Video
“Mjera se izriče na period od šest mjeseci zbog kršenja člana 7 stav 1 Evropske konvencije o prekograničnoj televiziji, kojim je propisano da programski sadržaji moraju poštovati dostojanstvo ljudskog bića i osnovna prava drugih. Analizom emitovanih sadržaja u posmatranom periodu, Savjet Agencije je utvrdio da sporni govor nije usmjeren isključivo prema jednoj grupi, već prema više nacionalnih i etničkih zajednica, pri čemu je dominantno i najoštrije usmjeren prema pripadnicima crnogorskog naroda, ali i prema hrvatskoj manjini i hrvatskim državljanima, kao i prema građanima Republike Turske”, saopštio je SAMU.
Odluka Savjeta Agencije rezultat je, kako navode, procedure sprovedene u skladu sa Evropskom konvencijom o prekograničnoj televiziji, tokom koje je Savjet postupao vodeći računa o načelima zaštite slobode izražavanja i garantovanja retransmisije stranih programa na teritoriji Crne Gore.
U tom postupku, Agencija je uputila dva obavještenja Regulatornom tijelu za elektronske medije Republike Srbije (REM), omogućavajući regulatoru zemlje porijekla da, u okviru svoje nadležnosti, preduzme mjere u odnosu na sporni sadržaj koji se emituje sa njegove teritorije.
“Na sjednici održanoj 11. februara 2026. godine, Savjet Agencije je konstatovao da je i nakon obavještenja nastavljeno emitovanje spornog izražavanja u okviru programa „TV Pink“, pa je u cilju zaštite javnog interesa i prava drugih, donio odluku o ograničavanju reemitovanja predmetnih emisija”, navode u saopštenju.
Analiza je, kako navode, pokazala da korišćenje pogrdnih, stigmatizujućih i dehumanizujućih izraza u navedenim emisijama nije incidentnog karaktera, već da se negativni narativi i kvalifikacije ponavljaju kroz više emisija i od strane istih ili ideološki srodnih gostiju.
“Takav kontinuitet ukazuje na uređivački obrazac, a ne na izolovane i spontane istupe. Tome naročito doprinosi aktivna uloga voditelja emisija, koji ne samo da ne ograničavaju sporni govor, već ga iniciraju i usmjeravaju sugestivnim pitanjima, prihvataju ga bez kritičkog odmaka i dodatno afirmišu kroz komentare. Time se kreira okvir u kojem je neprijateljski diskurs prema određenim nacionalnim grupama predstavljen kao legitimna i očekivana forma javne debate”, ističe SAMU.
Kako su dodali, ponavljanje istih narativa kroz duži vremenski period, bez suprotstavljenih mišljenja i uz kontinuirano angažovanje gostiju sa identičnim stavovima, ukazuje na svjesno prihvatanje posljedica širenja netrpeljivosti.
“Važno je napomenuti da društveni i istorijski kontekst regiona Zapadnog Balkana nalaže poseban stepen odgovornosti u javnom govoru”, dodaje se.
Ne dovodeći u pitanje pravo na slobodu izražavanja i političku kritiku, Savjet Agencije podsjeća da sloboda izražavanja ne obuhvata pravo na govor kojim se negira identitet, kolektivno vrijeđa ili podstiče neprijateljstvo prema određenoj nacionalnoj ili etničkoj grupi.
“Učestalost, sadržina i način prezentacije spornih izjava, u informativno-političkom formatu sa značajnim dosegom publike, predstavljaju podsticanje na mržnju i netrpeljivost po osnovu nacionalne i etničke pripadnosti, suprotno principima zaštite dostojanstva i zabrane diskriminacije”, dodaje se.
Sektor za nadzor Agencije je u više navrata, u periodu od avgusta 2025. godine zaključno sa februarom 2026. godine, utvrdio nastavak emitovanja istovrsnog sadržaja, uključujući i suštinski identične izjave, čime je potvrđeno da utvrđeno kršenje i dalje traje u smislu člana 24 stav 3 Konvencije, čime su se stekli uslovi za preduzimanje mjera u skladu sa navedenom odredbom.
Preporučeno
“Imajući u vidu kontinuitet povreda, kao i činjenicu da prethodno preduzete mjere nijesu ostvarile svrhu, Savjet Agencije je ocijenio da je mjera ograničenja reemitovanja emisija „Novo jutro“ / „Novo jutro – Jutro sa dušom“ na period od šest mjeseci nužna. Savjet Agencije je utvrdio da blaže mjere ne bi bile djelotvorne u konkretnom slučaju, te da je predmetna mjera srazmjerna legitimnom cilju zaštite dostojanstva ljudskog bića i prava drugih, u smislu člana 10 stav 2 Evropske konvencije o ljudskim pravima”, zaključuje se u saopštenju.
