Video
Ovo je, inače, stara norma koja se vraća nakon što je Evropska komisija (EK) u dva uzastopna izvještaja o napretku kritikovala izmjene tog akta, koje su 2021. usvojene u parlamentu, a kojim su smanjeni uslovi po pitanju godina radnog iskustva za određena zvanja u okviru kategorije radnih mjesta. Zakonom koji su usvojili poslanici u januaru 2021. bilo je propisano da za starješinu organa uprave može biti imenovano lice koje ima VII-1 nivo kvalifikacije obrazovanja i najmanje tri godine radnog iskustva na poslovima rukovođenja ili pet godina na drugim poslovima. Zakonom iz 2018. starješina organa je morao da ima makar pet godina na poslovima rukovođenja ili devet na drugim poslovima. Odredbama članova od jedan do šest vrši se izmjena uslova za radna mjesta u okviru kategorija državnih službenika i namještenika.
“Amandmanima poslanika u Skupštini Crne Gore, smanjeni su uslovi po pitanju godina radnog iskustva koje je potrebno za obavljanje poslova radnog mjesta. Ovakvo zakonsko rješenje imalo je negativno mišljenje od strane Evropske komisije, navodeći da se na taj način umanjuje doprinos profesionalizaciji i merit sistemu, te da predstavlja korak unazad jačanju službeničkog sistema. Iz tog razloga izmjenama zakona vraćaju se prvobitna zakonska rješenja, odnosno povećavaju se godine radnog iskustva koje je potrebno za obavljanje poslova radnog mjesta, kako je bilo u osnovnom tekstu zakona”, navodi se u obrazloženju izmjena akta.
Odredbom člana sedam dodaje se izuzetak kod pravila da radno mjesto mora biti upražnjeno da bi se pokrenuo postupak popune putem oglasa.
“Naime, s obzirom na to da se radna mjesta inspektora i ovlašćenih lica popunjavaju na period od pet godina, predloženom izmjenom omogućavamo da se odluka o pokretanju postupka za oglašavanje može donijeti 3 mjeseca prije isteka mandata, odnosno perioda od pet godina. Ovo iz razloga da bi se premostio period od prestanka mandata do popune radnog mjesta, koji može trajati duže vremena. Ovaj izuzetak je ograničen samo za radna mjesta glavnog inspektora i glavnog ovlašćenog službenog lica, a ne i za mandate starješina i lica iz kategorije visoki rukovodni kadar”, navodi se u nacrtu zakona.
V.d. direktora kao privremena rješenja
Novim zakonom vrši se i dopuna kod instituta vršioca dužnosti, takođe zbog problema u praksi.
“Naime, pored propisanih uslova za određivanje vršioca dužnosti, predlaže se i da se u slučaju privremene spriječenosti za rad, trudnoće, roditeljskog ili porodiljskog odsustva starješine organa uprave, odnosno službe ili lica koje vrši poslove visokog rukovodnog kadra može odrediti vršilac dužnosti dok traju privremena spriječenost za rad, trudnoća, roditeljsko ili porodiljsko odsustvo. Odredbom člana 17 propisan je izuzetak od pravila da se državni službenik, odnosno namještenik ne može rasporediti za vrijeme privremene spriječenosti za rad, trudnoće ili porodiljskog odsustva”, navodi se u nacrtu izmjena.
Odredbom člana osam vrši se preciznije normiranje važećeg člana koji je izazivao nejasnoće u praksi.
“Propisano je da se radna mjesta početnih pozicija popunjavaju putem javnog oglasa odmah (ne ide prvo interni oglas), ako se to radno mjesto ne može popuniti raspoređivanjem službenika iz organa”, navodi se u izmjenama zakona.
Odredbom člana 11 predlaže se da se nakon postupka provjere znanja po pravilu bira prvorangirani kandidat, dok starješina izuzetno može izabrati i nekog drugog sa liste, nakon obavljenog razgovora sa svim kandidatima sa liste, u kom slučaju se takva odluka mora obrazložiti.
Preporučeno
“Odredbom člana 12 jača se radno pravni status inspektora i ovlašćenih službenih lica. Važećim zakonom propisano je da nakon isteka mandata inspektor može biti ponovo postavljen jedino putem postupka internog, odnosno javnog oglasa. Predloženim izmjenama utvrđuje se da inspektor zasniva radni odnos na neodređeno vrijeme i postavlja se na period od pet godina, a da nakon isteka perioda od pet godina isto lice može biti ponovo postavljeno bez postupka provjere sposobnosti putem internog, odnosno javnog oglasa. Glavni inspektor i glavno ovlašćeno službeno lice takođe zasnivaju radni odnos na neodređeno vrijeme u organu.”, piše u nacrtu izmjena.
