Video
U jednom poznatom centru za psihoterapiju u Podgorici seansa košta 40 eura, dok kod psihologa početnika za 20 eura možemo dobiti 50 minuta razgovora. Minimum koji je potreban kako bi neko riješio problem sa kojim se suočava, a koji se manifestuje kao anksioznost, prema riječima stručnjaka je osam terapija.
Dakle, najmanje 160 eura za razgovor sa tek svršenim psihologom, koje rijetko možete naći gugl pretragom, ili 320 eura ukoliko se odlučite za razgovor sa poznatijim psihoterapeutom. Za mlađe generacije ni onlajn terapija nije isključena, koju kod jedne beogradske psihoterapeutkinje naše sagovornice plaćaju oko 35 eura.
Termin kod svih poznatijih psihijatara većinom isto košta i iznosi oko 50 eura za jedan pregled.
Težak život prepun stresnih događaja doveo je Svetlanu (pravo ime poznato redakciji) do toga da ne može da spava, da izvršava svakodnevne obaveze. Prestala je da ima želje i ciljeve, više je ništa nije činilo srećnom. Mislila je da je to trenutno stanje i da će brzo proći, ali se problem usložnjavao i počeo je da joj utiče na svaki segment života. To je potrajalo godinu. Toliko joj je trebalo da shvati da se sama neće izboriti.
“U tom stanju nijesam imala strpljenja da čekam u red za uput, pa da zatim čekam slobodan termin da bih došla na jedan pregled. A šta onda? Ponovo ista procedura za naredni pregled. Nisam imala novca da plaćam psihoterapiju, jer bi to bio preveliki udar na moj budžet, a za otvaranje rana koje nijesu zaliječene, trebalo mi je sigurno mnogo posjeta. Zato sam odlučila da odem kod psihijatra, kojeg i dalje posjećujem”, kazala je Svetlana ističući da je za nju, koja prima prosječnu platu u Crnoj Gori, takođe veliki izdatak, ali se tako osjeća sigurnije.
IJZ: u Crnoj Gori 11 psihijatara na 100 hiljada stanovnika
Prema podacima Instituta za javno zdravlje iz 2022. godine, u Crnoj Gori radi 70 psihijatara, odnosno 11,3 na 100.000 stanovnika.
Zemlje EU sa najvećim brojem psihijatara na 100.000 stanovnika bile su Njemačka (28,2 na 100.000 stanovnika), zatim Grčka (26,2), Finska (25,1) i Litvanija (24,8), dok je istovremeno bilo manje od 10 psihijatara na 100.000 stanovnika u Bugarskoj (8), pokazuju podaci Eurostata za 2020. godinu. Među zemljama bivše Jugoslavije, psihijatrima je najviše obezbijeđena Hrvatska (16,8 na 100.000) dok je u Srbiji 11,9.
“U vanbolničkoj zdravstvenoj zaštiti (Centri za mentalno zdravlje u domovima zdravlja) prema evidenciji iz 2022. godini zapošljeno je 28 psihijatara, što odgovara postojećoj regulativi, dok je u bolničkoj zdravstvenoj zaštiti, prema evidenciji iz 2022. zapošljeno 42 psihijatra”, saopšteno nam je iz IJZ-a.
Kada je riječ o psiholozima u vanbolničkoj zdravstvenoj zaštiti zapošljeno je 24 psihologa, dok je u bolničkoj zdravstvenoj zaštiti zapošljeno 17 psihologa.
“Analizom kadrovskih podataka u pojedinim regionalnim centrima za mentalno zdravlje, primjećuje se nedostatak kadra u regionalnom Centru Kotor sa opštinama Herceg Novi, Tivat i Budva, gdje nedostaju dva psihijatra. Takođe, u regionalnom Centru Nikšić sa opštinama Plužine i Šavnik nedostaje jedan psihijatar”, saopštili su nam iz te institucije.
Prvi slobodan termin kod psihijatra u KCCG-u početkom jula, bez čekanja kod psihologa
Prošle sedmice kada smo poslali pitanja, u Kliničkom centru Crne Gore su slobodan termin kod psihologa imali prvog narednog dana.
“Na današnji dan (4. maj) za psihijatra prvi slobodan interni termin je 8. jun dok je prema izabranim doktorima početak jula. Moramo, međutim, naglasiti da su zbog prirode patologije kojom se bave, naši psihijatri, maksimalno otvoreni za svoje pacijente i reaguju u skadu sa njihovim trenutnim zdravstvenim stanje i potrebama te samim tim i primaju mnogo više pacijenata od zakazanih”, naveli su iz Kliničkog centra.
Na Klinici za psihijatriju Kliničkog centra Crne Gore je zapošljeno 13 specijalista psihijatrije, a troje ljekara je na spacijalizaciji iz oblasti adultne psihijatrije, saopšili su nam iz te zdravstvene ustanove.
“Broj psihijatara koji danas rade na Klinici za psihijatriju adekvatno zbrinjava potrebe građana Crne Gore koji nam se obraćaju za podršku i pomoć, iako posla ima mnogo i usložnjava se iz godine u godinu”, kazali su nam iz Kliničkog.
Izgradnjom novog objekta Klinike za psihijatriju Kliničkog centra Crne Gore, koji bi trebalo da počne sa radom početkom naredne godine, dobiće, kako su naveli, ne samo moderan prostor, već i modernu, savremenu organizaciju rada na Klinici.
