Predsjednik Opštine Rožaje Rahman Husović u razgovoru za Standard poručuje da članstvo u EU nema alternativu, ali i da evropski put mora donijeti vidljive koristi građanima, nova radna mjesta, bolju infrastrukturu, snažniju podršku poljoprivredi, turizmu, malim preduzećima i mladima.

Posebno naglašava da su za Rožaje ključni projekti iz oblasti ekologije i komunalne infrastrukture. Među njima izdvaja izgradnju postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda i kanalizacione mreže, vrijednu više od 16,2 miliona eura, za koju je kroz WBIF odobren grant od 11,24 miliona eura, dok je preostali dio obezbijeđen kreditnim aranžmanom preko Evropske investicione banke.

Husović kaže i da Rožaje očekuje otvaranje regionalnog centra za upravljanje otpadom u Bijelom Polju, što bi omogućilo sanaciju i konačno zatvaranje privremene deponije Mostina.

EU NIJE PAROLA, VEĆ TEST SVAKODNEVNOG ŽIVOTA

STANDARD: Kada građaninu Rožaja kažete da Crna Gora ide ka EU, šta on konkretno dobija, bolji posao, veća primanja, sigurnije institucije, lakši život ili samo još jednu političku parolu?

HUSOVIĆ: Naša poruka građanima je da Evropska unija nije cilj sama po sebi, već sredstvo da imaju kvalitetniji život. Iz tog razloga članstvo u EU nema alternativu i mi vjerujemo da će biti veće mogućnosti za zapošljavanje, bolji uslovi za poslovanje, veća pravna sigurnost i efikasnije institucije.

Građani Rožaja treba da osjete konkretne koristi kroz nove investicije, razvoj infrastrukture, podršku poljoprivredi i preduzetništvu, kao i kroz standarde koji unaprjeđuju svakodnevni život. A naš zadatak je da evropske politike pretvorimo u vidljive rezultate na lokalnom nivou.

DA MLADI NE VIDE ROŽAJE SAMO KROZ ODLAZAK

STANDARD: Sjever Crne Gore godinama ulazi u svaku strategiju kao prioritet, a u praksi ostaje prostor iz kojeg se najviše odlazi. Šta ulazak u EU može promijeniti da Rožaje ne bude samo grad iz kojeg se iseljava?

HUSOVIĆ: Objektivno govoreći, iseljavanje je jedan od izazova ne samo Rožaja, već i ostalih gradova u Crnoj Gori. Ovaj proces treba posmatrati kao dio ukupnih migracija Crne Gore ali i šireg regiona koji je prisutan više decenija unazad. Razlozi za takvo stanje su višestruki, od ratnih i političkih dešavanja, tranzicionog perioda do ambicije za boljim životnim standardom.

Siguran sam da evropske integracije mogu samo pomoći da se taj trend uspori i čak zaustavi kroz veći fokus centralnih vlasti prema manjim gradovima, snažniju podršku regionalnom razvoju, prekogranične saradnje i stvaranje boljih uslova za život.

Cilj lokalne samouprave je da mladi ljudi vide perspektivu u svom gradu, da imaju mogućnost zapošljavanja, kvalitetno obrazovanje i priliku da razvijaju sopstvene ideje, za koje nerijetko dobijaju ohrabrenje i podršku od lokalne samouprave kroz saradnju sa mladim aktivistima i nevladinim organizacijama.

Rožaje ima značajne razvojne potencijale i ovi resursi su prepoznati lokalnim i državnim strateškim dokumentima. Započeti kapitalni projekti koje realizuje Vlada Crne Gore u saradnji sa Opštinom Rožaje u oblasti razvoja skijaškog turizma, putne infrastrukture i bolje saobraćajne povezanosti te infrastrukturno uređenje Biznis zone predstavljaju pretpostavku privrednog razvoja koja će omogućiti da Rožaje kreira novu vrijednost za bolji životni standard građana.

