Video
To je poruka iz nevladine organizcaije Juventas iz koje su kazali da ih je veoma uznemirila mizogina izjava direktora podgoričke škole.
“Ovo je izjava zbog koje g-din Gačević treba makar disciplinski da odgovara, nakon što se izvini ne samo osobi koju je uvrijedio, nego i cjelokupnoj crnogorskoj javnosti. Učestvovanje u ma kojem vjerskom obredu je privatna stvar koja je vezana za privatno vrijeme, dok je adekvatna komunikacija sa roditeljima jasno dio opisa posla direktora škole”, poručili su iz Juventasa.
Podsjetili su da je Crnu Goru, kako se navodi u saopštenju Juventasa, sa pravom zastrašio upitnik koji je, distribuiran učenicima u Osnovnoj školi „Štampar Makarije, a kojim se, kako pretpostavljaju testiraju vrjednosni stavovi, a koji sadrži puno govora mržnje, diskriminatornih stavova i uvreda na račun brojnih grupa.
“U Crnoj Gori mora mnogo toga da se uredi, između ostalog način prikupljanja i obrade podataka i etika naučnih istraživanja. Pretpostavljamo da je u pitanju zastarjela ili jednostavno loša vrijednosna skala, koja je morala da dobije dozvolu za upotrebu od strane etičkog komiteta ustanove čiji doktorand sprovodi istraživanje, Ministarstva prosvjete i Zavoda za školstvo. Posebno je zabrinjavajuće što je namijenjena djeci, na koju može imati negativan uticaj”, kazali su iz Juventasa.
Ukoliko nije postojala dozvola Ministarstva prosvjete, treba da se, kako smatraju u Juventasu, utvrdi odgovornost za sprovođenje istraživanja bez saglasnosti nadležnih institucija i to među djecom mlađom od 15 godina.
“Dok se ne izjasni sam autor/ka, nije zgodno tumačiti samo isječak iz istraživanja. Djeluje da su pitanja formatirana korišćenjem prevaziđene terminologije, ali i metodologije, na što je studentu na vrijeme trebalo da bude skrenuta pažnja. Dodajemo i da metod testiranja prisutnosti negativnih stavova naučan i često korišćen u istraživanjima, ali da ovdje nije adekvatno definisan. Posebno jer se mjere stavovi koji su zgusnuto prožeti teškom diskriminacijom, govorom mržnje, netrlejivošću, stavovima za koje se smatra da su, sve i da su u određenoj mjeri bili prisutni nekada, odavno napušteni od strane najvećeg dijela opšte populacije”, saopštili su iz te navladine organizacije.
Etički odbor, kako su naveli iz Juventas, sigurno ne bi dozvolio vrlo jasno pogrešno postavljanje pitanja tipa „Sve žene su vještice i treba da gore na lomači“ ili slično, ali je dozvolio da se pita da li „Homoseksualci, prostitutke i narkomani zaslužuju da umru od side“.
Kako problemi sa terminilogijom nisu prisutni samo u ovom upitniku, iz Juventasa su dali riječnik prihvatljivih termina.
“Ne koristi se riječ “samoubica”, već se može koristi termin “osoba koja je završila svoj zivot suicidom”, umjesto riječi “homoseksualac” koristi se termin “gej muškarac”, umjesto termina “prostitutuka”, koristi se termin “osoba koja se bavi seksualnim radom”, umjesto riječi “narkoman” koristi se termin “osoba koja koristi droge”, umjesto “umrijeti od Side” može se reći “preminuti usljed komplikacija/posljedica izazvanih HIV virusom”. Treba koristiti izraze koji nisu stigmatizujući, ne vrijeđaju dostojanstvo ličnosti. Takođe, treba mnogo opreznije definisati metodologiju, kako bi se izbjeglo uznemiravanje djece i roditelja”, objasnili su iz Juventasa.
Ukazali su da je dobro i važno što postoji snažna osuda javnosti terminologije i formulacija koje su korišćene.
Preporučeno
“Pokazuje da, uprkos svim nastojanjima da se uguši, imamo građansku svijest. Može se i ovaj slučaj iskoristiti da se makar u Školi „Štampar Makarije“ učenicima održe interaktivna predavanja upravo o grupama čije dostojanstvo vrijeđa ova situacija”, predložili su iz Juvenatasa.
