Video
Vojska Crne Gore je, shodno njenim aktivnostima, 14. oktobra najavila da će na crnogorskoj planini Sinjajevini održati vojnu vježbu u periodu od 19. do 23. oktobra. Istovremeno su se u dijelu javnosti povele polemike o potencijalnom ugrožavanju životne sredine, koju bi moglo izazvati gađanje iz minobacača 82mm i 120mm. U saopštenju koje je ranije objavilo Ministarstvo odbrane navodeno je da su svi mediji i zainteresovane nevladine organizacije koje se bave zaštitom životne sredine pozvani da prisustvuju vježbi 22. oktobra.
Ubrzo po objavljivanju vijesti o održavanju vojne vježbe brojni eko-aktivisti, predstavnici nevladinih organizacija, a prije svih članovi Građanske inicijative Sačuvajno Sinjajevinu započeli su mirni protest koji je uključio i kampovanje na lokalitetu održavanja vježbi. Jedan dio aktivista, predstavnika zelenih organizacija i mještana izašao je na planinu već 16. oktobra i u trenutku pisanja teksta još su tamo. I blokada puta bila je vid nezadovoljstva zbog najave održavanja vježbe.
S druge strane, ministar odbrane Predrag Bošković istakao je da su sve relevantne studije u Crnoj Gori i regionu potvrdile da taj tip vojnih vježbi sa takvim naoružanjem i takvom municijom ne može da uruši ili oteža bilo kakvu ekološku situacju na tom lokalitetu. Ipak, nakon pritiska javnosti i medija, iz Ministarstva odbrane su 21. oktobra saopštili da se vježba odgađa do daljnjeg.
Lavina senzacionalističkih i patetičnih naslova na portalima
Vijest o održavanju vježbe našla se na udarnim stranama srbijanskih portala, koji su se utrkivali u objavama i senzacionalističkim naslovima. Iako su u tekstovima uglavnom prenošene činjenice i izjave aktivista ili zvaničnika Crne Gore, klikbejt naslovi su sugerisali stanje ratne napetosti na Sinjajevini: DIGLA SE KUKA I MOTIKA! Rat za Sinjajevinu se nastavlja, vojske Crne Gore i NATO ne mogu da zauzmu planinu (VIDEO) (Srbija Danas), (VIDEO) ŽESTOK RAT ZA SINJAJEVINU, NARODNE STRAŽE SPREČILE VOJSKU CRNE GORE I NATO DA ZAUZMU PLANINU! Bitka nije završena, može li narod izdržati?! (Informer), GUSLAMA PROTIV TOPOVA! Crnogorci na minus 3 stepena čekaju vojsku na Sinjajevini! (VIDEO) (Informer).
Da bi aktivirali najširi krug javnosti o dešavanjima na Sinjajevini, srbijanski portali su pribjegli i patetici, s namjerom da probude kod čitalaca emocije. Tako je na portalu Alo osvanuo tekst o tati Rašu koji sa suzama u očima čestita rođendan kćerki uz poruku da je spreman da za svoju planinu pogine. I naslov u Večernjim novostima: DEČAK BRANI SVOJU PLANINU: Mališan na Sinjajevini u pripravnosti čeka NATO vojnike (FOTO) koncipiran je na istoj matrici – produbljivanja emocija. Obje vijesti je prvobitno objavila Fejsbuk stranica Sačuvajmo Sinjajevinu/Сачувајмо Сињајевину.
U nastojanju da predstave slike nereda i haosa, srbijanski mediji nisu propustili priliku da NATO savez, a time i Crnu Goru kao njenu članicu, predstave kao rušilačku organizaciju. Dramatičnost situacije i vidno podizanje tenzija postignuto je klikbejt naslovima: POČEO PREVRAT U NATO PAKTU! Crnogorci podigli ustanak protiv zapadne alijanse: Nosi taj radar na svoju kolibu, pa gledaj u šefa Stoltenberga! (Alo) ili Đe NATO instalira baze, fukarlukom zemlja zaudara: Crnogorci isukali ubojito oružje /video/ (Sputnjik Srbija). Za razliku od ostalih medija, taj tekst sa Sputnjika je sakupio ukupno 826 interakcija na Fejsbuku.
Nakon što je vježba odložena, uslijedili su naslovi: NARODNE STRAŽE ODBRANILE SINJAJEVINU, Vojska Crne Gore ODUSTALA OD VEŽBE! (Informer) i CRNOGORSKA VOJSKA POTUČENA DO NOGU! Velika pobeda nad NATO snagama na Sinjajevini! (Alo). Međutim, ministar Bošković je 19. oktobra, gostujući u Dnevniku RTCG poručio da je vježba Vojske Crne Gore bila najvaljena početkom godine i da stoji u planu i programu Ministarstva odbrane, te da Vojska Crne Gore planira u januaru i februaru naredne godine da organizuje vježbu na Sinjajevini sa zemljama članicama NATO.
Crnogorski mediji i mim stranice – prozivke i uvrede
U trku za najupečatljiviji sadržaj uključio se i crnogorski portal Aktuelno naslovom: Šenlučenje “albanskog četnika” i svetosavske hipi komune: “Nad Sinjajevinom živa vatra seva, da vidimo kog ‘ekologa’ nema”. Iskazano nezadovoljstvo ekoloških aktivista, stočara i nevladinih organizacija vojnom vježbom, autor je okarakterisao protestom koji bukvalno preko noći postaje paravojna, suberzivna akcija u koju su umješane političke, parapolitičke, obajveštajne i propagandne strukture domaćih političkih snaga, ali i iz susjednih država. Kada je podršku aktivistima pružio i lider pokreta URA Dritan Abazović, autor je promijenio kurs. Tako je pod uticajem ekološki osvješćenog “albanskog četnika” hipi-komuna litijaša na Sinjajevini svoju parolu “Ne damo svetinje” prilagodila novonastaloj situaciji i prekrojila je u “Ne damo Sinjajevinu”.
Činjenica je da srbijanski portali prednjače u kampanji predstavljanja Sinjajevine kao bojnog polja u Crnoj Gori. Međutim, i crnogorske mim stranice na Fejsbuku vode kampanju NATO saveza i Crne Gore kao njene članice. Iako sadržajima na mim stranicama ne bi trebalo pridavati značaj (jer se deklarišu kao stranice za šalu i zabavu), često su paravan za otvoreno vođenje kampanja ili zagovaranje određenih ideja.
Stoltenberg: Zaštiti prirodu, ali omogućiti i vojsci da vježba
Preporučeno
Odgovarajući na pitanje da li park prirode može biti i poligon za vojne vježbe, generalni sekretar NATO, Jens Stoltenberg, kazao je da ne komentariše specifične lokacije za vježbe u Crnoj Gori, ali da mora biti pomirena potreba za zaštitom prirode, kao i potreba vojske za vježbanjem. To je važno za sve saveznike i sve zemlje, kako bi ih njihova vojska štitila, rekao je on.
