Video
Romska djeca zbog ovoga, objašnjava on, zaostaju za svojim vršnjacima, što može rezultirati time da se osjećaju obeshrabreno i demotivisano da nastave sa školovanjem. Podsjeća i da je pandemija kovida-19 negativno uticala na obrazovna postignuća djevojčica i dječaka, a naročito djece iz ranjivih grupa, kao što su Romi i Egipćani, dovodeći do krize učenja.
Prema dostupnim podacima iz istraživanja MICS 2018, stope završavanja osnovnog i srednjeg obrazovanja u opštoj populaciji iznose 96 odsto, odnosno 86 odsto, dok svega 56 odsto romske i egipćanske djece (59 odsto dječaka i 51 odsto djevojčica) završava osnovno obrazovanje. Što se tiče srednjeg obrazovanja, stopa upisa među romskim dječacima i djevojčicama iznosi samo 7%, a stopa završavanja svega 3%, podsjeća Santander.
“Mladi Romi rijetko završavaju visoko obrazovanje, pri čemu se svake godine na fakultete upisuje jednocifreni broj adolescenata. Samim tim, ni broj onih koji završavaju fakultet ne prelazi jednocifren broj”, kazao je šef UNICEF-a.
Kako bi se ove stope povećale i kako bi se više romske i egipćanske djece upisivalo u predškolsko, osnovno i srednje obrazovanje, Vlada, u koordinaciji sa svim zainteresovanim stranama, kaže Santander, treba da uloži napore u prioritetne akcije za rješavanje sistematskih prepreka koje romskoj i egipćanskoj djeci onemogućavaju pristup obrazovanju, kao i da uživaju u koristima od kvalitetnog obrazovanja i imaju mogućnost da napreduju zajedno sa svojim vršnjacima. Santander ističe da treba da se djeci osigura besplatan prevoz na svim nivoima obrazovanja, da se nastavi sa ulaganjem u kapacitete profesionalaca u obrazovanju da podrže djecu da ostanu u školi i uče. Smatra da treba ojačati terenski rad u romskoj zajednici, povećati broj romskih medijatora koji pružaju podršku, kao i rad sa roditeljima kako bi njihove porodice bile u mogućnosti da podrže obrazovanje djece, što predstavlja osnovno ljudsko pravo i najbolji način da se izađe iz začaranog kruga siromaštva.
Santander navodi da u Crnoj Gori svako treće dijete iz opšte populacije je u riziku od siromaštva, dok su gotovo sva djeca iz romske populacije u riziku od siromaštva.
Analiza UNICEF-a za period 2015-2020, koju su nedavno objavili, pokazuje da djeca koja odrastaju u siromaštvu u mnogo manjem broju pohađaju vrtiće, osnovnu i srednju školu u odnosu na svoje vršnjake.
Nedavno je Pobjedi iz NVO Mladi Romi rečeno da gotovo sva romska djeca su uključena u obrazovni proces osnovnih škola, ali kvalitet znanja koji stiču na kraju školovanja najčešće nije dovoljan da djeca nastave srednjoškolsko obrazovanje. Ta NVO je pratila u 40 crnogorskih osnovnih i srednjih škola tri godine školovanje populacije za čija prava se zalažu i došli su do zaključka da djeca nijesu u dovoljnoj mjeri pismena, ali ne i potpuno nepismena.
Učiteljica Rajka Čepić, koja radi u OŠ “Božidar Vuković Podgoričanin”, u kojoj ima najviše romske djece u Crnoj Gori, rekla je da su jedno vrijeme od uprave škole bili “maltene primoravani da djeci koja ne pohađaju nastavu pišu prelazne ocjene”.
Preporučeno
“Dešavalo se da se dijete pojavi jednom tokom školske godine i da prelazi u naredni razred. Ovim postupcima je slata jako loša poruka: ,,Ne moraš da pohađaš nastavu, samo dođi jednom i ideš u naredni razred“. Ovaj nepedagoški pristup, objašnjavam samo političkom manipulacijom, koju su sprovodile prethodne uprave. Tako su romska djeca završavala školu nepismena, a njihovi roditelji bili potrebni glasači”, rekla je Čepić.
