Iz Ministarstva ekologije, kojim rukovodi Damjan Ćulafić, Pobjedi kažu da je Grijanje sprovelo određene mjere. Centar za ekotoksikološka ispitivanja (CETI) mjerio je koncentracije polutanata u dimnim gasovima postrojenja 10. i 11. marta, tik pred istek produženog roka, kada kotlarnica, kako su Pobjedi rekli zabrinuti građani, nije radila sedam dana tokom kojih se nije dopremao ugalj niti je bilo „čađi“ iz dimnjaka i zvuka svojstvenog radu kotlarnice. Naglasili su da su prije dolaska CETI-ja oprali cisternom Komunalnog preduzeća temeljno sve ulice oko kotlarnice prije uzorkovanja zemljišta, te da je jasna namjera lokalnih opštinskih i državnih čelnika da svoje neznanje, nerad i korupciju sakriju pod pozitivan izvještaj Centra za ekotoksikološka ispitivanja. Takođe, kažu da saga o gašenju kotlarnice i ugradnji zaštitnih filtera traje godinama, uz izgovor „sezona je u toku, produžite rok, sezona počinje, smrznuće se ljudi, poništite zabranu“ i tako ukrug.
Direktor pljevaljskog preduzeća Grijanje Vlade Tošić kazao je za Pobjedu da sve mjere koje je naložilo Ministarstvo ekologije nije moguće realizovati dok je sezona grijanja u toku.“Teško je tokom sezone grijanja išta uraditi zbog zaštite zdravlja i bezbjednosti građana, kotlovi su vreli, tako da ćemo u narednih pet mjeseci sprovesti mjere koje je naložilo Ministarstvo ekologije”, kazao je Tošić.
Iz Ministarstva ekologije za Pobjedu ističu da je preduzeće Grijanje sprovelo određene mjere.
“Pravno lice Grijanje d.o.o. Pljevlja dostavilo je Ministarstvu ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera obavještenje 5. marta 2026. godine. U dopisu pravno lice Grijanje d.o.o. Pljevlja navodi da je ugradnjom ventilatora dimnih gasova poboljšano samo sagorijevanje u kotlovima, dok su zamjenom većeg dijela sekundarne mreže smanjeni gubici vode, što im omogućava postizanje potrebnih temperatura radom dva kotla (dok treći služi kao rezerva)”, naveli su iz MERS-a.
Resor Ćulafića navodi da je Grijanje zatražilo od Ekološke inspekcije da se mjerenja emisija izvrše na dva kotla, umjesto na tri, kako bi se ispoštovao rok prethodno naloženih mjera.
“Takođe, obavijestili su nas da su dostavili zahtjev Centru za ekotoksikološka ispitivanja za emisijska mjerenja zagađujućih materija. Subjekat nadzora je zatražio dozvolu Ekološke inspekcije da se mjerenja emisija izvrše na dva kotla kako bi se ispoštovao rok za izvršenje rješenja. Međutim, u skladu sa propisima, Ekološka inspekcija je obavijestila pravno lice Grijanje d.o.o. da su u obavezi da, putem ovlašćene institucije, izvrše mjerenja emisija zagađujućih materija pri punom kapacitetu postrojenja (tri kotla)”, navode.
Na pitanje u kojim uslovima se mora sprovoditi mjerenje zagađenosti vazduha, iz Ministarstva poručuju da se mjerenje isključivo obavlja dok je postrojenje u radu i to pri njegovom punom kapacitetu.
“Ovo je neophodno kako bi dobijeni rezultati bili reprezentativni i pokazali stvarno stanje zagađenja koje postrojenje proizvodi tokom svog rada”, navode.
Na zabrinutost Pljevljaka o mjerenju kvaliteta vazduha dok kotlarnica ne radi, iz MERS-a su poslije 20 dana odgovorili da je „tehnički nemoguće mjeriti emisiju zagađenja na samom izvoru – dimnjaku ukoliko postrojenje nije u radu“, ali i to da Ekološka inspekcija ne izdaje dozvole za način vršenja mjerenja, već se oslanja isključivo na izvještaj o izvršenim mjerenjima koji, kako kažu, može dokazati da li je Grijanje postupilo po mjerama naloženim od MERS-a.
