Morgado je rekao da će sredstva biti na raspolaganju crnogorskim malim i srednjim preduzećima u obliku povoljnijih zajmova, koji su presudni u vrijeme kada se većina bori sa likvidnošću,
Sa implementacijom paketa “Tim Evropa“ i vlastitim inicijativama u EIB, istakao je da je siguran da je ovo prvo u nizu sličnih partnerstava sa lokalnim komercijalnim bankama za podršku crnogorskoj ekonomiji. Erste banka saopštila je juče da je privela kraju pregovore sa EIB-om o kreditnoj liniji od 50 miliona eura.
Da li je Investiciono- razvojni fond Crne Gore tokom pandemije tražio dodatno kreditiranje? Koliko sredstava i pod kojim uslovima?
Investiciono- razvojni fond je partner EIB-a od svog osnivanja, sa prvim sporazumom, potpisanim između nas 2012. Sada smo stigli do četvrtog ugovora vrijednog 150 miliona eura. To se trenutno sprovodi i već je doprinijelo finansiranju 225 projekata u ukupnom iznosu od 100 miliona eura.
Ove investicije, koje su podstakla mala i srednja preduzeća ili srednje kompanije, u velikoj su mjeri pogodovale sektorima turizma, trgovine, proizvodnje, transporta i energetike, sa ukupno 950 radnih mjesta koja su stvorena ili sačuvana. Kao dio mjera EIB-a za odgovor na uticaj kovida-19 na mala i srednja preduzeća i, posebno teško pogođena poremećajima u lancu snabdijevanja i zbog zatvaranja, koje su odredile vlade, EIB će željeti da ubrza isplatu preostale kreditne linije.
Pored toga, nova kreditna linija mogla bi biti dostupna što je prije moguće kako bi se pomoglo IRF-u da podrži mala i srednja preduzeća i pruži adekvatnu podršku crnogorskoj ekonomiji.
Na osnovu kojeg mehanizma EIB djeluje u Crnoj Gori?
Evropska investiciona banka je vodeći međunarodni finansijer na Zapadnom Balkanu i dugogodišnji partner Crne Gore, jer djelujemo u EU zahvaljujući našem mandatu.
Blisko sarađujemo sa Evropskom komisijom, kombinujući naše kredite sa njihovim grantovima, kako bismo postigli optimalni paket finansiranja i maksimizirali uticaj EU sredstava na crnogorsku ekonomiju. EIB je u Crnoj Gori prisutna od 1977. godine i dodijelila je 737 miliona eura kredita u posljednjih deset godina. Infrastruktura (putevi i željeznica) i podrška malim i srednjim preduzećima bili su glavna područja njihove intervencije.
Imate li zahtjeve za finansijsku pomoć drugih zemalja u vrijeme pandemije i pod kojim uslovima odobravate kredite?
Da, bili smo u kontaktu sa klijentima iz javnog i privatnog sektora u EU i u više od 100 zemalja izvan EU. Zajedno pokušavamo da utvrdimo najefikasniji pristup za jačanje spremnosti javnog zdravstva i poslovne otpornosti. Naš brzi odgovor na ekonomske izazove izazvane kovidom- 19 biće prilagođen tako da odražava specifične potrebe javnog sektora i nove lokalne izazove jer se uticaj korona virusa i dalje razvija širom svijeta.
Kao što sam rekao, EIB će takođe pružiti tehničku pomoć i dijeliti ekspertizu da bi ojačao i povećao uticaj novih investicija. Moramo biti sigurni da će EU banka u potpunosti iskoristiti naše mogućnosti, znanje i ekspertizu kako bismo što više pomogli našim partnerima.
Da li imate poseban program pozajmice u odnosu na države članice EU i specifičan za zemlje kandidate?
Da, postoje različiti programi, jer se veličina i potrebe razlikuju od zemlje do zemlje. Do danas su različite evropske zemlje i EU otključale više od tri milijarde eura kako bi podržale evropske ekonomije u suzbijanju efekata kovida-19.
Evropska komisija najavila je ranije ovog mjeseca paket od 540 milijardi eura usmjeren na podršku radnim mjestima za Evropljane, evropske vlade i javni sektor i realnu ekonomiju. U okviru ovog paketa, EIB učestvuje kroz implementaciju garancijskog fonda u iznosu od 25 milijardi eura.
