Broj pušača u Crnoj Gori porastao je za 4,5 odsto u odnosu na prije pet godina, a u mlađem uzrastu žene prednjače u konzumiranju duvanskih proizvoda u odnosu na muškarce, pokazuju rezultati istraživanja koje je lani sproveo Institut za javno zdravlje.
Preporučeno
Kada se podaci o broju pušača uporede sa zvaničnim podacima o broju stanovnika, ispada da je na nikotinu više od 220.000 građana Crne Gore.
Brojke neumoljive
Ona ističe da navedeno istraživanje pokazuje da je 17,1 odsto nepušača nekada tokom života koristilo duvanske proizvode, pa je samo 47,6 procenata, tokom cijelog života apstiniralo od pušenja.
Zastupljenost pušenja u odnosu na pol iznosila je 36,2 odsto među muškarcima i 34,5 odsto među ženama, što ukazuje na posebno značajan trend povećavanja ove pojave među ženama. Pri tome, treba naglasiti da je u populaciji mlađih žena, starosti između 15 i 24 godine, prevalencija veća, za čak jedan odsto nego među muškarcima iste starosti.
“Činjenica je da su kulturološke i sociološke prilike uslovile promjene u ponašanju žena u Crnoj Gori, koje je, na žalost, neusklađeno sa zdravljem. Stoga je razumljivo da se komplikacije upotrebe duvanskih proizvoda javljaju u sve ranijoj životnoj dobi, a zbog pušenja žena u trudnoći i tokom ranog razvoja djeteta komplikacije su često evidentne i dječijem dobu”, ocijenila je dr Ljaljević.
Ukazuje da trend povećanja broja korisnika duvanskih proizvoda među mladima većine zemalja okruženja nije mimoišao ni nas.
“Trend uvećanja broja pušača kod mladih potvrdila su sva prethodna istraživanja. Broj korisnika duvanskih proizvoda je značajno povećan i među petnaestogodišnjacima (GYTS) i među šesnaestogodišnjacima (ESPAD), kao i onima starosti od 15 do 24 godine (ovo je životna dob kada najveći broj konzumenata počinje sa korišćenjem duvanskih proizvoda)”, kaže ona.
Problem među osnovcima
Posebno je, ističe Ljaljević, povećana zastupljenost mladih pušača muškog pola i iznosi oko 11 odsto među petnaestogodišnjacima, što je dvostruko više u odnosu na prethodno istraživanje.
“Zastupljenost među šesnaestogodišnjacima iznosila je 18 odsto, što je značajno više nego u prethodnom istom istraživanju. Kod djevojaka je zastupljenost niža, ali se bilježi tendencija povećanja, da bi nakon 16. godine zastupljenost upotrebe duvanskih proizvoda bila veća nego kod vršnjaka muškog pola”, navela je.
Prema njenim riječima, istraživanje je pokazalo da je u Crnoj Gori povećan broj mladih koji su eksperimentisali duvanom tokom života.
“Osim toga, smanjena je i starost korisnika pri prvom koriščenju duvanskih proizvoda. Ispitanici su naveli da je izražena dostupnost duvanskih proizvoda u Crnoj Gori, čime se objašnjava početak korišćenja u ranoj dobi, ali i visoka prevalencija”, ističe Ljaljević.
Kršenje normi
Kako ocjenjuje, navedeni podaci ukazuju da se mjere ograničenja upotrebe duvanskih proizvoda ne primjenjuju adekvatno i dosljedno u Crnoj Gori.
“Ograničenje upotrebe duvanskih proizvoda na javnim mjestima je prestalo da se sprovodi, čime se omogućilo korisnicima da slobodno, bez sankcija, upotrebljavaju duvanske proizvode na javnim mjestima, uključujući i ona na kojima borave djeca i mladi (igraonice, kafići, restorani…). Pored toga, ranija zabrana reklamiranja, promocije i nuđenja duvanskih proizvoda više se striktno ne primjenjuje, što ima efekte na formiranje stavova mladih o pušenju”, navodi dr Ljaljević.
Dodaje da je istraživanje pokazalo da najveći broj mladih smatra da se duvanski proizvodi veoma lako nabavljaju i da su njima dostupni, iako je zakonska zabrana prodaje duvanskih proizvoda maloljetnicima na snazi.
“Mogućnosti kupovine duvanskih proizvoda nemaju ograničenja, čak i u slučajevima kada se radi o djeci kojima je jednostavno utvrditi maloljetnost. Cijene cigareta su povećane, ali još uvijek nijesu dostigle vrijednosti po kojima se prodaju u zemljama u kojima kontrola duvana ima dugu tradiciju”, kaže Ljaljević.
Video