“Svakako da je poželjno da psihijatara ima više, kako bi se različiti aspekti psihijatrijske dijagnostike i tretmana koji odgovara iskustvima i potrebama osoba koje žive sa poremećajima mentalnog zdravlja mogli sprovoditi na optimalan način. Kadar se planira sistematizacijom, te tako računamo i na tri ljekara koji će u narednih nekoliko godina završiti specjalizaciju iz oblasti psihijiatrije koje su u toku, a dodatni se planira u skladu sa potrebama građana i planirane organizacije nove Klinike”, kazali su iz te zdravstvene ustanove.
Vrata Centra za mentalno zdravlje otvorena za sve kojima je potrebna pomoć
Stanovnici Glavnog grada pomoć mogu dobiti i u Centru za mentalno zdravlje Doma zdravlja, koji je osnovan u maju 2002. godine. U Centru se na dnevnom nivou obavlja od 50 do 80 psihijatrijskih pregleda, saopštio je za Portal RTCG šef Centra, psihijatar Ljubinko Kaluđerović.
“Na preglede se čeka dosta kratko. Ukoliko se procijeni da je pacijentu potrebna pomoć tog dana, onda se pacijenti prime bez prethodnog zakazivanja. Nastojimo da pružimo stručnu i kvalitetnu pomoć našim pacijentima, a često ih primimo i bez uputa izabranog ljekara. Vrata Centra za mentalno zdravlje su otvorena za sve one kojima je potrebna pomoć svakog radnog dana od 7 do 21 sat”, saopštio je Kaluđerović.
Kako je kazao, trenutno u Centru za mentalno zdravlje radi osam psihijatra, dva psihologa. Treći psiholog je na specijalizaciji u Beogradu. Takođe rade i dvije socijalne radnice, značajan i edukovan srednji medicinski kadar.
“Trenutni broj psihijatara zadovoljava potrebe Glavnog grada, a imamo i jednu mladu koleginicu koja je otpočela specijalizaciju iz psihijatrije i koju očekujemo u narednom periodu. Nedavno smo dobili i novi i uslovniji prostor za centar (gdje je bila ranije uprava Doma zdravlja). Mislim da je na ovaj način riješeno pitanje prostora za centar za duži vremenski period. U Centru za mentalno zdravlje od samog početka rada je liječeno 12 000 pacijenata”, rekao je Kaluđerović.
Kako je objasnio, u Centru se liječe pacijenti koji imaju neuroze, psihoze, depresije, bipolarne poremećaje, poremećaje ličnosti. Takođe, javljaju se osobe koje imaju reakciju na traumirajući događaj kao što je gubitak bliske osobe, razvod, saobraćajni udes, konfliktna situacija
“Dolaze i starije osobe sa problemima demencije. Posljednjih decenija u Crnoj Gori su prisutne bolesti zavisnosti: alkoholizam koji je bio prisutan i ranije, kao zavisnost od narkotika i zavisnost od kocke. U Domu zdravlja na Koniku imamo pacijente koji su na supstitucionoj (zamjenskoj) terapiji: 316 pacijenata je na buprenorfinskoj terapiji i 60-ak pacijenata je na metadonskoj terapiji”, kazao nam je Kaluđerović.
Koliko je važno da neko dobije pravovremenu pomoć?
Psiholog Jelena Milutinović ističe da je pravovremena reakcija jako bitna i da, ukoliko ne zatražimo pomoć stručnog lica, može doći do pojačavanja simptoma. ili u krajnjem slučaju, razvoja poremećaja.
“Važno je prije svega raditi na edukaciji građanki i građana o primarnoj prevenciji, odnosno na koji način spriječiti pojavu i razvoj mentalnih oboljenja. Da, pravoremena pomoć bi prevashodno značilo prepoznavanje ranih znaka poteškoća sa kojima se neko suočava, zatim reagovanje koje podrazumijeva razgovor sa stručnim licem – psihologom i/ili psihoterapeutom. Najčešće ljudi kada se odluče za pomoć kontaktiraju psihijatra, no nije svaki problem sa kojim se suočavamo nije za psihijatrijsku pomoć”, kazala je ona.
Ona objašnjava da je psihoterapeut adresa za sve ljude, one koji žele riješiti akutne ili hronične probleme.
“Za one koji imaju problema sa mentalnim zdravljem, bilo dijagnostifikovane ili ne, psihoterapeut može pomoći kroz otvoren, podržavajući odnos da razriješe unutrašnje konflikte i probleme sa kojim se suočavaju, kao i unaprijeđenju mentalnog zdravlja. Psihijatrijska podrška i pomoć je nužna u slučajevima dijagostifikovanih mentalnih poremećaja koje je osim psihoterapijski potrebno tretirati i farmakoterapijom. Praćenje od strane psihijatara je nužna kod ljudi koji su institucionalno liječeni”, navela je ona.
Objašnjava da se ne može generalizovati koliko vremena je potrebno kako bi neko riješio problem sa kojim se suočava, a koji se manifestuje kao anksioznost.
Preporučeno
“Svaki psihoterapijski pravac ima određeni, takoreći, minimum koji je potreban. Taj broj, u psihoterapijskom pravcu, za koji sam lično prošla sertifikovanu edukaciju, iznosi osam seansi, koje mogu se odvijati jednom nedjeljno ili jednom u dvije sedmice”, objasnila je Milutinović.
