena i plata stvara osjećaj „skupe države sa jeftinim platama“. Iako su nominalno cijene niže nego u EU, kupovna moć građana Crne Gore ostaje znatno slabija, jer pad plata u odnosu na EU daleko nadmašuje pad cijena.
U praksi to znači da prosječan građanin EU, nakon što plati hranu i osnovne troškove, ima znatno više raspoloživog dohotka nego prosječan građanin Crne Gore, iako često kupuju slične proizvode po sličnim cijenama.
Podaci Eurostata jasno pokazuju da se Crna Gora po cijenama hrane približila Evropi, ali po platama još nije.
Preporučeno
Dokle god rast zarada ne bude pratio rast cijena i produktivnosti, razlika u životnom standardu između Crne Gore i Evropske unije ostaće duboka, bez obzira na to što su etikete u prodavnicama sve sličnije onima u EU.
