” Mi smo brzo osvojili srca lokalnog stanovništva. Taj prijateljski odnos sa civilima obezbijedio nam je i bolje sagledavanje bezbjednosne situacije na terenu i prepoznavanje njihovih potreba “, navodi ovaj oficir.
Gačević dodaje da da nije bilo incidentnih situacija u kojima su učestvovale crnogorske jedinice.
” Naša najveća ulaganja su bila u izgradnji sistema vodosnabdijevanja, adaptaciji škola, podjeli materijala “, kaže Gačević, zaključujući da je Vojska Crne Gore bila prepoznata u Avganistanu kao prijatelj, čuvar moralnih načela i to profesionalizmom, čojstvom, ljudskim odnosom prema civilnom stanovništvu.
Predsjednik Crne Gore Milo Đukanović je na Twitteru rekao da avganistanski narod, naročito žene i djevojčice, zaslužuju budućnost i sigurnost, te da je ta odgovornost zajednička.
” Kao odgovoran i pouzdan partner i saveznik, Crna Gora i pripadnici njenih oružanih snaga su ponosni na doprinos koji su pružali stabilnosti, miru i demokratskom razvoju Avganistana. Posljednja dešavanja još jednom su potvrdila da mir nije samo odsustvo sukoba”, saopštio je Đukanović.
Ponovno preuzimanje vlasti u Avganistanu od talibana, vladajući Demokratski front (DF) iskoristio je da optuži bivšu vlast Demokratske partije socijalista (DPS) da je uzaludno potrošila milione eura na slanje crnogorskih vojnika u vojne misije tu zemlju.
” Kako su pripadnici Vojske Crne Gore obučili sebe i avganistanske snage bezbjednosti pokazali su talibani koji su osvojili čitav Avganistan za rekordno kratko vrijeme”, naveo je u saopštenju funkcioner DF-a, Jovan Vučurović.
Ove konstatacije odbacio je bivši ministar odbrane Predrag Bošković, funkcioner DPS-a, koji je za RSE ocijenio da je Vojska Crne Gore imala višestruke benefite od učešća u mirovnoj misiji u Avganistanu.
” Ne samo da je Crna Gora, sa hrvatskim partnerima, pokazala kredibilitet u toj misiji, već je imala benefite koji značajno prevazilaze uložena sredstva u tu misiju. Nemjerljivo je iskustvo za crnogorske vojnike i Vojsku uopšte, a ne, kako je DF naveo u saopštenju, da je to bilo samo trošenje sredstava”, ocijenio je Bošković.
Vojska Crne Gore nigdje mogla dobiti takav trening kao što je misija u Avganistanu, što je prenijela i vojnicima u Crnoj Gori, rekao je Bošković i dodao da je učešće u misiji u Avganistanu omogućilo brzo učlanjenje Crne Gore u NATO, od momenta definisanja tog spoljnopolitičkog cilja.
Za DF fijasko, za DPS višestruka korist
Crna Gora je 2010. godine u vrijeme vlasti DPS-a postala dio misija u Avganistanu, a juna 2017. i članica NATO-a.
U međuvremenu, DPS je izgubio na izborima avgusta prošle godine, a na vlast su došli prosrpski DF, Demokrate i Građanski pokret URA.
Najbrojniji dio vladajuće koalicije, DF, otvoreni je protivnik Alijanse.
U saopštenju DF-a je navedeno da je u protekloj deceniji potrošeno više od 20 miliona eura na misiju Vojske Crne Gore u Avganistanu, a da je epilog pokazao da nije ostvaren cilj, stabilnost u toj zemlji.
” Sav besmisao i bezbjednost u strateškom razvoju crnogorske Vojske u zadnjih 15 godina pokazao je epilog dešavanja u Avganistanu. Hvalospjevi o tome da je Crna Gora imala ogromnu korist kroz afirmaciju svojih snaga i obuku 557 vojnika, ovih dana su doživjeli veliki fijasko”, naveo je Vučurović.
Predrag Bošković, koji je do smjene vlasti bio ministar vojni, kaže da definitivno u Avganistanu gledamo nešto što “nijesmo željeli” i da je “tužno vidjeti da nakon toliko godina i toliko investiranih sredstava, avganistanske snage nisu uspjele samostalno da se izbore sa talibanima”.
I potpukovnik Gačević kaže da ni on, ni ostali pripadnici Vojske, nisu očekivali ovakav epilog situacije.
” Vojska Crne Gore je ušla u projekat sa ciljem da Avganistan ne bude sigurno utočište terorističkih organizacija, da bude organizovana, institucionalno uređena zemlja. Težili smo da pomognemo da se uspostave civilne institucije i da se pomogne izgradnji avganistanskih snaga bezbjednosti”, navodi Gačević.
Gačević pojašnjava da je cilj bio da oni sami nastave borbu protiv pojava koje destabilizuju njihovu državu.
” To su bile naše nade, kao jedne male vojske, male države i mi smo kao Vojska Crne Gore dali maksimalni doprinos da to tako bude”, konstatuje on.
Misija na Kosovu
Bošković naglašava da se Crna Gora za jedanaest godina učešća u mirovnoj misiji u Avganistanu pokazala kao kredibilan partner najmoćnije vojnopolitičke organizacije i da treba da nastavi učešće u međunarodnim i mirovnim misijama NATO-a.
On očekuje da Vojska Crne Gore pojača posebno mirovnu misiju na Kosovu.
” Ja sam se uvjerio kao ministar odbrane da se učešće u misiji ne može ni sa čim zamijeniti i da ne postoje finansijske prepreke da Crna Gora nastavi da bude dio međunarodnih misija. Crna Gora je sada učesnik misija pod okriljem Evropske unije i Ujedinjenih nacija i NATO-a. Obzirom na blizinu i laku logistiku, misija na Kosovu je nešto čemu Crna Gora treba najhitnije da se priključi sa vodom, a kasnije sa četom, kako bi u realnom okruženju mogli da se usavršavaju”, kaže Bošković.
Kako je saopštilo Ministarstvo odbrane Crne Gore, u Avganistanu nema pripadnika Vojske Crne Gore, odnosno svi vojnici učesnici misije “Odlučna podrška” su vraćeni u zemlju u septembru 2020. godine.
I Ministarstvo vanjskih poslova Crne Gore je saopštilo da se u Avganistanu, gdje su talibani prethodnih danapreuzeli kontrolu nad glavnim gradom i praktično čitavom zemljom, nijedan crnogorski državljanin nije obratio za pomoć.
Ministarstvo je objavilo kontakte u slučaju da se neko od crnogorskih državljana nalazi u Avganistanu.
Crna Gora je od 2010. godine bila dio “Međunarodne pomoći snaga bezbjednosti” (ISAF), koja je bila je borbenog karaktera, a nastavila je učešće i nakon što je NATO tu misiju transformisao u misiju neborbenog karaktera – “Odlučna podrška”.
Tadašnji načelnik Generalštaba Dragutin Dakić najavio je sredinom maja 2020. na sjednici NATO-ovog Vojnog komiteta da će, u skladu s planom povlačenja trupa iz Avganistana, Crna Gora završiti svoje učešće u septembru
Više od 550, pripadnika VCG je bilo angažovano u nekoj od dvije misije u Avganistanu.
Savjet za odbranu i bezbjednost sredinom aprila ove godine utvrdio je prijedlog odluke o završetku učešća Vojske Crne Gore u toj misiji.
Preporučeno
Iz NATO-a su u više navrata isticali doprinos Crne Gore misiji u Avganistanu u kojoj je učestvovalo 38 zemalja, članica NATO-a i njenih partnera.
Video