Ovaj garantni fond biće osnovan uglavnom sa doprinosom država članica EU i očekuje se da mobilizuje do 200 milijardi eura svježih investicija za evropska mala i srednja preduzeća i Mid- Caps. To je impresivan znak evropske solidarnosti u doba krize. Kao dio odgovora ,,Tim Evrope“, izvan Unije koji sam već napomenuo, Komisija je za zemlje širom svijeta odobrila još 15,6 milijardi eura paketa.
Ova sredstva su samo prvi odgovor, jer EU i pojedine zemlje članice mogu odobriti svoje dodatne pakete i programe podrške kako se situacija bude razvijala. Podrška iz ovog paketa biće dostupna regionima širom svijeta, od Pacifika do Afrike i Latinske Amerike i Zapadnog Balkana. Banka će predložiti niz izuzetnih mjera za podršku nacionalnim, regionalnim i lokalnim vlastima, kao i zdravstvenim vlastima, tako što će brzo obezbijediti dodatna sredstva.
Kao prioritet, investicijska podrška trebalo bi da slijedi utvrđene nacionalne strategije za pandemiju i spremnost u vanrednim situacijama. Kao što je već spomenuto, uspostavljaju se dva regionalna paketa za potrebe privatnog i javnog sektora Zapadnog Balkana. EIB će podržati zemlje kandidati poput Crne Gore sa novim zajmovima kao i sa ubrzanim pristupom već dogovorenim olakšicama. Sredstva dostupna iz postojećih programa mogu se alocirati i po potrebi preusmjeriti na mjesta gdje su ona najviše potrebna.
Crna Gora je snažan i pouzdan partner Evropskoj uniji i Evropskoj investicionoj banci. Ovo prijateljstvo će biti testirano i potvrđeno u ovim teškim vremenima i nadam se da će još više približiti EU i Crnu Goru.
Koji je odgovor EIB-a na pandemiju?
Neizmjerno smo ponosni na našu ulogu jednog od glavnih investitora u Crnoj Gori i na doprinos koji smo dali ubrzanju njenog pridruživanja EU. Kao direktan odgovor na pandemiju kovid-19, Evropska komisija najavila je paket od 15,6 milijardi eura za zemlje van EU. EIB je doprinijela sa 5,2 milijarde eura ovom paketu, dok je EK izdvojila 700 miliona eura za Zapadni Balkan, uključujući Crnu Goru, gdje su tri miliona eura direktno bila na raspolaganju za kupovinu zaštitne i medicinske opreme.
Komisija takođe blisko sarađuje sa međunarodnim finansijskim institucijama (IFI) i relevantnim finansijskim institucijama iz država članica EU kao ,,Tim Evropa“ kako bi pružila koordiniran odgovor za podršku realnoj ekonomiji, uključujući mala i srednja preduzeća, kao i za podršku likvidnosti bankarskog sektora.
Pored ovih inicijativa koje predvodi Komisija, EIB radi na svom paketu dodatnih finansiranja i mjera za rješavanje trenutne situacije. Odgovor EIB-a na kovid-19 usmjeravaće se na kombinaciju akcija na mnogim frontovima, uključujući brzo korišćenje programskih zajmova za rješavanje problema likvidnosti.
U kontekstu inicijative „Tim Evropa“, EIB može igrati veoma važnu ulogu u podsticanju ekonomija i povećanju zaposlenosti, kroz svoju ekspertizu u pružanju podrške ekonomijama u doba krize. Tačnije, EIB radi na dva projekta koji će biti na raspolaganju za šest država Zapadnog Balkana i koji će biti usmjereni i na privatni i na javni sektor.
Ovi programi pojazmica imaju za cilj da odgovore na hitne potrebe sistema zdravstvene zaštite i druge aktivnosti direktno povezanim sa izbijanjem bolesti, kao i za podršku ekonomskom oporavku, sa posebnim naglaskom na mala i srednja preduzeća. Sredstva iz tih projekata biće upućena lokalnim kompanijama putem komercijalnih banaka, nacionalnih promotivnih banaka i subjekata javnog sektora.
Preporučeno
Naša dobra saradnja sa partnerima u Crnoj Gori stvara dobru osnovu za efikasno sprovođenje paketa za odgovore i EIB se raduje očuvanju svog statusa jednog od glavnih investitora u Crnoj Gori i ključnog pokretača ekonomskog razvoja zemlje.
Video