Video
Prenosimo je integralno.
U Podgorici se 26. januara 2023. godine dogodila porodična tragedija u kojoj je penzionisani policajac ubio suprugu i sina, pa izvršio samoubistvo. O tom nemilom događaju većina medija u Crnoj Gori izvijestila je pravovremeno i objektivno, prenoseći zvanična saopštenja nadležnih institucija. Ipak, ovaj događaj je još jednom pokazao odsustvo elementarne empatije i objektivnosti pojedinih srpskih medija o tako osjetljivoj temi. Senzacionalizacija i rijalitizacija ljudskih tragedija koje se dešavaju u regionu svakodnevno su prisutni u medijima u Srbiji iako se na taj način krši etički kodeks i standardi novinarske profesije.
Umjesto objektivnog i informativnog izvještavanja, srpski tabloidi naglašavaju emocionalne priče, fokusirajući se na patnju žrtava i njihovih porodica s ciljem izazivanje snažne emocionalne reakcije kod korisnika. Srpski tabloidi su prepoznati po senzacionalističkim naslovima koji su osmišljeni kako bi privukli pažnju što većeg broja čitalaca, ponekad na račun tačnosti ili uravnoteženosti informacija. To ukazuje da je novinarima isključivo fokus na klikove i preglede zbog finansijskog interesa, bez razmišljanja o posljedicama njihovog izvještavanja.
Senzacionalistički i klikbejt naslovi svakodnevno pune stupce crnih hronika u štampanim i online medijima u Srbiji. S obzirom na veliku čitanost i gledanost medija iz Srbije u Crnoj Gori DFC je analizirao njihovo izvještavanje o nedavnoj porodičnoj tragediji koja se dogodila u Podgorici. Izvještavanje srpskih tabloida o tragičnom događaju sadržalo je informacije koje su se odnosile na detalje počinjenih ubistava – slike ulice i kuće gdje se dogodilo ubistvo i samoubistvo, kao i pojedinosti o žrtvama tragedije i članovima porodice, detalji o njihovim poslovnim angažmanima, bolestima i odnosima u porodici.
Informacije koje su plasirane u srpskim tabloidima Alo, Blic, Novosti, Kurir i Informer gotovo da nijesu bile dostupne u medijima u Crnoj Gori. Ipak, podatak o tome da je čovjek koji je ubio suprugu i sina, a kasnije izvršio samoubistvo radio kao šef obezbjeđenja bivšeg glavnog specijalnog tužioca Milivoja Katnića objavili su i pojedini portali u Crnoj Gori – Press portal, Borba, portal 083 i pogled.me. Iako je riječ o porodičnoj tragediji koja uključuje bol i patnju pojedini mediji prilikom izvještavanja vide priliku da poboljšaju svoju čitanost pa prioritet daju senzacionalizmu. Pritom, zanemaruje se potreba da novinari koji se bave tako osjetljivim temama moraju imati senzibilitet, hrabrost i profesionalnu etiku kako bi radili u interesu javnosti.
Srpski tabloidi su na sličan način izvještavali i o tragediji koja se dogodila 12. avgusta 2022. godine na Cetinju kada je stradalo dvanaest osoba, a šest ranjeno. Srpski mediji su selektivno prikazivali činjenice, odnosno potencirali su informacije koje su išle u prilog određenim tezama koje će izazvati veću reakciju javnosti, a samim tim i veću čitanost i gledanost. Informacije koje nisu potvrđivale njihove teze i narative tendenciozno su izostavljane. Tom prilikom je uočen i emocionalni način izvještavanja koji u takvim prilikama može biti posebno opasan. Zbog neprimjerenog izvještavanja o masovnom ubistvu na Cetinju odlukom Savjeta Agencije za elektronske medije zabranjeno je emitovanje Jutarnjeg programa Televizije Pink iz Srbije na period od šest mjeseci.
Preporučeno
Pomenuti primjeri ukazuju da izvještavanje medija o tragičnim događajima na najprizemniji način pokazuje da je izgubljena mjera u razumijevanju tragedija i odnosa u društvu. Praksa tabloidnog i senzacionalističkog izvještavanja o tragičnim događajima pravda se tezom da „ljudi vole to da čitaju“. Važno je naglasiti da takvo izvještavanje u većini slučajeva nije kažnjivo, a društvo ne postavlja pitanje odgovornosti. Nizak nivo medijske pismenosti, neregulisano zakonodavstvo, polarizacija i nezadovoljstvo društva stvaraju medijima plodno tlo za plasiranje sadržaja koji obiluje narativima, neprovjerenim informacijama i senzacionalizmom. To je problem koji utiče na kompletno društvo, stoga je potrebno da se u proces rješavanja tog problema uključe nadležna ministarstva i institucije, mediji i nevladine organizacije. Sinergijom svih tih aktera potrebno je edukovati građane i ukazati im da takav način izvještavanja može imati dalekosežne posljedice.
