Podno Prokletija sezona traje duže nego na primorju. Stranci u ovom dijelu Crne Gore dolaze još od maja, a posjete traju sve do kasne jeseni. Prirodne ljepote, planinska jezera i atraktivne staze privukle su hiljade gostiju, a statistike potvrđuju da je interesovanje za Plav i Gusinje u stalnom porastu.

Ovaj kraj, nekada skoro nepoznat strancima i domaćim turistima, danas na mapi putnika stoji rame uz rame sa atraktivnim evropskim destinacijama. Stranci dolaze sa svih meridijana – od Evrope do Amerike, Japana i Australije – a domaći turisti, naročito vikendom i tokom manifestacija, sve češće biraju Prokletije kao bijeg od gradske vreline.

Statistika najbolje potvrđuje novu popularnost ovog dijela Crne Gore. Plav bilježi porast noćenja, Gusinje rast turista od čak 17 odsto, dok je međunarodna planinarska ruta „Vrhovi Balkana“ u prvih osam mjeseci privukla na hiljade planinara i biciklista. Sve to govori da prirodni potencijali ovog kraja postaju ključna snaga turističke ponude države.

PLANINSKA RUTA PEAKS OF THE BALKANS BILJEŽI REKORDNU POSJEĆENOST: Do 20. avgusta izdato 1.674 dozvole

Peaks of the Balkans, legendarna planinska ruta koja povezuje Crnu Goru, Albaniju i Kosovo, ove godine privlači rekordan broj turista. Do 20. avgusta 2025. godine izdato je 1.674 dozvole i odobrenja za kretanje, većinom za pješačenje i biciklizam, dok su odbijena samo tri zahtjeva zbog nedostatka dokumentacije.

Popularnost rute Peaks of the Balkans raste iz godine u godinu, a podaci Uprave policije pokazuju da je u prvoj polovini 2025. godine izdato ukupno 1.674 dozvole i odobrenja za kretanje. Brojke po mjesecima jasno pokazuju eksploziju interesovanja.

Tri zahtjeva su odbijena, jer podnositelji nisu posjedovali potrebnu dokumentaciju za ulazak i boravak u Crnoj Gori. „Tri zahtjeva su odbijena i to licima koja prilikom apliciranja nijesu imala potrebnu dokumentaciju (VIZE) za ulazak i boravak u Crnoj Gori“, saopštila je policija.

Uprava policije naglašava da je saradnja sa susjednim graničnim organima Albanije i Kosova na visokom nivou

„Shodno potpisanim sporazumima o sprovođenju zajedničkih patrola tri države, zajedničkim aktivnostima na graničnoj kontroli učesnika planinskog turizma, međusobnoj razmjeni informacija, i kroz saradnju sa NVO, civilnim sektorom i službenicima NP Prokletije, preduzimaju se sve aktivnosti u cilju bezbjednog i zakonitog boravka i kretanja lica na i oko rute Peaks of the Balkans”, navode iz Uprave policije.

Ova ruta, poznata po dramatičnim vrhovima, netaknutoj prirodi i kulturnom naslijeđu regiona, sve više privlači turiste iz cijelog svijeta. Brojke pokazuju da Peaks of the Balkans postaje simbol avanturističkog i održivog turizma na Balkanu.

TO PLAV: Više noćenja i gosti iz 47 zemalja

Za razliku od prošle godine, kada je dijaspora činila veliki dio ljetnje posjete, ove godine turistička sezona u Plavu je imala nešto drugačiju strukturu.

„Možemo reći da je posjeta naših građana iz inostranstva bila slabija, ali zato je interesovanje stranaca u porastu. Imali smo goste iz čak 47 zemalja svijeta“, navode iz Turističke organizacije Plav.

Podaci govore u prilog rastu – do sada je evidentirano 12.452 noćenja, u odnosu na  10.522 prošle godine. Razlog za ovakav skok, kako ističu u TO Plav, jeste i povećan broj izdavaoca smještaja, ali i bolja, redovnija prijava gostiju.

Najviše turista u Plav stiže iz Njemačke, Holandije, Poljske i Češke, a zatim iz Belgije, Francuske, Velike Britanije, Rusije i SAD-a. Regionalni gosti najčešće dolaze iz Srbije, Bosne i Hercegovine, Slovenije, Albanije i Kosova.

„Od ove godine u porastu je i broj posjetilaca iz crnogorskih gradova, koji najčešće dolaze vikendom ili tokom održavanja nekih od manifestacija”, dodaju iz Plavske Turističke organizacije.

Planinari koji dolaze zbog rute „Vrhovi Balkana“ u Plavu se uglavnom zadržavaju jedan do dva dana, a oni koji obilaze samo dio staze ostanu duže, često tri dana, koristeći vrijeme da obiđu Plavsko jezero, Visitor i Hridsko jezero.

„Ima i turista koji desetak dana borave u Crnoj Gori, pa 2–3 dana odvoje za Prokletije. To pokazuje da naš kraj postaje nezaobilazna tačka u širem putovanju“, poručuju iz TO Plav.

TO GUSINJE: Rast od 17 odsto i raznolika publika

U Gusinju je slika slična – turisti dolaze sa svih strana svijeta, a rast posjete jasno pokazuje trend.

 „Turisti u Gsinju su do sredine avgustva ostvarili preko 13.000 registrovanih noćenja, što je prema našim statističkim podacima povećanje od  17% u odnosu na prethodu godinu. To nam govori da Gusinje sve više dobija na popularnosti“, navode iz Turističke organizacije Gusinje.

Najviše gostiju je iz Poljske, Albanije, Rusije, Srbije, Njemačke i Holandije, dok ne izostaju ni Francuzi, Britanci, Amerikanci i Turci. U posljednje vrijeme Gusinje sve češće posjećuju i turisti iz  Italije, Španije, Kanade, Australije, Japana i Brazila.

„Ova raznolikost najbolje pokazuje da Gusinje ima međunarodnu prepoznatljivost. Naši gosti dolaze iz gotovo svih evropskih zemalja, ali i sa drugih kontinenata“, dodaju iz TO Gusinje.

Prema evidenciji  tamošnje Turističke organizaije, prosječna dužina boravka u Gusinju kreće se između jednog i pet dana.

„Posjetioci najčešće dolaze radi istraživanja Nacionalnog parka Prokletije, osvajanja impozantnih vrhova ovog planinskog masiva, uživanja u prirodnim pejzažima i ljepotama, tradicionalnoj kuhinji i gostoprimstvu po kojem je Gusinje prepoznato”, itiču iz TO Gusinje.

Ono što posebno ističu u Gusinju jeste kvalitetna i odgovorna ponuda.

„Smještajni kapaciteti se redovno kontrolišu dva puta mjesečno, 1. i 15. kalendarskog dana u mjesecu, prvenstveno radi uredne evidencije boravišne takse i poštovanja zakonskih propisa. 
Kada je potrebno, vrše se i vanredne kontrole, čime se dodatno doprinosi kvalitetu i ozbiljnosti turističke ponude Gusinje”, naglasili su naši sagovornici.

Zakonom je predviđeno da kazne za fizička lica u turizmu iznose od 150 do 1.500 eura, dok za pravna lica mogu dostići od 500 do 5.000 eura. Ipak, tokom turističke sezone 2025. u Gusinju nije zabilježen nijedan slučaj izricanja kazni.

„U nekoliko situacija izdane su samo opomene, što potvrđuje odgovoran pristup lokalnih izdavaoca smještaja i doprinos zajedničkom stvaranju uređenog i prijatnog turističkog okruženja”, kazali su za portal Standard iz Turističke organizacije Gusinje.