Naglašavam da se kroz pametno korišćenje evropskih fondova mogu stvoriti uslovi da ljudi ostaju, ali i da se oni koji su otišli lakše odluče da investiraju ili se vrate.

FONDOVI SU ŠANSA, ALI SAMO ZA SPREMNE PROJEKTE

STANDARD: Koji bi evropski fondovi i programi za Rožaje bili najvažniji: putevi, poljoprivreda, turizam, mala preduzeća, ekologija, mladi i da li opština ima spremne projekte za taj novac?

HUSOVIĆ: Za Rožaje su važni svi programi koji doprinose održivom razvoju lokalne zajednice. Posebno ističemo unaprjeđenje komunalne infrastrukture u pogledu održivog upravljanja komunalnim otpadom, vodama i otpadnim vodama, sve u cilju očuvanja životne sredine.

Takođe, ne manje važni sektori za ulaganje su poljoprivreda, razvoj turizma, podrška malim i srednjim preduzećima i programi za mlade.

Služba za izradu razvojnih projekata u kontinuitetu radi na pripremi projektne dokumentacije i jačanju kapaciteta kako bi lokalna samouprava bila spremna da koristi sredstva iz evropskih fondova. Već imamo iskustva u realizaciji projekata sa međunarodnim partnerima i želimo da taj nivo saradnje i administrativnih kapaciteta dodatno unaprijedimo.

OD OTPADNIH VODA DO MOSTINE: EKOLOGIJA KAO NAJVEĆI ISPIT

STANDARD: Rožaje ima ogroman prirodni potencijal, ali i ozbiljne ekološke probleme, od otpada, rijeka, šuma do divljih deponija. Šta konkretno građani mogu očekivati od evropskih standarda u zaštiti životne sredine: manje deponija, čistije rijeke, strože kazne ili bolje komunalne usluge?

HUSOVIĆ: Evropski standardi podrazumijevaju upravo ono što građani očekuju, čistiju i zdraviju životnu sredinu. Naravno, to obuhvata bolje upravljanje otpadom, unaprjeđenje komunalnih usluga, zaštitu vodotokova i efikasnije kontrole.

Napori lokalne uprave u prethodnim godinama bili su usmjereni na pripremu projekta „Izgradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda i kanalizacione mreže u opštini Rožaje“, čija vrijednost prelazi 16,2 miliona eura.

Kroz Zapadnobalkanski investicioni okvir odobren je grant za realizaciju ovog projekta u iznosu od 11.249.093 eura, dok je kroz saradnju Vlade Crne Gore i Evropske investicione banke Opština Rožaje obezbijedila kreditni aranžman kojim će se finansirati preostali dio vrijednosti investicije u iznosu od 5.000.000 eura. Projekat je u visokoj fazi pripreme za realizaciju.

Takođe, naše očekivanje je da će uskoro biti otvoren regionalni centar za upravljanje otpadom u Bijelom Polju, čime će kroz savremeni sistem biti vršena selekcija i reciklaža otpada. Realizacija ovog projekta će nam omogućiti da pristupimo sanaciji lokacije privremene deponije Mostina i njenom konačnom zatvaranju.

Za dostizanje tog cilja potrebna je veća odgovornost i uključenost svih aktera, od institucija do pojedinaca. Očuvanje prirodnih bogatstava Rožaja je na većem nivou nego ranije. U tom kontekstu, mi se trudimo da budućim generacijama ekologija postane sastavni dio svakodnevne politike razvoja.

EVROPSKA PRAVILA TRAŽE VIŠE ODGOVORNOSTI

STANDARD: EU ne donosi samo fondove, nego i obavezu da se prostor, šume, vode i otpad više ne tretiraju kao lokalni problem koji se gura pod tepih. Da li je Rožaje spremno za takva pravila i gdje očekujete najveći otpor u navikama građana, institucijama ili interesima koji žive od nereda?

HUSOVIĆ: Evropska pravila podrazumijevaju veću odgovornost, transparentnost i dosljednu primjenu zakona. Ja lično vjerujem da je Rožaje spremno da ide tim putem, ali je jasno da promjene zahtijevaju vrijeme i zajednički angažman.

