Video
Morsko dobro je kao javno preduzeće koje djelatnost obavlja u cilju zaštite vitalnih interesa države, bilo u obavezi da realizuje zaključke Vlade prema svim korisnicima morskog dobra kako bi se umanjili negativni efekti pandemije na privredu, ali u odnosu na kompaniju Pomorski saobraćaj nije postupalo u skladu sa načelima savjesnosti, poštenja, dužnosti saradnje i dužne pažnje.
To se navodi u prvostepenoj presudi sutkinje Privrednog suda Radmile Perović u korist Pomorskog saobraćaja, kojom je odbijen tužbeni zahtjev Morskog dobra da im isplate 50,7 hiljada eura. U tužbi su tvrdili da je ovaj bivši koncesionar trajektne linije Kamenari-Lepetane samoinicijativno smanjivao mjesečne naknade na pola, a da na to nijesu imali pravo, jer nijesu potpisali aneks Ugovora o korišćenju morskog dobra, odnosno pristaništa na Kamenarima i u Lepetanima.
Sutkinja Perović ukazuje da je Morsko dobro, umjesto da naknadu obračunava u skladu sa odlukom Vlade odnosno u iznosu od 50 odsto ugovorenog, fakturisao kompletan iznos.
“Činjenica da među parničnim strankama nije zaključen aneks ugovora kojim bi se umanjila naknada za korišćenje morskog dobra u skladu sa odlukama Vlade i Upravnog odbora Morskog dobra, nije od uticaja na drugačiju odluku suda. Pomorski saobraćaj, kao privrednik koji je imao zaključen ugovor, imao je legitimno očekivanje da će Morsko dobro, kao javno preduzeće u većinskom vlasništvu države, sprovesti svoju i odluku Vlade i naknada umanjiti za 50 odsto od ugovorene naknade” navodi se u presudi.
Sud ukazuje da je Morsko dobro od jula do decembra 2020. godine fakturisalo Pomorskom saobraćaju polovinu naknade, što je ova kompanija izmirivala, a da je naknadno, krajem januara 2021. godine za iste te mjesece fakturisao drugu polovinu. Nakon toga, preostalih pola godine, Morsko dobro je nastavilo da fakturiše naknade u punom iznosu, a Pomorski nastavio da plaća, ali polovinu tog iznosa.
“Iz toga proizilazi da je Morsko dobro do kraja 2020. godine realizovalo mjere Vlade iako se Pomorskim saobraćajem nije zaključilo aneks, zbog čega ova kompanija nije imala razloga da podnosi bilo kakvu inicijativu za zaključenje aneksa kojim bi se naknada umanjila. Sud je cijenio neosnovanim navode Morskog dobra da je pozivao Pomorski saobraćaj na zaključenje aneksa, što su odbili, jer tužilac to nije dokazao, iako je teret dokazivanja bio na njemu” navodi se u prvostepenoj presudi.
U presudi se navodi da je Morsko dobro u cilju zaštite javnog interesa i očuvanja privredne djelatnosti bilo u obavezi da sprovede odluku Vlade.
“Morsko dobro je bilo u obavezi da u međusobnoj saradnji na valjan način upozna Pomorski saobraćaj sa obavezom zaključenja aneksa kojim bi se umanjila naknada, pa kako tužilac nije dokazao da je postupio na taj način, postupio je protivno načelu savjesnosti i poštenja, a ispostavljanjem računa u iznosu od 100 posto ugovorene naknade za period kada je privredna djelatnost bila ugrožena zbog pandemije i pored činjenice da je Vlada kontinuirano donosila mjere za ublažavanje negativnih efekata, nije se uzdržao od postupka kojim se otežava izvršenje obaveze tuženog, čime je postupio protivno načelu dužne pažnje iz člana 11 Zakona o obligacionim odnosima” navodi se u presudi Radmile Perović.
Tokom postupka je utvrđeno da je Morsko dobro u dva navrata, pod istim brojem i datumom uputilo dva različita dokumenta – odluke o odbijanju prigovora od 24.5.2021. godine. U prvoj odluci, koja nema obrazloženja, stoji da se prigovor odbija te da je finasijska služba zadužena da mjesečno obračunava naknadu bez umanjenja. U drugoj odluci, koja je Pomorskom saobraćaju dostavljen početkom jula 2022. godine, osim istog zaduženja finansijsko službi, dodato je obrazloženje u kom se navodi da je prigovor neosnovan jer nije zaključen aneks.
Vlada je prvobitno u julu 2020, a onda i krajem januara 2021. godine u cilju podrške privredi i građanima, na prijedlog Ministarstva ekonomskog razvoja, donijela mjere kojima je, između ostalog, zadužila Morsko dobro da umanji godišnje naknade za korišćenje morskog dobra, što je potvrdilo i Morsko dobro kroz zaključke Upravnog odbora.
Preporučeno
Imajući u vidu da je riječ o prvostepenoj presudi, Morsko dobro ima pravo žalbe Apelacionom sudu. U slučaju da postane pravosnažna, ovo državno preduzeće imaće obavezu da plati sudske troškove od 3,6 hiljada eura.
