„Proizvodi zdravstvenog turizma u Crnoj Gori u najvećoj mjeri se oslanjaju na Institut, brojne stomatološke ordinacije, hotele sa wellness i spa sadržajima, te na nacionalne parkove i zaštićena područja. Uz to, zdravstveni turizam predstavlja dodatnu vrijednost ukupnoj turističkoj ponudi, s naglaskom na pozicioniranje Crne Gore kao cjelogodišnje turističke destinacije“, precizira se u dokumentu Ministarstva ekonomskog razvoja.

Prihodi Instituta

Prema pokazateljima iz PRZT, Institut je u 2019. godini prihodovao 11,812 miliona eura. Od tog iznosa, 6,039 miliona je priliv od stranih gostiju – čak 2,88 miliona za norveške pacijente, što čini 47,71 odsto prihoda sa ino-tržišta ili 24,15 odsto ukupno ostvarenog prihoda u rekordnoj turističkoj godini.

Korisnici usluga iz Crne Gore donijeli su prihode od 5,773 miliona eura, uz dominantnih 3,327 miliona eura od Fonda za zdravstveno osiguranje – 57,63 odsto prihoda sa domaćeg tržišta ili 27,89 odsto ukupnog prihoda u 2019.

U Strategiji pametne specijalizacije (S3) od 2019. do 2024. godine, posebno poglavlje odnosi se upravo na zdravstveni turizam zasnovan na održivim principima.

U njemu je istaknuta neophodnost modernizacije i unapređenja Instituta kako bi postao vodeći centar za medicinsku rehabilitaciju i fizikalnu terapiju oboljenja koštano-mišićnog sistema ne samo u regionu, već i u Evropi.

„Institut, sa 70 godina tradicije, bio je prepoznat kao vodeća institucija za ‘izvozno orijentisan’ cjelogodišnji zdravstveni turizam prema visokoplatežnim emitivnim tržištima, čiju poziciju je neophodno vratiti i osnažiti“, zaključak je dokumenta S3.

Kako bi se u tome uspjelo, preporuka je da se, između ostalog, unapređuju medicinski i rehabilitacioni tretmani za oboljenja koštano-mišićnog sistema, uz uvođenje biomehanike i nanotehnologije. Za takvu transformaciju Instituta planirano je 60 miliona eura ulaganja, koji bi rezultirali barem dvostruko većim prihodima.

No, na takve investicije vjerovatno će se sačekati još koju godinu. Naime, do kraja septembra naredne godine trebalo bi da bude urađena nova studija izvodljivosti budućih investicija u naš najznačajniji i najveći objekat zdravstvenog turizma koji se nalazi u Igalu, a za što će biti izdvojeno 30.000 eura.

Uz to, još 3.000 eura biće dato za analizu postojeće obuke i definisanje potreba za stručnim kadrom u Institutu. I to su, prema akcionom planu, sva izdvajanja namijenjena ovom zdravstvenom centru nadomak Herceg Novog.

Plan aktivnosti

Iako se zdravstveni turizam ističe kao izuzetan i nedovoljno iskorišćen potencijal naše zemlje, njegov pravi razvoj u narednih par godina očigledno će biti sveden na eventualni dolazak stranog investitora koji bi svojim ulaganjima ovaj segment turističke ponude učinio atraktivnijim.

„Za implementaciju akcionog plana PRZT-a potrebno je 1,205 miliona eura, od čega su 1,1 milion eura – ili 91,29 odsto – kreditna sredstva, a 105.000 eura sredstva iz budžeta“, precizira se u dokumentu.

Planirano je da svi objekti i institucije čije usluge čine dio ponude zdravstvenog turizma do kraja naredne godine dobiju akreditacije i sertifikate za obavljanje svog posla. Njih će, naravno, morati da plate od vlastitih sredstava, a Vlada i Ministarstvo ekonomskog razvoja kao pomoć nude kredite ukupne vrijednosti do miliona eura kod Investiciono-razvojnog fonda. Ista kreditna institucija će sa 100.000 eura kreditirati domaće male proizvođače za razvoj proizvodnje i plasiranje ljekovitog bilja i blata.

Iz državnog budžeta biće izdvojeno neuporedivo manje novca. Osim ukupno izdvojenih 33.000 eura za Institut, kreiranje turističkih proizvoda u koje će biti uključene zdravstvene usluge – i obratno – biće završeno za 5.000 eura.

Najveći iznosi predviđeni su za odlazak na specijalizovane sajmove i konferencije u inostranstvo, te organizovanje istih manifestacija u Crnoj Gori kako bi se promovisao zdravstveni turizam – po 30.000 eura iz državnog budžeta za obje aktivnosti.

„U 2024. godini, zdravstveni turizam u Crnoj Gori na bazi privatno-javnog partnerstva i uz hotelsku industriju i prateće provajdere proizvoda i usluga, predstavljaće jedan od najvažnijih segmenata crnogorske cjelogodišnje zdravstveno-turističke ponude, koji prate posebno dizajnirani turistički proizvodi prilagođeni za zdravstvene turiste i njihove pratioce“, zaključak je PRZT-a.

Zdravstveni turizam

Prema pojedinim procjenama, zdravstveni turizam na globalnom nivou generiše i do 86 milijardi američkih dolara. U zemljama Evropske unije, prihodi se procjenjuju na oko 47 milijardi eura, što predstavlja 4,6 odsto ukupnog prihoda od turizma i 0,33 odsto BDP-a.

„Ukoliko bi se aplicirali podaci iz istraživanja EU, Crna Gora bi godišnje bilježila 50,6 miliona eura prihoda od zdravstvenog turizma. Ipak, realnija procjena bi bila da oni iznose 0,33 odsto BDP-a ili 16,17 miliona eura u 2019. godini“, navodi se u dokumentu.

Uz to treba pomenuti da djelatnosti vezane za zdravstveni sektor obavljaju 494 firme sa 2.676 zaposlenih, čiji su ukupni prihodi 52,95 miliona eura, ali i gubitkom od 4,4 miliona eura. Od opština, najveći prilivi se ostvaruju u Podgorici (27,8 miliona) i Herceg Novom (13,2 miliona eura), a profiti u Podgorici, Budvi i Baru. Najveći prihod imaju bolnice (23,4 miliona), specijalističke (11,1 miliona) i stomatološke prakse (8,9 miliona eura), dok su najprofitabilnije specijalističke ambulante (1,5 miliona eura).