Izazovi postoje na svim nivoima – od promjene određenih navika do jačanja institucionalnih kapaciteta. Međutim, ubijeđen sam da većina građana, a posebno mladi, žele uređeniju i odgovorniju zajednicu. Zato je važno da institucije budu dosljedne, a građani aktivni partneri u tom procesu.

STANDARD: Ulazak u EU donosi novac, ali i pravila. Šta će Rožaje morati da promijeni u načinu upravljanja, zaštiti prostora, javnim nabavkama, zapošljavanju i odnosu prema građanima da bi zaista živjelo evropske standarde?

HUSOVIĆ: Svjesni smo da evropski standardi podrazumijevaju odgovorno, transparentno i efikasno upravljanje. Na lokalnom nivou, kao što je slučaj i na državnom, kontinuirano se radi na usklađivanju sa evropskim propisima i zakonima koje lokalna uprava poštuje i primjenjuje, kroz jačanje institucija i unaprjeđenje kvaliteta usluga koje pružamo građanima.

Evropski standard nije samo administrativna obaveza, već način rada koji građanima donosi više povjerenja i bolji kvalitet života. Iz tog razloga mi ovo vidimo kao priliku da Rožaje bude modernija i perspektivnija sredina za sve građane.

DIJASPORA I MLADI KAO NAJVEĆI KAPITAL ROŽAJA

STANDARD: Rožaje ima dijasporu koja je ekonomski snažna i emotivno vezana za zavičaj. Može li ulazak u EU biti šansa da se taj kapital, znanje i iskustvo ozbiljnije vrate u Rožaje, a ne samo kroz doznake i ljetnje dolaske?

HUSOVIĆ: Ja ću se odvažiti da kažem da dijaspora predstavlja jedan od najvažnijih razvojnih potencijala Rožaja. Rožajke i Rožajci u Evropi i svijetu stekli su značajno poslovno iskustvo, znanje i kontakte.

Stoga, evropske integracije će sigurno samo olakšati povezivanje sa dijasporom kroz zajedničke projekte, investicije i poslovne inicijative. Naš zadatak je da stvorimo ambijent u kojem će ulaganje u Rožaje biti jednostavnije i isplativije, jer želimo da dijaspora bude partner u razvoju grada, ne samo kroz podršku porodicama, već i kroz investicije koje otvaraju nova radna mjesta.

STANDARD: Šta će članstvo u EU značiti za mlade iz Rožaja hoće li im otvoriti vrata da lakše odu, ili da lakše ostanu jer će imati bolje obrazovanje, poslove i šansu da pokrenu posao kod kuće?

HUSOVIĆ: Prema konačnim podacima popisa stanovništva, domaćinstava i stanova u 2023. godini, prosječna starost stanovništva u opštini Rožaje iznosi 35,8 godina, što Rožaje čini najmlađom crnogorskom opštinom po starosti stanovništva. Dakle, mladi su naš resurs.

Evropska unija mladima otvara mogućnosti za nesmetano putovanje i obrazovanje u bilo kojoj državi članici. Naša želja nije da mladi odlaze, već da imaju slobodu izbora, kako bi mogli sticati iskustva širom Evrope, a da istovremeno imaju razlog da svoje znanje i energiju ulože u razvoj Rožaja.

Kroz evropske programe za obrazovanje, preduzetništvo i zapošljavanje stvaraju se šanse da mladi lakše pokrenu biznis, pronađu kvalitetan posao i grade svoju budućnost u sredini iz koje potiču.

TEKST JE IZRAĐEN U OKVIRU PROJEKTA “ŠTA GRAĐANI DOBIJAJU ULASKOM CRNE GORE U EVROPSKU UNIJU“, KOJI JE PODRŽAN OD FONDA ZA PODSTICAJ MEDIJSKOG PLURALIZMA MINISTARSTVA – MINISTARSTVA KULTURE I MEDIJA CRNE GORE.