Međutim, informaciju o kvalitetu vazduha u najzagađenijoj opštini Crne Gore javnosti ne saopštavaju, iako su rezultate CETI-ja dobili prije sedmicu.
Takođe, naglasili su više puta da je Ekološka inspekcija nezavisna u svom radu, iako je odnedavno pripojena tom resoru.
“Centar za ekotoksikološka ispitivanja, kao ovlašćena i stručna institucija, u svakom svom izvještaju navodi parametre i uslove pod kojima je mjerenje izvršeno. Ekološka inspekcija ne izdaje dozvole za način vršenja mjerenja, već se isključivo izvještajem o izvršenim mjerenjima emisija zagađujućih materija od strane ovlašćene institucije može dokazati da li je subjekat nadzora postupio po predmetnom rješenju”, poručuju.
Šta sve “kulja” iz kotlarnice?
Dimni gasovi iz kotlarnica sadrže opasne polutante, među kojima se izdvajaju suspendovane čestice (PM10 i PM2.5), praškaste materije, ugljen-monoksid, azot-dioksid, sumpor-dioksid i arsen i olovo. Najveći zdravstveni rizik predstavljaju čestice arsena koji je kancerogen prve kategorije, kao i fine čestice PM2.5, koje mogu prodrijeti duboko u pluća, pa čak i u krvotok, uzrokujući ozbiljna oboljenja respiratornog i kardiovaskularnog sistema. Kvalitet vazduha u Pljevljima je godinama veoma loš, što od kotlarnice, što od Termoelektrane, te su čestice daleko iznad dozvoljenih prema preporukama Svjetske zdravstvene organizacije. Podsjetimo, u Pljevljima je stopa mortaliteta već godinama znatno viša od nataliteta, što potvrđuju podaci prema kojima se bilježi i do dva i po puta više umrlih nego rođenih, čemu, između ostalog, doprinose i drugi faktori.
Građani Pljevalja podnijeli su više krivičnih prijava zbog nezakonitog rada kotlarnice. Prema dokumentaciji koju su nam dostavili, krivične prijave podnesene su protiv direktora Grijanja Vlada Tošića, koordinatorke Ekološke inspekcije MERS-a Vesne Bigović, kao i protiv radnika Grijanja zbog prijetnji građanima koji su prijavljivali nezakonit rad kotlarnice.
Svi putevi vode u MERS
Pobjeda je uputila pitanja Agenciji za zaštitu životne sredine (EPA), koja je do sada dva puta tražila da se kotlarnica zapečati, a čija rješenja je poništavalo Ministarstvo ekologije.
Odgovore nijesmo dobili iz razloga što „Ministarstvo ekologije nije produžilo ovlašćenja zamjenicima direktora EPA“, koji, kako su nam kazali, „nemaju prava da razgovaraju sa medijima i potpisuju bilo kakva dokumenta“.
“Direktor Agencije je na bolovanju, Ministarstvo ekologije dalo nam je ovlašćenje za zamjenu na mjesec i to je isteklo 31. marta. Tako da mi evo danas vjerujte samo sjedimo, ne možemo ništa ni da radimo”, naveli su.
Pobjeda je upitala CETI kakav je kvalitet vazduha nakon mjerenja. Odgovor nijesmo dobili, već samo informaciju da su rezultati gotovi i da se obratimo Ministarstvu ekologije, odnosno Ekološkoj inspekciji, jer su njima kao naručiocu dostavljeni.
“CETI je izvršio mjerenja u skladu sa važećim metodologijama, a kompletan izvještaj dostavljen je Ekološkoj inspekciji Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera. Za sve dodatne informacije u vezi sa stručnim nalazom, zainteresovana javnost može se obratiti toj instituciji”, poručili su iz CETI-ja.
S obzirom na to da Pobjeda nije uspjela da dobijemo rezultate mjerenja kvaliteta vazduha u Pljevljima ni od Grijanja, ni Ceti-ja i ni EPE, put ih je vratio na početnu adresu – Ministarstvo ekologije.
U cilju informisanja zabrinutih građana Pljevalja, mahom oboljelih od teških bolesti i respiratornih smetnji usljed opasnog trovanja vazduha polutantima, Pobjeda je 1. aprila uputila dodatna pitanja Ministarstvu ekologiju o rezultatima CETI-ja, ali odgovor do zaključenja teksta ih nijesu dobili.
Preporučeno
Video